پنجشنبه, 02 قوس 1396 16:43

دغه غونډه پر(۲۰۱۷) زیږدیز کال د دسمبر میاشتې پر (۱۸) نیټه د هالند په هیواد کې د (اوتریخت) په ښار کې د جمهوري سخن د ادبي ـ فرهنګي ټولنې له خوا جوړه شوه .

په دې غونډه کې پر کوربه هیواد سربیره له بیلابیلو اروپایي هیوادونو او کانادا څخه د پښتو او دري- پارسي ادب و فرهنګ پیژندل ښویو او نامتو څیرو، لیکوالو، ادیبانو او شاعرانو، او ګڼو مینه والو هم برخه اخیستې وه

د رپوټ پاتې په ضمیمه کې ولولئ

پنجشنبه, 25 عقرب 1396 22:05

پیدایش

مـؤرخِ تواناى افغـان, احـمـد علـى كـهـزاد بیش از نیم قرن قـبل از( ۱۹۵۱م) طى بـیانـیه علمـى و تار یخى خـود در مـوز یم ا یران گفـت :« هچ شبهـه نیست كـه پرورشگاهِ اولیه ا ین زبـان (درى) در حصصِ شمـالى افغـانستـان بود كه  از پامـیرتا هـر یرود  را در بر میگـرفت

ادامه موضوع در ضمیمه 

سه‌شنبه, 23 عقرب 1396 19:21

This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

صبورالله سیاسنگ

بسیاری از کتابهای بزرگ کهن در راست و چپ هر برگ، دو کناره نازک میلانی داشتند: یکی فرارونده و دیگری فروآینده. نویسندگانی که آنجاها کج کج مینوشتند و بیشتر به واگشایی گرههای واژگانی میپرداختند، نام زیبایی داشتند: "حاشیه‌نگار". آنان را "حاشیه‌پرداز" نمیگفتند، زیرا حاشیه‌پردازی که استعاره "گریز از سوژه" بود، آهنگ خوشایند نداشت و ندارد

شنبه, 20 عقرب 1396 19:15

نجیب الله پاڅون

په بلخ کې ګڼ شمېر لیکنیزې خپرونې شتون لري، خو په پښتو ژبه کې چاپي خپرونې د ګوتو په شمېر دي. په دغو خپرونو کې (خبره) خپرونه چې له بلخ څخه لومړنۍ پښتو اونیزه خپرونه شمېرل کېږي، له تېرو درېیو کلنو راهیسې یې په کار پیل کړی چې تر اوسه یې ګڼ شمېر ګڼې چاپ او خپرې شوې دي

جمعه, 12 عقرب 1396 22:30

د کېسې لېکونکی : ډاکټر ببرک ارغند
ژباړونکی : س . سیلنی
د همدې زړه بوږنونکې کیسې په اړوند : د اسلامي تنظيمونو خپل مینځي شخړو ، اخ و ډب زور اخیستې و ، څاښت و ، ومې غوښتل د درواغجنې ارامې څخه په ګټه اخیستو په بېړه د کور تر څنګ هټېو څخه چې زړه نازړه به یې پرانستل څه خوراکي توکي واخلم ، د لارې پر اوږدو کې مې پر یوې جنازې سترګې ولګېدې ، موږ له مړو او ټپيانو سره روږدي او اشنا وو ، خوله دې جنازې سره مې انډيوالان او پېژند خلګ ولېدل ، ورنږدې شوم ځينو سره مې  تر روغبړ روسته  وپوښتل

پنجشنبه, 11 عقرب 1396 18:21

لیکونکی: دوکتور ببرک ارغند

ژباړونکی: س . سیلنی

۰۷ -۰۱ -۲۰۱۷ زیږدیز
لنډه کیسه :

او دریم دا چې . . .

ملاخان ، کټ مټ لکه خپل پلار ! مینځویه ونه ، غوښن او توربخن بڼه و ، د سر وېښته یې کورټ توږل خو ځبه ببره ږیره یې نه خریله؛
ته به وایې ځوی او پلار د مڼې دوه نیمه دي.
پلار یې چړچمار؛ *ډوډۍ غپ ؛بې سوله او کلک زړه و ، درې ښځې یې درلودې او درې واړه یې د څیلې پر شپه په چړې حلالې کړې! خلکو به ویلې: میرمنو یې په پټه د ميړه یخدان کې لاس وهلی.
ملاخان چې دداسې پلار زوی و لا یوه ښځه یې کړې وه!
میرمن یې حوا نومیده؛ سپينه څیره او د ښایښته واړه لاسو و پښې لرونکې وه

جمعه, 28 میزان 1396 21:06

د کیسې لیکونکئ : ډاکټر ببرک . ارغند

ژباړونکئ : س . سېلنی

ښه مې ېادېږي چې یو تود او لمرین ماسپښین و او هغه ، لکه د ځېری وړنکوتوکمو څخه یو عاق شوی ، سرکښه او سپین سترگی هلک مې ، د پښو مخې ته ناست او رډې رډې یې را کتل ، تا به وېل د څېرې کرښې مې راته شمېرلې ، تابه وېل خپل ړنگ شوی انځور زما د څیرې په کاب کې لټوي

سه‌شنبه, 11 میزان 1396 18:48
شکسپیر
د عبدالملک پرهیز ژباړه
د یونان په آتنس کې یو ځوان سړي ، دمیتریس یوه ستونزه لرله.
«لطفن ، هرمېیا، په ما ګرانه يې!!»
«هرمېیا وویل»: نه ، دمیتریس، ليزندر پر ما ګران دی.
« لیزندر وویل » له چا سره مینه کول څه آسانه کار نه دی، راځه چې په ګډه وتښتو.
هلنا د هرمېیا ملګرې وه. هغه پر دمیتریس مینه وه
یکشنبه, 26 سنبله 1396 10:42


طنزی از سرزمین هندوستان
 نوشته دلیپ سنګ
ترجمه  ذبیح الله اسمایی
عجایبات نیویارک افسانه ایست و ادم غیر مترقبه به انها مواجه میګردد.
یکی از ان عجایب که من به ان مواجه شدم این بود که در یک روزنامه خبر کوتاهی را به این شرح خواندم:
،، میتنګهای زنان و مردان بیوه مربوط  وادی شمال درخیابان ۳۲۱ ، کوچه واشنګتن برګنفیلد روز چهار شنبه ساعت هشت بعد از ظهر دایر میګردد. درمحفل دینس جانز موزیک مینوازد. رقص  وجود خواهد داشت و موجودیت کیک و قهوه نیز برکیفیت محفل خواهد افزود

شنبه, 21 اسد 1396 15:24

ژباړه: رفيع الله روشن

 يوجاپانی حکيم په شګوکې ناست و ، له ځانسره يې فکر کاوه ،چې يو شخص راغی او څنګ ته يې کېناست ورته ويې ويل:

ما له ځانسره په شاګردۍ قبول کړه.

حکيم په شګوکې د ګوتې په واسطه خط کش کړ او سړي ته يې وويل دا لنډ کړه.!

سړي د لاس په ورغوي خط څخه نيم وران کړ،حکيم ورته وويل:

لاړ شه اويو کال وروسته راشه

چهارشنبه, 18 اسد 1396 16:05

ژباړه: رفيع الله روشن
ماشوم چې تل به يې خپله مور تنګوله او مزاحمت به يې ورته کاوه، خپلې مورته وويل:
زه مې د زوکړې په ورځ بايسکل غواړم.
مور يې ورته وويل:
ايا ته فکر کوې چې موږ بايد تاته د کليزې په ورځ دې هرو مرو بايسکل واخلو؟
ماشوم ځواب ورکړ: هو
موريې وويل: اطاق ته ولاړشه ،قلم او کتابچه واخله او خدای پاک ته خط وليکه او ورڅخه وغواړه چې ستا د ښو او نېکو کارونو په بدل کې درته يو بايسکل درکړي.
ماشوم همداسې وکړل اطاق ته ننوت ،قلم او کاغذ يې راواخستل او يې ليکل

چهارشنبه, 04 اسد 1396 16:03

صحافي
ليک: عبدالهادي حيران
صحافي نن سبا زما دوست دى. نن سبا مې ځکه وويل چې نن سبا ژمى دى اؤ داسې معلومېږي چې طبيعت ئې سوړ دى. په اوړي کې ئې طبيعت دومره ايشيدلى وي چې د چا ورسره دوستۍ ته زړۀ نۀ کېږي. د دې مطلب دا شو چې موسمي دوست دى خو موسمي صحافي بالکل ندى. البته د نړۍ له نورو صحافيانو مختلف دى. ځکه چې نور صحافيان شپه په ويښه اؤ ورځ په ويدو تېروي خو دَى لکه د عامو انسانانو شپه په ويدو اؤ ورځ په ويښه تېروي. نور صحافيان غم ښادۍ کې د اخبار لپاره منډې وهي اؤ دَى د اخبار نه منډې وهي. يعنې نور صحافيان پردي غم ښادۍ کې خو حاضرېدلاى شي ځکه چې څۀ خبر مبر به ترېنه راټولوي ولې خپل غم ښادي ترېنه اکثر خطا وي. اؤ د دۀ چې د کوم ليرې دوست خپلوان کره سُنت هم وي نو دوه ورځې وړاندې رخصت اخلي. دا مراعات به ورته ښائي لدې امله ورکړاى شوي وي چې دَى د اخبار د هغه مخ مدير دى چې عموماً ټينډر نوټسو (د دولتي ټېکو اعلانونو) ته وقف وي خو چرته کله کله پکې خبر نيم هم ولګي.

خېر! دا خبرې دومره مهمې ندي. مهمه خبره دا ده چې دَى صحافي دى. اؤ کۀ څوک وائي چې نۀ دى نو يؤ ځل دې ورله خامخا د قميص مخامخ جېب ته وګوري، کۀ سپينې جامې ئې اغوستې وي نو پريس کارډ (Press Card ) به پکې له ليرې ښکاري. کۀ بيا ئې هم نۀ مني نو کالم دې ورله وګوري. په کالمونو کې دَى دومره لوړ تجزيه ليکونکى ښکاري اؤ په دومره لوړو موضوعاتو ليکل کوي چې د اياز امير د سر نه هم ورته خولۍ غورځېدلى شي خو لا تر اوسه پورې غورځېدلې ځکه نۀ ده چې هغه اياز امير په پښتو نۀ پوهېږي اؤ د دۀ کالمونه چا په اردو يا انګليسي ندي ژباړلي.

کره کتونکي وائي چې حقيقي ليکوال کله هم د خپل ليک اؤ تخليق نه مطمئن کېدلاى نشي خو دَى د خپلو کالمونو نه بالکل مطمئن دى. اؤ کۀ څوک ورله کالم ته بد ووائي نو دَى زر ځواب ورکړي چې: "پرېږده انټيسټَمينه! زما د کالمونو تعريف خو سليم راز هم کړى دى". ما د دې تعريف لپاره د سليم راز "تنقيدي کرښې" کرښه په کرښه ولوستلو خو يوه کرښه مې هم پکې پيدا نکړى شوه. کېدلاى شي چې په دويم چاپ کې يې ذکر راشي خو د پښتو د تنقيدي کتاب په دويم ځل چاپ کېدل يا الله اؤ يا الله نصيبه!.

د سليم راز د تنقيدي کرښو څخه وروسته مې د "انټيسټَمين" کلمې لپاره د درې څلورو ژبو ډکشنريانې وکتلې خو دا کلمه مې پکې پيدا نکړاى شوه. معلومه نده چې دا کلمه زما دې صحافي دوست له کومې راپيدا کړې ده اؤ څۀ معنا يې ده!!!؟. کېدلاى شي معنا يې څۀ ښه غوندې وي ځکه چې دَى يې کله کله د مشرانو لپاره هم استعمالوي. خو دا اوس زمونږ د بې علمۍ قصور دى چې په معنا يې نۀ پوهېږو. ځينې وخت کې دا کلمې هم سړي ته لوي جنجال جوړ کړي. لکه اوس دا د صحافي کلمه چې ده. دا کلمه ما د دې خاکې سرليک مجبوراً ايښى دى ځکه چې په پښتو کې مې ورته د دې نه بله ښه کلمه پيدا نکړاى شوه. اول مې ورته له انګليسۍ څخه مفغن کړاى شوې کلمه "ژورنالست" سرليک خوښ کړى ؤ خو هغه مې بيا ځکه د دې سرليک نۀ کړو چې ځينې پاکستاني پښتانۀ ئې "ژَورنالُوست" تلفظ کوي اؤ زۀ ډارېږم د دې خبرې نه چې هسې نۀ څوک ورته "ژَور نالُوستى" ووائي. دا ډارېږم ځکه چې دَى ډاکټر هم دى اؤ دلته ډاکټران زياتره بې سنده وي اؤ چې بې سنده وي نو ښکاره خبره ده چې نالُوستي به هم وي.
تاسې به وايئ چې دا خو د کمال نه ډک سړى دى چې صحافي هم دى اؤ ډاکټر هم دى. خو زۀ وايم چې د کمال نه نۀ، بلکې د کمالونو نه ډک دى. ځکه چې شاعر هم دى، نيمچه غوندې مُلا هم دى اؤ کۀ خداى د راروانې پېړۍ پورې عمر ورکړو نو

سه‌شنبه, 03 اسد 1396 14:17

امين الدين ( سعيدي )
ليکنه او ټولوونه :
امين الدين ( سعيدي )
دحق دلاري کلتوري ټولنه جرمنيڅو لنډى خبرى :اولسى ادب د اولسونو معنوي پانگه ده ، دغه په زړه پورى فکرى ټولنيزه پانگه د زمانى په اوږدو کى دټولنيز ژوند په خوره لمن کى دسترو ملى ارزښتونو په توگه تومنه اخلى .
انسان ټولنيز موجود دى دټولنيز ژوندله لوړو او ژورو ارزښتونو ډک بهير په ډاگه ښى چى که انسان ټولنه جوړه وى همدا انسانى ټولنه بيا پر خپل وار د انسان دشخصيت په جوړ ولو او لو رو ټاکلو کى ټاکلى بر خه لرى . داولسى ادب په تلپاتى بڼ کى متلونه ځانگړى ځاى لرى . متلونه هغه لنډى خو له معنى ډکى جملى دى چى هر يوه يى ځانته وزن ، خوند او انسان جوړونکى او لورى ورکونکى ارزښت لرى . متل دپيړ يو ژوند تجروبو پر بنسټ دفکر او پوهى حکمت بڼه ده .دغه لنډ خو په معنى کى پاخه او رسيدلى احکام دزمانى په تيريدو کى نه يو اځى خپل خوند او رنگ نه بايلى او دژوند پاڼى ئى خزان نه وهى بلکى پخيدو سره سم لا پسى پخيږى ځکه داد خلکو له زړو رواتى هغه خبرى دى چى مخامخ دخلکو زړونه لاره باسى

سه‌شنبه, 03 اسد 1396 14:08

انجنیر عبدالقادر مسعود
متلونه او نقلونه د پښتو ژبې په شفاهي ولسي ادب یا فولکلور کې یوه غوره او په زړه پورې برخه ده، چې په لنډو خوندوروجملو، پاکو اوسپیڅلو ویناوو، افکارو او خوږو
الفاظواو حکمتونو کې د پښتني او انساني ژوند مختلفو اړخونو ته په ډیر عالي او جامعی ډول دعوامو خلکو په ژبه یومطلب او موضوع په ډیر بلاغت اوفصاحت تشریح
او توضیح شوی دی ، تر څو اوریدونکي اولوستونکي وکولای شي ترینه پوهه او خپل هدف او مقصدتر لاسه کړي .
متلونه دهرې ژبې یوه لویه او خوندوره ادبي برخه ده، او د پښتو د ژبې یوه بډایه زیرمه او شتمنې ده . متلونه د ولسي ادب په بڼ کې د عوامو وګړو ږغ دی ، چې په ولسي خبرو
اترو کې د پاخه او قوي استدلال، منطق او کلام ښکلا په کې نغښتې ده ، او هر متل ځانته یو ټاکلې پیغام لري، او ستونزمنواو کړکیچنوحالاتو ته داسی لاره غوره کوي،
چې د خلکو لپاره د قناعت او منلو وړ وي او څوک د شک او تردیدپه ګمان ورته و نه

سه‌شنبه, 03 اسد 1396 14:05

ه دنمارکي نه دمحمد صفرخواريکښ ژباړه

ونې سترګې لري،ديوالونه غوږونه.(اسپانيا)

کچالوهم سترګې لري.(ناروې)

بدې سترګې له رڼاډډه کوي.(اسپانيا)

سړی دهغوسترګوپه وړاندې مقاومت وکړي، چې سړی يې نه ويني.(دنمارک-لوېديزيوليند)

ښې سترګې پټې نه شي پاتې کېدې.(دنمارک-يوليند)

سه‌شنبه, 03 اسد 1396 14:02

له دنمارکي نه دمحمد صفرخواريکښ ژباړه
که کاڼی نه وي سولول شوی،له هغه غمی نه شي جوړېدی.(لرغونی چين)
ابي اوسره ياقوت دمعشوقواوشهزادګيوله پاره دي.(سوېډن)
له يوټکي سره غمی له يوبې داغه سيندني کاڼي ښه دی.(چين)
په هره ډبره کې غمی نه شته.(پيدرلول)
هګۍ
دسباله چرګوړي نه نن يوه هګۍ ښه ده.(عراق-عربي)

یکشنبه, 09 میزان 1396 19:18

لیکوال : محمد ابراهیم نعیمي

د لیکوال مقدمه: له پخوا څخه په دې سوچ کې وم چې د امریکا او افغانستان د اړیکو د شا لید او امریکایي وحشتونو او ناروا کړونو په تړاو چې د افغانانو سره یې کړي او ال دوام ورکوي څه ولیکم خو جرئت را سره نه و. کله چې د )په افغانستان، عراق او لیبیا کې د ناټو جګړې( د کتاب ژباړه پای ته ورسوله، ځان را ته وزګار ښکاریدي، ناڅاپه مې پریکړه وکړه چې خپل پخواني هوډ باید پوره کړم او د کتاب په لیکلو مې پیل وکړ. د کتاب لپاره مې له ډیرو السوندونو څخه ګټه واخیستله، ځینې

پاتې په ضمیمه کې ولولۍ

شنبه, 23 ثور 1396 13:06

پښتانه د تاریخ په رڼا کې کتاب د پي ډي اف په بڼه ترتیب شوی چې تاسې کولی شئ دغه کتاب له لاندې لینک څخه د ضمیمې په بڼه تر لاسه کړئ

 

پښتانه د تاریخ په رڼا کې

 

جمعه, 26 عقرب 1396 22:25

تتبع ونگارش :
امین الدین «  سعیدی- سعيد افغانی  »

مدیر مرکز مطالعات ستراتــیــژیکی افغان
ومسؤل مرکزفرهنگی د حق لاره- جرمنی

خواهران وبرادران محترم !
اگر به جوهر ، حکمت وفلسفهء   شریعت غرای  محمدی نظر بیاندازیم  بو ضاحت تام در خواهیم یافت که شریعت اسلام برای سهولت و آسان‌گیری اساس وپایه گزاری شده است.
 دین اسلام  برای آنعده اشخاصیکه دارای عذر می‌باشند حتی در انجام عبادات به اندازه و متناسب به عذرشان تخفیف بعمل اورده است تا بتوانند بدون  مشقت وتکلیف و بدون در مضیقه قرار گرفتن  عبادات شان را انجام دهند

چهارشنبه, 24 عقرب 1396 16:47

مدارس علوم دینی و یا هم حلقه های علوم دینی درافغانستان سابقه ی طولانی و حتی فراتر از هزار سال دارد. در طول تأریخ افغانستان  تغییرات سیاسی و تحولات اجتماعی بزرگی ومختلفی در این کشور  به وقوع پیوسته است، ولی هیچ یک از این تحولات  نتوانسته است دور تسلسل وسیستم عنعنوی این مدارس وحلقه های درسی را  به طور کامل قطع  ویا فلج نماید

دوشنبه, 22 عقرب 1396 18:01

پیشگفتار

رسالهء  « مولانا نجم الدین آخند زاده د "النجم" په هنداره کښې »،  ده سال قبل توسط برادر گرامی الحاج دکتور امین الدین  سعیدی  فرزند رشید مؤسس و بنیانگذار  هفته نامهء «النجم » به مناسبت پنجاهمین سالگرد تأسیس آن هفته نامه، در یک فضای دور از میهن  یعنی در  جمهوری فدرال آلمان، از طرف "د افغان اســـتراتـیژیکو څـیړنیز مرکز او دحق دلارې دکلتوري ټولنې" اقبال چاپ یافت و مورد استقبال گرم خوانندگانی که به مسایل فکری، ادبی وروزنامه‌نگاری علاقه دارند، قرار گرفت و دانشمندانی نظیر پروفیسور عبد الله بختانی خدمتگار و استاد حبیب الله رفیع نیز بر آن مقدمه نگاشتند

پاتې په ضمیمه کې ولولۍ

دوشنبه, 22 عقرب 1396 17:58

تتبع ونگارش :

امین الدین « سعیدی – سعید افغانی »

مدیر مطالعات ستراتیژیک افغان و

مسؤل مرکز کلتوری دحق لاره – جرمنی

در مورد اینکه «عجله» کار شیطان است ودر ابطه اینکه «عجله وشتاب » مورد مذمت دین مقدس اسلام میباشد، جای هیچگونه شک وشبهه ای درآن وجود ندارد ، ولی فرق عجله شیطانی با «سرعت» چیست ؟ مبحث خویش را در این مورد می اغازیم