دوشنبه, 11 حمل 1399 19:31

نویسنده : پروفیسور میخایل چوسودوفسکی )Chossudovsky.M.prof )
منبع وتاریخ نشر : گلوبال ریسرچ »42-30-4343 .»
برگردان : پوهندوی دوکتور سیدحسام »مل« .
بقیه در ضمیمه

پنجشنبه, 29 حوت 1398 21:46

عبدالملک پرهیز

د لاسونو یو کمزوری الکهول د میکروبونو له خپراوي څخه د مخنیوي په برخه کې ګټور دی. تاسې کولی شئ د لاسونو الکهول د کورونا ویروس پر خلاف وکاروئ.

د لاسونو الکهول د ممبران په له منځه ولاړلو سره اغیز کوي

سه‌شنبه, 20 حوت 1398 23:11
نوشته کریم پوپل

مقدمه: کرونا  نام خانواده ویروسهای است که جدار بیرونی آن بشکل برجسته بوده اشکال تاجدار را ‏ساخته است  از اینرو  بنام ویروس تاجدار مشهور است. ویروس کرونا  در سال ۱۹۶۵ کشف ‏گردید.
 
ادامه در ضمیمه‏
جمعه, 16 حوت 1398 19:44

 

روغتياپالان او ډاکتران د کورونا ويروس د مخنيوي په موخه معلومات او مشورې ورکوي.

ځان څنګه خوندي کړو؟

 

 

 

د کورونا نښې او علامې کومې دي؟

 

 

 

که چېرې تاسو افغانستان کې ياست د بېلابېلو ولايتونو لپاره د کورونا ويروس په اړه ځانګړو شويو شمېرو ته زنګ ووهئ.

 

 

د کورونا وېروس خپرېدل څنګه پيل شول؟

اوس د دې هڅې روانې دي چې مالومه شي، له ژویو یا حېواناتو انسانانو ته کورونا (کووېد-۱۹) وېروس څنګه ورغی. خبریال هېلن برګ د ساینسپوهانو هغو څېړنو ته کتنه کړې چې غواړي مالومه کړي، د دې وبا خپرېدل له کومه ځایه پېل شول؟

یوه اسمانڅکالي د چین په کومه سيمه کې د الوت پر مهال په خپلو فضله موادو کې کرونا وېروس په هوا کې پرېښود. دا په وېروس ککړ فضله مواد په ځنګل کې پرېوتل او هلته د پينګولین په نوم تر یوه ژوي ورسېدل.

دا ویروس هلته اوسېدوونکو نورو ژویو ته هم ورغی.

پر کرونا اخته شوي دغه ژوي په ښارونو کې وپلورل شول او تر انسانانو ورسېدل. په دې ډول په انسانانو کې د دې وېروس خپرېدل پيل شول او په نړۍ کې په یوې وبا بدل شو.

د لندن د ژوپوهنې ټولنې پروفېسر اينډريو کنګم وايي، ساینسپوهان د جاسوسي مسلو غوندې بېلا بېلې پېښې په يوې بلې پورې غوټه کوي.

د ده په خبره، په ځنګل کې اوسېدونکو مختلفو ژویو کې دا وېروس وي، په ځانګړي ډول په اسمانڅکالو کې د کورونا وېروس څو ډولونه شته.

نو موږ "د وېروس د خپرېدو حقیقت" نه څومره خبر یو؟

کله چې ساینسپوهانو د یوه ناروغ له بدنه اخیستل شوی وېروس وڅېړه نو لومړنۍ اشاره يې اسمانڅکالو ته وکړه. اسمانڅکالي اوږدې الوتنې کوي او په هره وچه کې شته. دوی پخپله ډېر نه ناروغېږي خو په پراخه کچه د وېروسونو د خپرولو وړتیا لري.

د لندن د یوه پوهنتون استاد کېټ جونز د مالوماتو له مخې، داسې نظرونه شته چې اسمانڅکالو ته ډېر اوږد پرواز کول یوه عادي خبره ده.

دوی ډي اېن اې ته رسېدلی تاوان ډېر په سادګۍ سره بېرته سمولی شي او له همدې کبله اسمانڅکالي پخپل بدن کې څو ډوله وېروسونه زغملی شي، خو تر اوسه دا هم یوه خیالي انګېرنه دی.

د نوټېنګم پوهنتون استاد جانتن بال وايي، د اسمانڅکالو د ژوند ډول ته په کتو په دې کې هېڅ شک نه شته چې دوی وېروس خپروي او د تي لروونکو ژویو په حيث په مستقیم یا نامستقیم ډول انسانانو ته هم وېروس ورلېږدولی شي.

د دې معما یا راز بله پوښتنه پخپله د هغه ژوي په پېژندلو کې ده چې دا ويروس ورغلی و او بیا د چین د ووهان په ښار کې خپور شو. په دې اړه پر پينګولین نومي ژوي شک کېږي.

دا ژوی مېږي او نورې خځندې خوري. په نړۍ کې تر ټولو ډېر قاچاقېدونکو ژویو کې حسابېږي او نسل يې له ورکېدو سره مخ دی.

همدا راز د چین په ځينو دودیزو درملو کې کارول کېږي او یو شمېر بیا د پينګولین غوښه خوندور خواړه ګڼي، خو کارپوهان وايي، تر کره څېړنو او د یوې پایلې له ترلاسه کولو مخکې په دې اړه خپرو شویو مالوماتو باندې باور نشي کېدلی.

پېنګولین او اسمانڅکالو ته ورته بېلا بېل ځنګلي ژوي په لندو بازارونو کې خرڅېږي. لانده بازارونه هغو ته وېل کېږي چې ژوندي ژوي پکې اوبو کې ايښي وي او پلورل کېږي. په داسې ځای کې له یوه ژوي بل ته او انسانانو ته د وېروس د لېږد امکان ډېر وي.

په وهان کې د وبا له خپرېدو وروسته همداسې يو بازار وتړل شو چې ژوي به پکې حلالېدل او خرڅېدل. په دوی کې د اوښ، ېږې او نورو ژویو غړي هم خرڅېدل.

د ګارډين ورځپاڼې د خبر له مخې، پر یوه هټۍ ځړېدلي نوملړ یا لېست کې د لېوه د بچي، سره ملخ، لړم، موږک، بيلونګړي، ګېدړ، شکوڼ، شمشتي او د تمڅا د غوښې نومونه هم وو.

زموږ د مالوماتو له مخې په دې لېست د اسمانڅکالي او پينګولین د غوښې یادونه نه وه شوې. چينايي چارواکي به خبر وي چې هلته څه خرڅېدل.

کارپوهان وايي، په وروستیو کلونو کې موندل شوي وېروسونه ټول له ځنګلي ژویو انسانانو ته لېږدېدلي دي، که هغه اېبولا و، که سارس وېروس او که اوس کورونا کويد .....

د پروفېسر جونز په خبره، له ځنګلي ژویو د ناروغیو د خپرېدلو پېښې په ډېرېدو دي او انساني ټولنه د نویو نویو وېروسونو ښکار کېږي. انسانانو د ځنګلونو په لاندې کولو پېل کړی، د ځنګلونو ځمکه کارول کېږي چې دا پخپله د وېروسونو د خپرېدو یو لامل کېدلی شي.

پروفېسر کنګم وايي، که د دې پر خطرونو پوهېږو نو وار له مخه يې مخنیوی هم کولی شو. که یو خوا په اسمانڅکالو کې ډېر وېروسونه شته نو بلخوا يې چاپېریال ته ګټه هم رسېږي.

ځينې اسمانڅکالي په پراخه کچه خځندې خوري چې په ډله کې يې کرنې ته زیان رسوونکي ملخان او میاشي هم وي. په ۲۰۰۳ کې سارس وبا له خپرېدو وروسته د ژویو د غوښو پلروونکو بازارونو باندې تر یوه بریده بندیزونه هم لګول شوي وو. خو ډېر ژر په چین، وېتنام او د سويل ختيځې اسیا په نورو سيمو کې بیا پرانيستل شول.

چین یو ځل بیا له ځنګلي ژویو جوړېدونکو خوراکي او نورو څېزونو پېر او پلور باندې بندیز لګولی دی.

د ايسټ اينګلیا پوهنتون پروفېسره ډيانا بېل وايي، چې ښايي موږ هېڅکله پر دې پوه نه شو چې د انسانانو وژونکی دغه وېروس کله، له کومه او څنګه پېدا شوه خو موږ "بل توپان" له راتلو مخکې درولی شو.

موږ په بېلا بېلو هېوادونو کې، د مختلفو سيمو او مختلفو چاپېریالانو کې په بېلا بېل ډول ژوند کوونکي ژوي سره یو ځای کوو چې ځينې يې په ونو کې اوسېږي، ځينې پر ځمکه او یو شمېر يې په اوبو یا سمندرونو کې. دا له خطره ډک کار دی او باید ويې دروو.

 

 

 

جمعه, 03 حوت 1397 22:03

د دوو لسیزو په پرتله اوس د دوو کلونو لاندې عمر لرونکي ماشومان خپل زیات وخت د تلویزیون او کمپیوتري وسایلو لکه مبایل، ایپد او تابلیټ په لیدلو تیروي.

د امریکا د طبي انجمن په ژورنال کې د یوې نوې خپرې شوې څیړنې موندنې ښیي چې په ١٩٩٧ کال کې له دوو کلونو لاندې عمر ماشومانو په وسطي توگه د ورځې یونیم ساعت تلویزیون لیده، خو په اوسني وخت کې ددغه سن ماشومان د ورځې په وسطي توگه څه دپاسه درې ساعته د تلویزیون او ځیرکو وسایلو په لیدلو تیروي

یکشنبه, 18 قوس 1397 20:31

به قلم الهه افتخار

امروز جهان ما وارد عصر تكنالوژي انترنيتي – سایبری شده است كه بیشتر از دوره های گذشتهء مدرن؛ آينده ي آن قابل پيشبیني نيست. البته انترنیت ساحه بزرگ دارد و در زمین و فضا و دفاتر و دیوانها و بانک ها و مِؤسسات مختلفه استفاده میگردد که اغلب توسط متخصصان انجام میگیرد و بحث ما پیرامون آنها نیست

سه‌شنبه, 03 اسد 1396 15:32

زاهدالله ځلاند
کله چې تاسو په فېسبوک کې د یو چا سره چېټنګ/بنډار کوئ؛ نو د نوټیفیکېشن/ یادښتونو څخه تنګېږئ. فېسبوک د دغې ستونزې د هواري لپاره هم ګام اخیستی او اوس تاسو کولای شئ، چې یوازې د یوې بېلې وېبپاڼې څخه د فېسبوک له ملګرو سره بنډار وکړئ.
د دغې وېبپاڼې لپاره تاسو کوم ګڼون یا اکاونټ جوړېدلو ته اړتیا نه لرئ او کولای شئ، چې د خپلې فېسبوک آی ډي په مرسته، دغې وېبپانې ته ننوځئ.
پاتې يې له ضميمې څخه ولولئ

 

سه‌شنبه, 03 اسد 1396 15:25

انجنیر سید احمد شاه سادات
د انګلستان د تیلیفونی خدماتو زیربنایی پروژی د بریټش ټیلیکام سره دي. بریټش ټیلیکام پخوا یو دولتی شرکت وو چه وروسته بیا یو سهامی شرکت شو.
بریټش ټیلیکام خپل ټوله زیربنایی پروژه چه د کاپر (مسی تارونو) کیبل څخه جوړه وه په نوری فایبر یی بدلوي. د همدی موخی لپاره دغه پروژه د تطبیق په حال کی ده او په ځینو ښارونو کی تطبیق شوی او خدمات یی عوامو ته وړاندی شوی دي.
د دغی پروژی په عملی کیدو سره به په ټول انګلستان کی دری ملیونه کیلو متره نوری فایبر مزی وغزول شي. او پنځوس زره د سرک تر غاړی د تیلیفون لوی صندقونه به ولګول شي او دری ملیونه کوچنی د خپریدو صندقونه به ولګول شي. ددغی

جمعه, 08 حمل 1399 22:57

له ډنمارکي علمي منابعو څځه

د عبدالملک پرهیز ژباړه

د کوروناویرس ترټولو مهمه وسله هغه وړتیا ده چې کولی شي زموږ د حجرو د انجن خونه برمته کړي او د خپل ځان د پراخ تولید لپاره له هغې څخه د فابریکې په توګه کار واخلي. پوهیږئ چې څنګه د ویروس ذرات بدن ته ننوځي او لکه د برېښنا په څېر په دوه دقيقو کې زموږ بدن ناروغه کوي

پنجشنبه, 01 حوت 1398 22:20

عزیزی غزنوی 

درختان نبض هستی در جهان اند درختان نیز چون ما زندګان اند
ولی مایان عجول و بی ترحم درختان با شکیب و مهربان اند
دَرَخت یا دِرَخت و نخل و نهال و دار (اِ) به عربی شجر و در انگلیسی tree هر گیاه خشبی که دارای ریشه و تنه و ساقه و شاخه ها باشد، شجر از دار ضعیف تر است، غالباً درخت به گیاهانی گویند که ساق قوی دارند اما ساق آنها همیشه راست نیست و بسیار بلند نمی شود، مانند:
یکشنبه, 22 جدی 1398 19:10


انجينېر اسدالله ملکزی

نړيوال علمي څېړونکو معلومه کړې، چې د هيماليا په غرنۍ سيمه کې اکثراً د ژمي په وچ موسم کې زياته زلزله واقع کيږي، نظر د اوړي موسم ته. د جيولوجيستانو په نظر دا د اوبو د کتلې د فشار يو احتمال دی. د زښت ډېر ورښت په وجه د اوچې پورې اړ تختو (قاره ايز تختو) په سر اوبه ډېر بار (وزن) جوړوي او دې سره د زلزلې خوځښت تر فشار لاندې راولي.

جمعه, 20 جدی 1398 20:50

 

يو انجينیر، يوه خاطره 

د دوه زره څلورم میلادي کال د ډیسمبر په میاشت کې، اندونيزيا ته نږدې د هند په سمندر کې يوه غټه زلزله پیښه شوه کومې چې بيسارې تباهي ییرامنځ ته کړه. پدې زلزلې پسې سمدستي، د سمندر د اوبو سونامي بیدریغه څپې د سمندرغاړې ته نږدې د پرتو هيوادونو ساحلي ښارونو او کليو ته ورسيدلې او هلته يی هم لوی ناورين ور پيښ کړ.

Media