جان مرشایمر، کریس هجز - چرا آمریکا در حال شکست در جنگ با ایران است ؟
جان مرشایمر، کریس هجز - چرا آمریکا در حال شکست در جنگ با ایران است ؟
چرا پاکستان هنوز هم بهدنبال امضای تازه است؟
انجنیر زلمی نصرت
دنمارک
گپزدن درباره معضل دیورند دوباره گرم شده است.
من در ای مورد که « قومیت با «تابعیت» متفاوت است و یک فرد میتواند از نظر قومی بلوچ، پشتون و یا تاجیک باشد و از نظر حقوقی تابعیت یک کشور مشخص ( مثلا ایران، پاکستان و یا افغانستان را داشته باشد و در این مورد که چرا دغدغه سرحدی در شمال و غرب افغانستان چون دیورند وجود نه دارد، بحث نمی کنم.
در نوشته قبلیام به تاریخ ۲۳ اپریل گفتم که اگر این خط از لحاظ حقوقی میان افغانستان و پاکستان رسمی قبول شده و حلشده است، پس چرا پاکستان از هر زمامدار افغانستان دوباره امضا و شناسایی میخواهد و پیهم مراجعه میکند؟
آنگونه که انتظار میرفت، کسی منطق این موضوع را توضیح نداد که چرا پاکستان چنین اصراری دارد.
واقعیت این است که هر زمامداری که در افغانستان یا پاکستان روی کار آمده، حل مساله دیورند از جانب پاکستان با تقاضای امضا و رسمیت شناسی آن پیش کشیده شده است و هرگاه از جانب افغانستان امضای صورت نگرفته، پاکستان به مداخله، فشار و حتی تجاوز متوسل شده است.
دلیلش روشن است؛ پاکستان میداند که خط دیورند در سال ۱۸۹۳ میان عبدالرحمان خان و هند بریتانیوی( دیورند) بهعنوان یک خط فاصل به توافق رسیده بود، نه با کشوری به نام پاکستان، پاکستان که ۵۴ سال بعد، از شکم هند بریتانیوی و در نتیجه سیاستهای استعمار انگلیس بهوجود آمده است.
از لحاظ حقوقی دیورند خط فاصل میان هند بریتانوی و افغانستان بود، نه با پاکستان .
از زمانیکه پاکستان به وجود امده، بعدآ از حکومت های افغانستان از اعتمادی گرفته تا موسی شفیق، هاشم میوندوال و سپس از داود خان پاکستان امضا و رسمیت شناسی را گدایی کرد.
اما چون این کار انجام نشد، روابط به جنگ و تنش کشید.
بعد تر پاکستان در دوران خلق و پرچم روی گروههای جهادی سرمایهگذاری کرد، با انکه اکثریت شان به شمولربانی و مجددی نوکر بودند، هم حاضر به امضا و رسمیت شناسی نشدند.
طالبان در دور اول حکومتشان هم این سند را امضا نکردند.
حامد کرزی و داکتر اشرف غنی نیز با وجود کشیدن سیم خاردار، و رفت وامد های باجوه و عمران خان حاضر به شناسایی رسمی و امضای آن نشدند.
اختلافات امروز پاکستان با طالبان نیز در اصل بر سر همین معضل امضا و رسمیت شناسی دیورند است.
آقای پدرام میگوید این خط ۱۱ بار امضا شده است.
خوب، اما تمام آن امضاها و توافقات پیش از سال ۱۹۴۷ قبل از پیدایش پاکستان، در چارچوب هند بریتانیوی صورت گرفته نه با پاکستان .
پاکستان خودش بهتر از ما خوب میداند که با فروپاشی هند بریتانیوی، ارزش حقوقی آن توافقات در مورد خط دیورند بهعنوان خط فاصل از بین رفته و هیچ ارزش حقوقی نه دارد و به همین دلیل تلاش میکند دوباره از افغانستان امضا بگیرد.
این مراجعات پیدرپی پاکستان نیز ناشی از همین نگرانی و ترس است.
اینکه برخی نمیپذیرند، و لجاجت میکنند، بحث جداگانه و فاقد ارزش های حقوقی است.
پاکستان میخواهد از طریق جرگه، یا شورا های علمای دین و یا پارلمان با حضور نمایندگان پاکستان موضوع را رسمیت بدهد و از افغانستان امضا و مشروعیت بگیرد.
درد و دیوانگی پاکستان و گماشتگانش هم از همینجا ناشی میشود، که به خواست شان نه گفته میشود.!
چند حرف در باب ۷ ثور
انجنیر زلمی نصرت
در باب ۷ ثور، نه در مقام ستایش سخن میگویم و نه در جایگاه نکوهش؛ مقصود من تأملی دیگر است.
آنچه را که میخواهم بیان کنم این است که با گذشت ۴۸ سال، هنوز هم در گرداب تصفیهحسابهای درونی خویش دست و پا میزنیم؛ زبانها تند و دستها گشوده بر روی یکدیگر، و از همبستگی و سلامت اجتماعی نشان چندانی به چشم نمیخورد.
گویی سایهٔ گذشتگان همچنان بر سرنوشت ما سنگینی میکند و ما، در عمل، دگرگونی ژرفی را تجربه نکردهایم.
اندیشههای «خلقی» و «پرچمی» همچنان در تار و پود ذهنیت جمعی ما حضور دارند؛ شماری هنوز در حصار همان خطوط سرخ و قرمز، در رؤیاها و توهمات دیرین، در مسیری مبهم و نامعلوم گام برمیدارند.
زمان پیش رفته است، اما ما گویی با آن بیگانه ماندهایم و از همگامی با آن بازماندهایم.
این، برداشتی است که من از این ۴۸ سال اندوختهام.
هرچند احتمال خطا در آن را نیز منتفی نمیدانم، اما سنجش عقل و تجربهام چنین گواهی میدهد که درد اصلی ما تنها در گذشته نهفته نیست، بلکه در ناتوانی ما برای عبور از آن و آفرینش امروز و فردایی متفاوت ریشه دارد.
روح همه رفتگان پاک دل راه ترقی و تعالی کشور شاد و یادشان گرامی باد.
تاوه داغ
انجینیر زلمی نصرت
اشاره پاکستان در جایش، آنانی که در اروپا در پی راهاندازی کمپاین پیرامون خط دیورند هستند، قادر به ایجاد هیچگونه تغییر بنیادین در زمینه نخواهند بود.
هیچ کس هیچ چیزی کرده نمیتواند.
در ای ۱۳۳ سال سه نسل خاموش نشد.
ولاگه ده نسل دیگر هم در این حق خواهی خاموش باقی بماند.
اینکه استعمار با جبر و زور این خط را کشیده، مساله جدا است.
مردم قبول نکرده و نه دارد.
حتا اگر فردا هبت الله هم قبول و امضا کند.
معاضل را حل کرده نمیتواند.
امضای امیر آهنین را اگر کرده هم باشد، در همان وخت مردم قبول نکرد و به پا خاستن.
در قبابل به خصوص در وزیرستان قیام ها رخ داد.
مردم کشته داد، به هزار ها کشته داد و تا امروز کشته میدهد وبه اشکال مختلف خیزش ها جریان دارد.
اگر فروخته شده و رسمی و حل شده است، پس چرا یک عده میسوزد و فکر می کنی که سر تاوه داغ نشسته باشند.
و باز پاکستان چرا از هر زمامدار افغان امضا و شناخت می خواهد باز شما چرا کمپاین دارین!؟
به باور من در عقب چنین کمپاین ها بیچارگی فکری ناشی از شکست های فکری و سیاسی و بی مضمونی ناشی میشود.
در عقب این کمپاین ها ترس وجود دارد، که اگر افغانستان بزرگ ساخته شود، حق کمتر یا هیچ نصیب شان میشود.
یادداشت کوتاه به بهانهٔ چهلوهشتمین سالیاد استاد میر اکبر خیبر
انجنیر زلمی نصرت
اینکه در زمان قدرت، بهویژه پس از شش جدی، توسط ستاد رهبری حزب به پروندهٔ ترور استاد میر اکبر خیبر توجهی نشد، نام او از سازمانها حذف گردید و یادبودش به فراموشی سپرده شد، نشان میدهد که اکثریت آنان میدانستند که این ترور از کجا هدایت شده بود و خود انها نیز نمیتوانستند از آن بری و بینقش باشند.
روح استاد شاد و خاطراتش جاودان باد.
اما پرسش من در جای دیگری است و آن از سرِ کینه یا بهمنظور تخریب کسی مطرح نمیشود.
پس از شش جدی، خلقی های طرفدار نورمحمد ترهکی در قدرت شریک شد؛ بهویژه افرادی چون اسدالله سروری، سید محمد گلابزوی، محمد اسلم وطنجار، شیرجان مزدوریار، صالح محمد زیری و دیگران.
مسألهٔ فراموشی یادی از خیبر را یکسو میگذاریم.
نمیدانم چرا خلقیها برای یافتن مزار نورمحمد ترهکی، که پس از کنگره و بعد از وحدت، منشی عمومی و رهبر حزب بود، اقدامی نکردند و با نوعی بیپروایی و سطحینگری از کنار آن گذشتند؛ تا جای که امروز حتی مزار مشخصی از او وجود ندارد، در حالیکه همه میدانستند که او را در قول آبچکان دفن کردهاند.
به همین ترتیب، در مورد جسد حفیظالله امین نیز ابهام وجود دارد. نه عبدالوکیل در کتاب چندجلدی خود به آن اشارهای کرده و نه سید محمد گلابزوی توضیحی داده است که آیا جسد او به اتحاد شوروی انتقال یافت یا در تپهٔ تاجبیک به خاک سپرده شد.
جالب است، او را که قاتلش معلوم نیست، قبرش معلوم است و او را که قاتلش معلوم است، قبرش معلوم نیست.
ما چنین یک حزب چپطرفدار مسکو با چنان رهبران « بی بدیل »داشتیم ، که به خاطر قدرت هر نوع اصول را زیر پا میکردند و تن به هر نوع معامله میدادند که تبصره بر آن بیرون از یادداشت حاضر است.
شاید دلیل آن این باشد، همانگونه که کشور ما محاط به خشکه است، دماغ رهبران و زمامداران و سیاسیون آن نیز در همان محدوده خشک مانده،که نه با خود کنار می آیند و نه هم سیاست مدارا را با دوستان و دشمنان خود بلد اند.
چپی ها را هم دوستان شان زد، مجاهدین را هم دوستان شان زد، جمهوریت را هم دوستان شان زد و این حالت شاید در آینده تکرار در تکرار شود.
نیوکې او لارښودنې
سید عبید الله نادر
حالات دومره مه کرکیچن کوئ چې د خلکو روح او روان پرې متأثره شي . د خلکو روحیې ته پام وساتئ خلکو ته باید د استعمار په وړاندی او مقابلې له پاره جرأت ورکړئ.
خلکو کښي اخلاقی جرأت مه وژنئ ښه استعدادونه وروزئ ښه استعدادونه د لاسه مه ورکوئ.
ژوندی خلک او په علم او معرفت سمبال خلک وساتئ ، په خلکو کښي اخلاقی جرأت له مینځه مه وړئ . د اوضاع او حالاتو په بدرنګه کولو کښي خلکو ته په زرګونه دروغ او دلائل مه وایاست .
خپلو فتوی ګانو ته مشروعیت مه ورکوئ . د سوکاله ژوند له پاره لارې وګورئ . او سوکالۍ فکر وکړئ .مونږ اورو چې د طالبانو د امربالمعروف ادارې مامورین ځوانان او خلک په راز راز پلمو تحقیروي .
چې دا یو صحیح کار نه دی . دوی ته د ژوند په مبارزه کښي د شهامت روحیه ورکړئ .
هغه متل دی چې : (د خپل د کلي زمری مه وژنئ ،که نه د دښمن ګیدړان به مو هم ووژني ) .
ځوانان باید وروزل شي چې په راتلونکو کښي په چارو کښي اخلاقی جرأت ولري .دا چې که مونږ ځوانان په بیلو بیلو پلمو توهین او تحقیر کړو لکه څرنګه چې د طالبانو د امر بالمعرف او نوري ډلې یې کوي .نو دوي ته اخلاقي جرأت نه پاتي کیږي
لازمه ده چې ځوانان په هر ډګر کښي و هڅوو چې ، دوي د ژوند په مبارزه کښي په قوي او ټینګ عزم ولاړ وي .ډیر ځله نورو ملیتونود خپلو ځوانانو روحيه د دښمن په وړاندی لوړه ساتلي.
او ځوانانو ته یې د میړاني او شهامت درس ورکړی .نو هغوي د ځوانانو د تحقیر کم راوستو څخه ډډه کړي .د ځوانانو د تحقیر په هکله د طالبانو له خوا د یواځي زما مضمون نه دی ، بلکه
ډیرو خلکو په میډیا کښي د نیا له څلورو ګوټونو څخه نیوکي کړي او لګیا دي کوي یې . داچې طالبان یې ځان ته نیسي دا هم د دوی لا پروایي بیباکي او د مسوولیتونو نه تیښته ده .
په میډیا کښي سختی او تندی نیوکي په طالبنو کیږي د انجونو د مکتبونو د بندو دروازو په هکله په هره خپرونه کښي او فیسبوکونو کښي د نیوکو یوه غوغا ګډه ده .
چې دي ته باید طالبان پام واړوي او دا باید بی اهمیته ونه ګڼي ټول په یو آواز همدا غږونه کوي ، چې د انجونو مکتبونه او پوهنتونونه د انجونو پر مخ پرانیزئ .
او انجونو ته د بیان او کار حق ورکړئ . دا ناری په دي څو کالو کښي چې طالبان د دوهم ځل له پاره حاکم شوي وهل کيږي .د فیسبوک په زرګونو پاڼو او ګروپونو کښی هم همدارنګه پر طالبانو نیوکي کيږي . په کار ده چې د دوي د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت د خلکو د حساسیتونو څخه چې په ټوله نړۍ کښي د طالبانو د کړنو په هکله دي ځانونه خبر کړي .
, .داسي ګروپ یا پانه او یا مضمون به په میډیا کښي نه وي چې ،د انجونو د تعلیم د بندید و غندنه ونه کړي . د دوي د فرهنګ وزارت به ډیره بی پروایي وي که د دي دومره حساسیتونو څخه ځانونه نه خبروی ، او باید دا د چارواکو درانه غوږونو ته ورسوي .
په په آخره کښي د حضرت حافظ په دي بیت خپله لیکنه ختموم .
حافظ وظیفه تو دعا ګفتن است و بس
در قید آن مباش که نشنید یا شنید
فراخوان بخاطر انفاذ قانون اساسی بهمثابه شاهکلید نجات افغانستان
بنام خداوند حق و عدالت
با اتکا بر طرح علمی–اکادمیک انجمن سراسری حقوقدانان افغانستان و دیدگاههای مشترک حقوقدانان، نهادهای علمی - مسلکی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی ، فعالان مدنی و مدافعان حقوق زنان افغانستان، این اعلامیه بهعنوان حاصل یک اجماع فکری در کنفرانس علمی–مسلکی انجمن به نشر میرسد.
افغانستان با از نیم قرن جنگ تحمیلی و بحرانهای انباشته تاریخی، در یکی از عمیقترین مراحل فروپاشی حقوقی، سیاسی و اجتماعی قرار دارد. تجربه چهار سال و هشت ماه حاکمیت دیفکتوی طالبان نشان میدهد که استمرار یک نظام فاقد قانون اساسی، مبتنی بر قرائت ایدیولوژیک و انکار حاکمیت ملی و حاکمیت قانون، کشور را در وضعیت انسداد نهادی، انزوای بینالمللی و تهدید جدی نسبت به هست و بود آن قرار داده است.
در چنین وضعیت ناهنجار، افغانستان نهتنها با فقدان دولت مقتدر ملی و قانونمحور مواجه است، بلکه در معرض فشارهای بیرونی، بحرانهای منطقهای و تهدید مداخله و تجاوز نظامی نیز قرار دارد. از اینرو، بیش از هر زمان دیگر، بازاندیشی مسئولانه بر مبنای منافع علیای ملی و واقعیتهای عینی کشور ضرورتی اجتنابناپذیر است.
پاشنهآشیل افغانستان، فقدان دولت مشروع ملی، قانونمحور و عدالتگستر است ، دولتی که بتواند در برابر بحرانها مقابله نماید و از تمامیت سیاسی و اجتماعی کشور دفاع نماید.
چنین دولتی تنها در پرتو قانون اساسی نافذ شکل میگیرد.
قانون اساسی، بهمثابه تجسم اراده ملت و قرارداد اجتماعی، یگانه ابزار مهار بحران حقوقی و گشایش مسیر اعمال حق حاکمیت ملی و مشروعیت است.
حقی که مطابق ارزش های دینی، حقوقی و معیارهای بینالمللی، متعلق به مردم میباشد.
قانون اساسی جایگاه بلند و غیر قابل انکار دین مبین اسلام را در کشور اسلامی افغانستان تسجیل و با تعریف دولت و تفکیک قوای ثلاثه دولت ، چگونگی اشتراک مردم را ، در قدرت و اداره دولتی مسجل مسجل میسازد.
قانون اساسی همچنین چتر بزرگ ملی است که در یک جامعه کثیرالقوامی و متکثر، برای تمام اصلاع سیاست افغانستان و از رژیم شاهی و تا طالبان زمینه همزیستی را مساعد ، همگرایی و انسجام اجتماعی را تشویق مینماید و
صلح و ثبات پایدار ، و آیندهای قابل اطمینان برای افغانستان را پیروزی میکند.
فراخوان به اقدام بزرگ ملی:
ما از تمامی نیروهای سیاسی، نخبگان فکری، نهادهای مدنی و شهروندان کشور میخواهیم که:
- انفاذ عاجل قانون اساسی را بهعنوان مطالبه محوری ملی گفتمان عمومی قرار دهند،
- برای استقرار حاکمیت قانون و پایان دادن به خودکامگی، با فکر کلان ملی ، انسجام گسترده مدنی را ایجاد نماین،
از طریق گفتوگوی ملی فراگیر زمینه توافق بر نظم مبتنی بر قانون اساسی را فراهم سازند، -
- با طرح حاکمیت فانون ، از حقوق و آزادیهای بنیادین شهروندان، بهویژه حقوق زنان و دختران قاطعانه دفاع نمایند.
نهضت مدنی:
ما بر ضرورت شکلگیری یک نهضت سراسری مدنی در محور قانون اساسی تأکید میورزیم ، نهضتی فراگیر که صدای اکثریت خاموش را به نیروی تغییر مشروع و ملی مبدل سازد و بستر یک گذار مسئولانه و ارزشمحور را فراهم نماید و همه را به یک اقدام آگاهانه، مسئولانه و مدنی فرا میخوانیم تا در یک «حیّ علی الفلاح» تاریخی، با تمکین به حبلالمتین و منافع ملی افغانستان ، انفاذ قانون اساسی و با « انقلاب حقوق » این آرمان پدران بزرگ معنوی ما و خواست برحق مشروطه خواهان را به محور گفتمان ملی مبدل و در یک تعامل ارزشمحور با همه طرفها، از جمله اداره طالبان و جامعه جهانی، صدای مشروع و برحق مردم را نمایندگی نمایند و به ندای مادر وطن پاسخ مثبت دهند.
افغانستان حق دارد که بشاهراه صلح و ترقی گذار نماید و مردم مظلوم ما مستحق نظام قانونمند ، عدالت گستر و ناشی از اراده شان میباشند و ما با تمام غبار های تاریک و احوال ناهنجار در افغانستان و جهان با پاسداری از « انقلاب امید » درین راستا و بخاطر تحقق این آرمان سترگ ملی ، تلاش مینماییم.
و بیاد داشته باشیم که:
حق داده نمیشود !
حق گرفته میشود !
و منحیث حسن ختام کلام شاعر :
خصمِ قانون، دشمن آزادی است
خصمِ وطن و ملت و آبادی است
با حرمت
دارالانشای کنفرانس علمی - مسلکی انجمن
(۱۱) اپریل (۲۰۲۶ م)
کشور شاهی بلجیم
د امریکې او ایران په شخړه کې، د اسرئیلو رول، ستراتیژیک هدفو او د سیمې پر راتلونکې اغېزې
عبدالملک پرهیز
د امریکې او ایران ترمنځ وروستۍ مخامختیا او لنډمهال اوربند باید د یو محدود دوه اړخیزه کړکیچ په توګه ونه ارزول شي، بلکې دا د منځني ختیځ د پراخې ستراتیژیکې سیالۍ یوه برخه ده. په دې سیالۍ کې اسرائیل مرکزي او اغېزناکه رول لري، چې د امنیتي اندېښنو، ستراتیژیکو هدفونو او سیمه ییزو سنجونو پر بنسټ عمل کوي.
د اسراییلو اساسي ستراتیژي د خپل امنیت تضمین او د هر هغه ځواک مخنیوی دی چې کولی شي د دې هېواد پر وړاندې انډول رامنځته کړي. په همدې اډانه کې، ایران د اسراییلو له نظره یو بنسټیز ګواښ دی. دا یوازې پوځي ګواښ نه، بلکې څو اړخیزه ګواښ دی. چې مهم یې اټومي پروګرام، د توغندیو پرمختګ، او په سیمه کې پراخ نفوذ څخه عبارت دي. له همدې امله، اسراییل هڅه کوي چې ایران په داسې حالت کې وساتي څو ونه شي کولی د سیمې د ځواک انډول بدل کړي.
د امریکا او ایران ترمنځ مخامختیا په همدغه ټکي کې د اسراییلو له ستراتیژیکو ګټو سره همغږي پیدا کوي. هر هغه فشار چې پر ایران راوستل کېږي، د اسراییلو له نظره د هغوی د سیال او دښمن کمزوري کېدل. خو دا حالت یو اړخیز نه دی. د جګړې پراخېدل کولی شي د اسراییلو پر وړاندې مستقیم امنیتي ګواښونه زیات کړي، ځکه ایران د غیرمستقیم جګړې پراخ ظرفیت لري. له همدې امله، اسراییل د فشار او کنټرول تر منځ یو حساس انډول ساتي او د ایران د پیاوړي کېدو مخنیوی کوي، او په همدې حال کې نه غواړي جګړه له کنټروله ووځي.
د اسراییلو هدفونه یوازې په امنیتي ډګر پورې محدود نه دي. دا هېواد هڅه کوي څو په سیمه کې خپل پوځي او تخنیکي برلاسی وساتي، او په عین حال کې د ځان لپاره یو عادي او منل شوی سیاسي دریځ تثبیت کړي. د یو شمېر عربي هېوادونو سره د اړیکو عادي کېدل د همدې ستراتیژۍ برخه وه. خو ایران، د خپل سیاسي او ایدیولوژیک دریځ له مخې، د داسې یو سیمه ییز نظم مخالف دی چې اسراییل وکولی شي په بشپړه توګه ورسره یوځای شي.
د ځمکې د لاندې کولو مسله هم د دې معادلې یوه مهمه برخه ده، که څه هم په مستقیم ډول نه مطرح کېږي. په تاریخي لحاظ، د سیمې په ټولو تېرو جګړو کې اسرائیلو، د سیمې جغرافیه په خپله ګټه بدله کړې او ځینې سیمې د اسراییلو تر کنټرول لاندې راوستي دي. په اوسني سیاست کې، دا موضوع په عمومي ډول د «امنیتي اړتیا» او «ستراتیژیک ژورتیا» په ژبه بیانېږي، خو په عملي ډول د ځمکې کنټرول د سیاسي او امنیتي معادلو مهم عنصر پاتې شوی دی. د مېشت کولو د ځایونو پراختیا هم د دې بهیر برخه ده، چې د راتلونکو سیاسي حل لارو حدود ټاکي.
د اوسني اوربند په رڼا کې، اسراییل په یو منځني حالت کې ځای لري. له یوې خوا، د جګړې درېدنه د دې هېواد لپاره د امنیتي فشار د کمېدو مانا لري؛ له بلې خوا، د ایران پر وړاندې د فشار کمېدل د اسراییلو د اوږدمهاله هدفونو سره سمون نه لري. نو ځکه، دا اوربند نه بشپړ بری دی او نه هم ښکاره ماتې.
که ګټې او زیانونه له پراخې کړکۍ وکتل شي، اسراییل توانېدلی د ایران موضوع د نړیوال سیاست په سر کې وساتي او د امریکا ژمنتیا له ځان سره ټینګه کړي. خو ددې خلاف، د بحران دوام د دې هېواد لپاره دوامداره امنیتي فشار، اقتصادي لګښتونه او د څو جبهاتو د خطر احتمال زیاتوي.
د راتلونکې له نظره، د روانو ترینګلتیاوو دوام کولی شي د اسراییلو پر سیمه ییز او نړیوال دریځ ژورې اغېزې ولري. که دا حالت اوږد شي، اسراییل به اړ شي څو خپل امنیتي تمرکز زیات کړي، چې دا به پر اقتصادي او سیاسي سرچینو فشار راوړي. په عین حال کې، دا وضعیت کولی شي د نوو سیمه ییزو ائتلافونو د رامنځته کېدو لامل هم کېدی شي، ځکه ځینې هېوادونه د ایران د نفوذ پر وړاندې ورته اندېښنې لري.
په نړیواله کچه، د اسراییلو موقعیت تر ډېره د امریکا له سیاست سره تړلی پاتې کېږي. که فشار دوام وکړي، اسراییل به خپل ستراتیژیک برلاسی وساتي؛ خو که ډیپلوماسي پیاوړې شي، نو دا هېواد به اړ شي څو خپله تګلاره له نوو حالاتو سره برابره کړي.
په پایله کې، د امریکا او ایران شخړه، د اسراییلو ستراتیژي، او د ځمکې او نفوذ موضوعات ټول د یوې واحدې ستراتیژیکې معادلې برخې دي. اسراییل هڅه کوي څو خپل امنیت، برلاسی او سیاسي مشروعیت وساتي، خو ایران د دې هدفونو پر وړاندې یو اساسي خنډ پاتې کېږي. تر هغه چې دا بنسټیز تضادونه حل نه شي، د سیمې کړکېچ به دوام وکړي او هر ډول اوربند به د ثبات یوازې لنډ مهاله وسیله وي، نه د تلپاتې سولې حل.
