سه‌شنبه, 27 میزان 1400 20:20


د انجونو د زده کړې په اړه د مور ميری سلوک، او که جهالت ته د يو قشر ټېله کول؟

محمد اسماعيل (عندليب)

دوه مياشتې او څلور ورځې بشپړې شوې، چې پخوانی حکومت ړنګ، او واکمني طالبانو تر لاسه کړې، طالب مشرانو په لومړي سر کې ويلي و، چې د حکومتدارۍ ټولو خواوو ته به پوره پاملرنه وکړي، خصوصاً د زده کړې برخې ته به متوجه و اوسي.
د اوسني ضعيت په هره برخه کتاب کتاب خبرې کېدای شي، خو زده کړه بيا تر ټولو مهمه ده، امارت له پخوا څخه هم د پوهنې او لوړو زده کړو کميسيونونه درلودل، تمه وه چې د پوهنې او زده کړو په برخه کې به ډېر عاجل اقدامات وشي، ځکه علماء تر ټولو زيات ټينګار په علم کوي.
سمه ده، چې حکومت نوی شوی، حوصله پکار ده، خو تر هغه وخته چې پلان ګذاري وي، د اقداماتو تاثيرات وي، کارونه د بهبود پر لور روان وي، بيا کېدای شي، چې وضعيت په اسانۍ درک کړای شي، خو که تېروتنې ولېدل شي، نو بيا د حوصلې او انتظار خبره غلطه ده.
د لوړو زده کړو وزير صيب څرګندونې مو اورېدلي دي، د کابل پوهنتون  په رياست کې بدلون مو ولېد، د خصوصي پوهنتونونو لپاره د پلان پر جوړېدو کار روان دی، خو طرحه يې نه شته، خو له پوهنتون راښکته د لومړنيو زده کړو برخه کې بيا ستونزې خورا زياتې دي.
زه چې خپله د اولادونو پلار او زده کړو ته يې بشپړه توجه لرم، وينم چې د ښوونځيو زده کوونکي له سختو ستونزو سره مخ دي، پخواني حکومت د افغانستان د حالت په نظر کې نيولو پرته د ښوونځيو لپاره ناسم نصاب جوړ کړی و، خو بياهم په تېرو شلو کلونو کې زده کوونکو تر يو حده سفر کړی و، له تېرو دوه کلونو راهيسې د کروناله کبله دا سفر هم ټکنی او ځنډنی شو، او کله چې د اشرف غني حکومت نسکور شو، نو زده کوونکي لا پسې شاړ شول.
که د دوه کلونو په موده کې يو زده کوونکی د يوې مياشتې په اندازه سبق هم ونه وايي، او بيا له يو ټولګي بل، او له بل څخه بل ته بريالی شي، ايا بيا يې راتلونکي ته څومره تمه درلودلای شو؟
دا يو بیل بحث دی؛ خو زه غواړم د انجونو د زده کړې په اړه لنډې خبرې وکړم، نوي حکومت په لومړي سر کې اعلان وکړ، چې انجونې دې ښوونځيو ته نه راځي، څو اونۍ وروسته يې اعلان وکړ، چې تر شپږم ټولګي پورې انجونې ښوونځيو ته تللای شي.
تېره اونۍ مو واورېدل چې په ځينو شمالي ولايتونو کې تر دولسمو ټولګيو پورې د انجونو زده کوونکو پر مخ ښوونځي پرانيستل شوي، او خپلو زده کړو ته دوام ورکوي، د ياد سمت په ځينو نورو ولايتونو کې هم د انجونو پر مخ د ښوونځيو د بشپړ پرانيستل کېدو خبر ورکول شوی دی، خو په نور هيواد کې د هيچا خوله هم نه پرانيستل کيږي، چې ولې انجونو ته د زده کړې اجازه نه ورکول کيږي؟
که منطقي وغږېږو، نو  هغه ولايتونه چې په کې  انجونو ته تر دولسمو ټولګيو د زده کړې اجازه ورکول شوې، ساړه ولايتونه ده، لکه بدخشان، زموږ هيواد چې دوه تعليمي موسمونه لري، او اوس چې سوړ ژمی را روان دی، ژر به په يادو ولايتونو کې ښوونځي رخصت شي، خو له بلې خوا په تودو سيمو کې چې په ژمي کې به هم ښوونځي پرانيستي ي، لکه ننګرهار، هلته بيا انجونې اجازه نه لري، چې ښوونځي ته ولاړې شي.
عقلاً د دې دامعنی ده، چې په سړو سيمو کې به انجونې نهايت دوه مياشتې سبق ووايي، خو په تودو سيمو کې به بيا انجونې څو مياشتې له سبق بې برخې وي.
نو که چېرې حکومت تګلاره او قانون جوړوي، هغه د ټول هيواد لپاره وي نه د يوې سيمې لپاره، او بايد په يو وخت کې نافذ شي، او که چېرې داسې نه وي، نو بيا پوښتنه کيږي، چې اوسني واکمن څه ډول په ځينو سيمو کې د زده کړو دروازې پرانيستې او په بله کې بندې ساتي.
که په لنډو ټکو کې ووايم، په تېرو شلو کلونو کې پښتون ميشتو سيمو کې په مسلسل ډول جګړې وې، او نه يوازې د پخواني حکومت بلکې د بهرنيانو لخوا هم پښتانه د تروريست بودن په تور تر ګوزارونو لاندې وو، اوس چې يوازې امن په نظر کې  نيسو، او خوښي کوو، بيا هم پښتون ميشتې سيمې له تعليم څخه بې برخې کيږي.
سوال داپېداکيږي، چې د افغانستان دتعليمي نظام او په ځآنګړي ډول د انجونو د زده کړې سره مسخرې روانې دي، که واکمن وضعيت نه شي درکولای، پوهيږي نه، او که قصداً  د پښتون ميشتو سيمو وګړي له زده کړو او پرمختګ لرې ساتل کيږي، دلته بيا په ناديده ډول کومه بهرنۍ اجنډااو څوک پر مخ وړی؟
که په واقعيتونو وغږېږو، نو پخوا دا ګيله وه، چې غير پښتانه واک زيات لري، او پښتون د حکومت لخوا ډبول کيږي، خو د اوسني حکومت ډيری مشران بيا هم پښتانه دي، البته انجونې د دوستم د کلي ښوونځي ته روانې دي، او  د ملابرادر صاحب د کلیوالې بيا هم په کاله ناستې دي.
ګيله دا نه ده، چې ولې د يوې سيمې انجونې زده کړې پر مخ وړي، ګيله دا ده چې د بلې سيمې ولې محرومې دي؟
نيوکه دا نه ده، چې ولې يو چاته اجازه ورکول کيږي، بلکې نيوکه دا ده چې همدا جازه ولې بل ته نه ورکول کيږي؟
پوښتنه دا نه ده، چې داسې قانون ولې جوړ شوی، پوښتنه داده چې ولې داقانون نيمګړی دی، يا يوازې د يوې سيمې لپاره دی؟
له اوسنۍ ادارې غواړو، چې که نورو برخو کې وخت غواړي، نو هغه به داسې چارې وي، چې وروسته يې جبران کېدای شي، خو چې د زده کړې وخت تېر شي، هغه نه جبران کيږي، بايد عاجله پاملرنه ورته وشي، موږ په ټول هيواد کې انجونو ته د شريعت په رڼا کې د تعليم غوښتونکي يو، او که دا توپيري چلند همداسې روان وي، نو دابه قصدي عمل وبلل شي.
2021-10-19  

سه‌شنبه, 27 میزان 1400 20:17

نویسنده : م.ک.بهادراکمار»Kumar Bhadra.K.M .»
منبع وتاریخ نشر : آسیا تایمز »17-10-2021 »
برگردان : پوهندوی دوکتور سیدحسام »مل« .


بقیه در ضمیمه

سه‌شنبه, 20 میزان 1400 06:57

نوشته ازبصیر دهزاد
حمله انتحاری در مسجد اهل تشیع در کندز ، طرح یا تطبیق کنوانسیون منع کشتار جمعی یا نسل کشی
انفجار خونین در کندوز و ارتکاب جنایات دیگر تروریستی و انتحاری در بین هموطنان هزاره ما و پیروان اهل تشیع را میتوان در حکم جینوساید ( کشتار جمعی یا نسل کشی ) تعریف نمود.

جمعه, 16 میزان 1400 11:12

عبدالصمد ازهر
امروز مصادف است با ۷ اکتوبر، روزی که در آن جورج بوش پسر، بیست سال قبل به بهانه انتقام از حوادث ۱۱ سپتمبر، به جای عربستان و پاکستان، افغانستان را به مثابه نقطه ضعیف و آسیب پذیر هدف تجاوز نظامی در جنگ جدید صلیبی قرار داد.

جمعه, 23 میزان 1400 10:20

پوهاند محمد بشیر دودیال
د اکتوبر شپاړسمه چې د تلې د میشاتی ۲۴مې سره برابره ده، د خوراک دنړیوالې ورځې په توګه د کرنې او غذايي توکو نړيوال سازمان (FAO) له خوا په ټوله نړۍ کې لمانځل کیږی. دغه لمانځنه یواځې څه تشریفات او له تفُنن ډکې خبرې ندي،

چهارشنبه, 24 سنبله 1400 18:14

 

پوهاند محمد بشیر دویال

 ( د شانګهای د سازمان (SCO)د شل کلنۍ عمر او کلنۍ غونډې په مناسبت)

مشهوره خبره ده چې معاصر وخت کې د نړۍ بڼه د یوه کلي په شان ده. کلي کې کورونه یوبل سره ډیره نږدې راشه- درشه لري. یوبل ته خواخوږي او زړه سواندي وي او تعاملات یې تاوده او سنجول شوی وی.

یکشنبه, 21 سنبله 1400 19:57

 

پوهاند محمد بشیر دودیال

( دا خپل ښایست را پورې اور دی- پښتو متل)

کلونه کلونه کیږی چې د آرام سا مو نده اخیستی،له یو کړکیچ خلاص نه یو، پسې بل؛ بحران، بحران او بحران...

دبحرانونو علتونه تر یوه حده زموږ تاریخ او جغرافیې را ته تشریح کړی دي. تاریخ وایی چې دا وطن یو ستراتیژیک موقعیت کې دی، نو ځکه هر تاړاکګر ورباندی بلوسی، خو اوس داسې ښکاری چی ظاهراً د بلوسیدو دوران تیر دی، نو دا بحرانونه ولی دوام لري؟

شنبه, 02 اسد 1400 19:59

نویسنده : م . ک بهادراکمار )Kumar Bhadra. K.M .)
منبع وتاریخ نشر : آسیا تایم »18-07-2021 .»
برگردان: پوهندوی دوکتور سیدحسام »مل «.

 

بقیه در ضمیمه

یکشنبه, 11 میزان 1400 20:24

نامه انجمن حقوقدانان افغان دراروپا که به سازمان ملل متحد، سازمان جهانی حقوق بشر، اتحادیه اروپائی، مراجع پارلمانی و احزاب سیاسی کشور های اروپائی و نهاد های حمایت حقوق بشر و

شنبه, 09 اسد 1400 22:14


عبدالاحمد فیض
واقعيت زندگي در سياره ما بيانگر آنست، كه انسانها بيشترين فرصتهاي زندگي خويش را در روياروي ،منازعه، كشتن وبستن يكديگر پشت سرگذاشته است،

شنبه, 26 سرطان 1400 21:54

محکمه عدالت بین المللی امروز ۱۷جولای ، روز بین المللی عدالت جزائی را تجلیل می نماید. در این روز اساسنامه این نهاد بین المللی عدالت در روم به تصویب رسید و ۱۲۰ کشور جهان این سند را امضآ و بدان ملحق گردیده اند.

یکشنبه, 20 سرطان 1400 22:06

نوشته از بصیر دهزاد

قسمت سوم

دوران جنگ های تنظیم ها  و فعالیت های تروریستی  بعضی از هسته های نظامی – تروریستی  گروه های چپ گرای پیرو خط  آتشین مائویزم  برای عملیات تروریستی و قتل های هدفمند  در برابر دولت تحت رهبری حزب دموکراتیک خلق افغانستان  ، دوره سیاه  از هدف قرار دادن  اعضای حزب ، کارمندان  غیر سیاسی دولت، معلمان مکاتب ، ملا امامان  مساجد که با خط تنظیمی و جنایات ضد بشری  موفق نبودند، بیداد میکرد. 

چهارشنبه, 14 میزان 1400 18:32

نویسندگان :
 )Susilo Wibisono(سوسیلوویبیسونو*
*وینیفرید ار.لویس)Louis.R Winnifred )
*جولندا جیتن)Jetten Jolanda )
منابع وتاریخ نشر:
- مدرسه روانشناسی پوهنتون کوینزلند برزین استرالیا
- گروه روان شناسان از پوهنتون اسالمی اندنیزیا »Yogyakarta »
 .)18-11-2019( -
برگردان : پوهندوی دوکتور سید حسا م »مل« .
 



بقیه در ضمیمه

شنبه, 03 میزان 1400 20:48

پوهاند محمد بشیر دودیال

نظم او توازن په هرڅه کې غوره دی 

(څلورمه برخه) 

یو نارمل او له روانی کړکیچونو فارغ او په فردی  او ټولنیز ژوند کې بریالی انسان هغه دی، چی متعادل او منظم ژوند ولري، یعنی ډیر ښه ځان خپل ټولنیز او طبیعی چاپیریال سره برابر کړي. ممکن ډیرڅه زموږ په خوښه نه وي، خو باید ځینې یې منو، ځینې بدل کړو، له ځینو تیر شو او ځینې اصلاح کړو.

دوشنبه, 29 سنبله 1400 16:19

پوهاند محمد بشیر دودیال

(دوهمه برخه)

اروادرملنه او مشاوره(Counseling)

تیر بحث کې مو ولوستل چې ارواپوهنه د انسان د چلند د څیړنې او مطالعې علم دی.  نن ورځ اروا پوهنې پوره پرمختګ کړی او د انسان د سلوک او چلند پیژندنه کوی، په ستونزو کې موږ سره مرسته کوی،

دوشنبه, 29 سنبله 1400 15:50

نویسنده :ریچارد دی اولف»Wolff.D Richard »
منبع وتاریخ نشر :انفارمیشن کلیرنگ هوز)17-09-2021 )
برگردان : پوهندوی دوکتور سیدحسام »مل«.

 

بقیه در ضمیمه

شنبه, 11 ثور 1400 10:25

سید عبید الله نادر

که زیب عنوانِ فیسبوک ها شده ،و این ودیو را بارها به تما شا ګذاشته اند.

(این موضوع از سال ۱۹۸۹ است ک ده ملیون ډالر اسامه بن لادن به یک جنرال پاکستانی که اسمش را من نمی خواهم افشا کنم ، روان کرده بود ،و آن جنرال فوجی یعنی (نظامی) اسامه بن لادن را برای نواز شریف معرفی کرده بود

شنبه, 24 حوت 1398 15:55

رده: ترجمه از منابع بیرونی دوشنبه، 12 دلو 1394 نویسنده: مصاحبه مایکل سپرنگمان 

رسول سیاف با عبدالله عزام و جمعی از عرب‌ها در پشاور. عزام را رهبر و مرشد اصلی سازمان تروریستی القاعده و شخص اسامه بن لادن می‌خوانند. «عرب های افغان» کسانی بودند که توسط سی.آی.ای به کمک عربستان و پاکستان از کشورهای عربی استخدام شده به جنگ افغانستان فرستاده می‌شدند. با خروج روس‌ها از افغانستان، اکثر اینان به کشورهای دیگر مسلمان فرستاده شدند تا به فعالیت‌های تروریستی و جهالت‌پرورانه ادامه دهند. (عکس از مجله «البنیان المرصوص»)

سه‌شنبه, 26 سنبله 1398 19:59

سید عبیدالله نادر

عجیببه خبره ده ،چې یو انسان دي زمونږ په ګاونډي ملک کې څو کاله په زندان کې وي ،یا زنداني وي او اوس یی د زندانه څخه راخوشي کړي او د افغانستان د سولي په پروسي کې دي ، د پاکستان په ټینګار او خواهش ګډون ورکړل شي.