علي خان صافي

علي خان صافي

 

 

 



غوښتې موکاڼي ترخوړولاندې وي
په پسرلي کې ترسیلولاندې وي
دمَني تورماښام په ګرد وباد کې
دود د کږدیووترایرولاندې وي
پوره کېدوته یې أُمېد نه لرو
ږوندون موټول ترارمانولاندې وي
نړۍ ته وایوالله پامان دَی تانه
زړونه به تاکې تردردولاندې وي
الله کړه برخه پردېسې دعلي خلن
هرڅه نړۍ کې تقدیرولاندې وي


دڅلوروتوریونوم ته لږځیرک شه
په پښتوږبه روږه دې مبارک شه
په قرآن وپه سنت باندې ځان پوه کړه
دشیخانوترمنځ ځان مه لادرک شه
نن دګېرو وټوپکونوملایي ده
په فَتْووکې مه ګولۍ شه مه یې ټک شه
دناسموسمولوکې ځان ګډ کړه
بېره مه کوه مرګ یودی ورته کلک شه
ناروادې که رواکې اورېدل وو
که نورنه وي غوږدزړه دورته څک شه
که دسردپاسه مَنْ چانه منلې
ځان راکوزکړه په منلوکې چارَک شه
رڼاستوري داسمان هریویې لمردی
که یې نه منې لوستونکي دفلک شه
یوه ورځ به دارڼالمرتوره شپه شي
دالله قدرت ته هک مه شه مه پک شه
که مُحکم وتشابه دین کې پوه نه شوې
علي خانه په تأویل کې لرې شک شه



ښـوتـه مخ بـدوتـه شاکـړه
خفه مه شه تل مسکاکړه
نړۍ دوه ورځې ږوندون دی
یوه ستا بله په تاکړه
شتَمني دې که غُرورشوه
شپه غریب سره سباکړه
په سازونوپه نڅاکې
وېرلړیوته ږړاکړه
که دې ټول عمرارمان وي
دې وروستۍ سلګۍ خنداکړه
وَرَکْلارانوته لارښودشه
ځان باباکړه یاداداکړه
زده کونکوته شه مینه
ټول کاکاکړه یاماماکړه
بېره مه کوه په حق کې
په باطلوکې غوغاکړه
که په کارکې مُخَیَّریې
بیا بل چاته مه ښېراکړه
که په کړوکې مُسَیَّریې
بیا الله باندې تکیاکړه
دږوندون ټولواړخوکې
دروغ مه کوه ریښتیاکړه
په ښه خوی نړۍ دِځان کړه
بدخویي ته ځان وُرشاکړه
که دیارزړه ساتل غواړې
مره ورځان وورپخلاکـړه
دبېلتون ساړه زغمل کړه        
  ترګرمۍ یې اوږده ساکړه       
که تیاره درباندې ږوندشو
پـه ښه پــوه یـې رڼـاکـړه
له نفرت څخه ږغورل کړه
جام دمینې راته راکړه
که خپل ځان سموَیْ نشې
بیاګیله مـه لـه بـل چـاکړه
نېکمرغۍ دِ ږوندهمدادي
خوږیوخواتریخ یې بل خواکړه
سَتَرْمَنْ شـه (عـلي خانه)
رسـوامه خپله بـدخواکړه.

کـه وایـم مـه راځـه اِې( دوبې) ستا لـیـدل نغواړو

ســتا پـه ګــرمَـیـودې شـنـېلیوپــخــــــېـدل نغواړو 

لـلمِي واوربـشې کــه تــه موږلـره سـا تـلی نـشې

پرېـده چې وچ شي ترد ښـمن یې رسـیدل نغواړو

اسمان تـه وایـه چې پـه تاکې بـاران نـه اوره وي

ورانـو(ویــالـو) کـې دســېـلـونـوبـهـــېـدل نغواړو 

ورېځـوتـه وایـه لمن ټوله کړي امریکا ته درومي

نـوردې بـاران پـــه ځـای دویـنـوڅڅـېـدل نغواړو

دهیواد ټول ګلان اهـاړکړَهْ چې ښکلا ورکه کړي

ښایست دې خـپل وطن تـربـل چاځاریـدل نغواړو

بـورا د لمرپـه وړانـګو ووسـوزه وَه مړیې پرېـده

دمـړوډ ېــووپـــه سـوي تــاریـې تـاوېــدل نغواړو

لارۍ اوروکې دې تورخم لاروکې تورلوګیْ کړه

دې یــرغــمـلـو پــه غـوښــتـویې چـلـیـدل نغواړو

پـه توروشپوپـه توروورېځوکې سپوږمۍ رڼـاکړه

پـه شنه اسمان کې ستا دې سـتوروځلـیدل نغواړو

ستاپـه غـرموکې تـرأجـل لانــدې بـه مـنډې وهـو

نـرم نـسیـم کې دغـلام ږونـــد خـوځـیـدل نغواړو

پـه سـپـېـرو دښتوکې بـه ستا ګرمۍ پـه ځان وُمَنو

زړه کې ږړا په خوله مـا ڼـۍ کې خندېدل نغواړو

تـه راتـه ګـورې ستادې تـوت پـه پـا ڼـوځان پټوو

بـس ده دادومـره بـې پـتـي ډېــرلـوڅـېـدل نغواړو

مَـه وُچَـه وَه زموږ دسـیـندونـواوبـه موږتـږي یـو

لامبـوځـن نـه یـو پــه څـپـوکـې ډوبــېـدل نغواړو 

کـېږدَی زړې شولې کورونـه مو ناتو وران کړلو

سـوريُـوتـه نـاست دېــدېـوالـونـونــړیــدل نغواړو 

پُښې ولاسونه موبې موخوجګړوټول رامات کړل

پـ‎ــرېــده چـې مـړه شـوپـه ارام ولاړیــدل نغواړو

تـاکې ګـرمي تاکې خواري راته ویـاړنـه ښکاري

تـــاســرلــوړۍ زمـوږ لــیـد لـي ټــیټــېدل نغواړو 

ورځــه دښمن تــه شــه اســتازی ورتــه داوُوایــه

یـابــه هـیوادپـرېـدې یـامرګ بـل اورېـدل نغواړو 

مـوږافـغانان یـولارښــودنـــه مـونــړۍ تــه کـړې

مـوږ دې غـوایـانـولـه شـپـنـونــه سـمـېدل نغواړو

په زوربه وُځَیْ ښه به داوي چې پرده کې لاړشی

نـورمـو پــه ویـنـوکـې بـې پـتـه لـمـبـېـدل نغواړو

اِې ښکلې( اُوړې)ګیدړانوته سورخوګ وریادکـړه

(علي خان)وایې درومَیْ ستاسوښکارکول نغواړو

 

 

دري څلوېښت کلونه ډېرشیان رانه هېرشوي دي

ډېرډېرکړاوونه مې په ځان باندې تېرشوي

راغللم لیبیا ته نه افغان نه سفارت ووکښې

ځان سره ځولۍ ځولۍ اندونه مې راوړي دي

خپل هېواد کې وږی وم که تږي وم پَروانه وَه

 دلته مې پرَدي وطن کې ټول زړه کې ساتلي دي

 لاړشم سمندرته چې غمونه وورلاهوکړمه

ګورم په څپوڅپوکې بېرته ټول راغلي دي

 پرېوزمه په کټ کې له سپوږمۍ نه ګیلمن شمه

ولې په رڼاکې یې دوستان رانه پټ کړي دي

خیال کې مې ږوندي وي که دوئ ټول ترخاورولاندې وي

ما نه دي لېدلي بس یوازې مې اورېدلي دي

هلته به زما شک په یقین باندې بدل شي ټول

ځان سره چې وووایم قبرونه مې لیدلي دي

مونږځو وراځوږوندون روان دېدې نړۍ به وي

 څوک به پَیل کېږي دِ چا شپې وکلونه تللي دي

  ټولوهسکو ټیټودِږوندون کې علي خانه مونږ

ټولوخپل ځانونه لوی څښتن ته وورسپارلي دي.

 

 

دِکـــــــېــــږدیـــــوپــــښتــنو پـــښتــــو ســــاتــــــــــــلې

دښـــارونــــــــو پــښتـــــنوده ورکــــــــــــه کــــړې

 

بوره مورده هره ورځ یې ځامن مړه وي

دشـمـنانـــو ږبـــــله کـــــړې خــواره کـــړې

 

مشران یې شي زامن کابل ته لاړ شي

ځان پښتون بولي پښتویې هېره کړې

 

لمړۍ ږبه یې قانون کې دهېواد کړي

خوتطبیق کې یې ترنوروبېرته کړي

 

پښتانه پاړسي واوردوکې کوي ګړې

دوئ پښتونه مسخره وي جوړه کړې

 

پښتانه دېدوئ په ږبولوست ولیک کړي

دوئ پښتوده په دې لارکې بېله کړې

 

په دېننه ودباندې دفتروکې

ایرانیانوده پاړسي پرې بره کړې

 

ګډوسیمودپښبون وناپښتون کې

پآړسي لوړه کړي پښتویې ټیټه کړې

 

ښوونځیووښارونوکې چې اورې

پښتنووپاړسیوانووریته کړې

 

که څوک حق خبره ووکړي حق ووغواړي

په پلمه دتعصب یې بېرته کړې

 

دپټوالي په سیاست وتعصب یې

که راسته ده په باطل یي چپه کړي

 

 

دالاڅــــومـــــــره نــــاپــــــوهــــــي ونـــــادانـــــــي ده

چــې پښتون ټبـرپـه ځان راخپره کړې

 

راویښېږه ځان ږغورل په اوښیارۍ کړه

تــــانسلـونــوتـــــه دا خــــاوره شـــاړه کــړې

 

په پیسوباندې ننګ واخله علي خانه

چا پښتوترښيولاندې چيته کړې؟؟

 

 

زه انسان یـم پـیـدایـښـت زمــا صفا ده

خـوشیطان راتـه ښـودلـې زمـا ګـنا ده

کـه ښـودنـه دې الله مې هـېره نـه واي

بیا ترځمکې مې راتګ کې څـه ماناده

نـه پـوهېږم له کوم ځای نـه یم راغلی

راکـوزشوي یـم پـه ځمکه مې سـزاده

مـلائـکوبــه سـوجـــدې راتـــه کـولـې

نن ایمان بـه پـرې راوړمـه وارزمـاده

مـا پـخـپـله دي کــرلـي زه بــې رېـبـم

ازمېـښـتـونـوجـوتـه کــړې ده رښتیاده

مـاتـوبـــه خـپلـه ګـناه بـانـدې وېـستلي

خـوازمـویـنه دې الله زما پرې رضاده

دنــېـــکـۍ لارې الله راتــــه ښــودلــي

بــده لاره راتــه پــاتــې بـیـا لــه چـاده

خـپـله ږبـه بـانـدې تل ښه ګړه ول کـړ

خـپـلـه ږبـــه هــم کــلاده هـــم بـــلاده

دوه دومـاغـه په یوسرکې یوځای نشي

څلورمغزکې دوه دوماغه کړدې الله ده

الله هــرڅـه زمـوږ لــپـاره پـیـداکــړي

جڼغوزی دی کـه بادام دی که خُـرماده

دبـخـښـنې دروازي یې وي تــل وازې

توبـه وېست ته ډاډورکړی یې بیا بیاده

کـه توبـه دِ زړه له تل نه پېښماني وي

لــه الله څـخـه پـــوره مــرام دې تـــاده

پــه دې آرګـناه تـه بېرتـه مه ورګرځه

هـغـه کـوم شـي چـې الله تــه نــارواده

(علي خانـه) مبارک دې شـه دازېـری

چـې سـتا هــره نــاروارب تـــه رواده

 

لیدنه:د شعرپه اړینتیاکې پرېښود(اجازه) شته دی،چې دې نرمرست کړ(دی)دې ښخې مرست کړ(ده)راشي لکه:ښ

ملائکوبه سوجدې راته کولې

نن ایمان به پرې راوړمه وارزماده – (وارزما دی)( کړدې الله دی) ( مرام دې تادی).                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     

دافغان پــه ننګ خــوشحال تــوره تــړلې

مـاراخستی دافغان پــه نـنـګ قـلـم دی

   داچې هلې ځلي وخوښۍ ومبارکي مواوس بې ځایه لاړې نشې له مشر اشرف غني صیب څخه هیله کېږي چې وطن ازادکړي، دامریکایې اډو وپوځونوپاتېکېدل په وطن کې لاسلیک نه کړي،پښتو وپښتون چې له مرګ سره لاس په ګریوان دي، راږوندي کړي،دپښتون شمله وڅادردکرزي صیب دقره قل وچپنې په ځای نړۍ ته وروپېږني،ځکه دود وکلچر دسړي ځانښت ،هویت وشخصیت وي ،خټه،اصل وبنسټ یې پرې پېږندل کېږي په درناوۍ

 

ـــــــــــ ﴿  نه هیردل ـــــــــــــــ

 

 

 

دوطن مینه چه شی زړه کی هیردل به څـه وی                              چه خپل اخترشی ورنه ورک بل تـه کتل به څه وی؟

 

چــه په زګـونـوکیلومـتروفاصلـی شــــی ترمـنځ       کــه نـا اشنا مخــونه ډیرشــی شکلـو ل به  څـه وی؟

 

د زره تازه ګلان چه مړاوی دبیـلتون به بادشـی           &کـه د ګلانو بـا غچی ډیری شـی ور تلـل به څه وی؟

 

چه دوصال زاری مونه پری پوره کیږی چا ته                                       کـه اوښکـی وینـی شی دوینـو څـڅید ل بـه څـه وی؟

 

زړه می له ګرانوسره رازونیازدمـینی غوواړی                         بـی د هــمد ردو له دیـدن نــه اوسیــدل بـه څـه وی؟

 

د چـا د صبرکا سه پـړمخـی نسکـوره چـه شـی                                  نسکورو لوښــیو کــی د صــبر درید ل بـه څـه وی؟

 

څوک چه قا ضی دعدالت ته ورشی امن مومی                         که عدل نه وی په خپل حق کی ویـریدل به څـه وی؟

 

د عدالت په وړاندی حق دهرانسان محفوظ وی        دبــی انصاف قاضی په حــکم زو ریدل به څـه وی؟

 

جنایت کار وایی چه خدای ورته دنـیا ور کـوی                          داتـــش نســونـه پـه ډوډی نــه مړیــد ل بـه څـه وی؟

 

جوړتري خانان وتجاران شول د الـله پــه نا مـــه                       خلک یی ځان څخه قربـان کړل داوږل  بـه څـه وی؟

 

لږ خو له خدایه او له رسوله څخه وشــر میږی                            خدای دښمن سره په څـنګ کی دریدل به څــه وی؟

 

چـه دوطن په ضد کافـرسره کافـرغـونـدی شی            &دی داسی پست انسان تاریخ سـره ستایل به څـه وی؟

 

دخــدای رسـول کتاب تـه شاکـی د د نـیا لپــاره          وایه (علی خانه ) بیا د بل کتاب لوسـتل به څـه وی؟

 

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 

 

 

 

 {slide=  سترګو ته دې وایه !}
سترګو تـه دې وایـه چې مې سترګو ته کتل نـکړي
سـترګـــوکې ویــده مـیـنه زمـا دې ویـښـول نـکړي

زړه بــه مې لـه خـوبـه رابـېدارشي لـیونی بـه شـي
بـیابــه لـیونـي سره پــه مـیـنه کـې غـوښـتل نـکړي

مـا دې ښـا یـسـتووبــې وفـا سـترګـې لــیــد لـي دي
ټک به درله درکړي نورپه حال دې پوهیدل نکړي

مـیـنـه کې رښتیاسترګې پـه نیم دیدن پـوره ښکاري
سپـین وتـوردې بـل سـترګوکې چیرتـه لـټول نکړي

چـېرتـه بـې حـیا نـړۍ کـې سـترګې بـاحـیا بـه وي؟
څوک چې علي خانه دین اخلاقو کې لوستل نکړي

 رواچـــې نــــاروابــانـــدې بــدل شـي زړه دره زاکـړي
چـې څـنـګه بــه دې مـینـې تـرلـیلانـه ځـان پـخـلاکـړي؟

خنجربه لاس کې ورکړم چې دې زړه په سریې راکړي
شـایــد چې پــه زخمـوبــه زمــا رنځــورزړګی دواکړي

چـې زمـا دې ځـان اروایې دې لمسون پـه چړومړه کړه
بــیاڅـوک بــه پــه وږلــودې بـې اروا بــدن پــرواکړي؟

  پــه مـنځ کـې دې ډیــوې مـزی دې بــل لـپـاره سـوزم
زه نــوروتــه رڼــایــم زمــا شــپه بــه څــوک رڼــاکړي؟

پــه هــره جــنـازه پــوســې لـمـدې سـتـرګــې روان یــم
رایــاد شـې چــې زمـا پــه قـبرکـوم څـوک به ږړاکړي؟

 هــرڅــه راتــه نــاپــوهــوپــه دیــن مـاتــه نــارواکـړل
پــوهــان مــوپــه دیـن چیري چې روا راتــه رواکـړي؟


دې دروغـوچـالـچـلــندکـې(علي خانـه) حـق بـاطـل شـو
زمـوږمـشـران چــېــري چــې رشتیاراتــه رښتیاکــړي؟

ساه مي واخله خوپښتورانه وانه خلې
زه پښتون یم پـه پښتوبانـدي پـتمن یم

که زما ستوري پـه قبر چیري راشي
پـه پښتوراته دوعاکړه پري میـن یم
(
کبیرستورۍ  )
پورنتي پښتني څپانده ږوندي احساس زه دې ته اړکړی یم چې تر(په پښتومین ته دوعا) سریزې لاندې دې ارواښاد ارواته داراتلونکې زرینه وړانګه ولیکم الله یې دې له ښکلې پښتو سره په جنت کې ورننه باسي   .

په پشتو مین ته دوعا   

راخــتلــو تـــه د ډ یـــر پـــه انتــظاروُه   
ښـه راغلاست لره دهــرپښتـون تـیاروُه   

تـل بـه ویـښ وی دپښتون راویـښیدوتـه
خو پښتون پـه ناپوهی کی تـارپـه تاروُه

د پښـتواوپښـتـنوغــم کی بــه ډ وب وی
دسیګرت لـوګی به ستـاګوتوکـی مـاروُه

پــه جــرګـوومحفـلوکی بـه حـضـوروی
ځکـه ستـادریدل هرځـای کـی په کاروُه


داحساس راپــارول بــه وُه سـتاغــږکـی
هرپښتون به په هرځای کی تانـه زاروُه

غورزنګونه به هرځای کی را پیداشول
چـی اوازبه دراخـپـورپـه کلـی وښـاروُه

ستاراتګ ته به هـرځای کی سلامـی وُه
کـه واړه وه کـه زاړه کـه خـواروزاروُه

پــه خپل غـږدپښتوږبـه راږونــدی کـړه
چی خـبـری او لیکـلی بـه پـری عـاروُه

ددوزخ دږبـی نـوم به یـی پـری کیښود
ګـزارونه لـه هرخواپـری وراپـه وراوُه

چی پشتون بـه شوپاشـاه پښتــوبــه لاړه
چــی لـګیـابــه تــل پــه ږبـه ددربـاروُه


ددربـارږبــه پـښتـوبــه پــه پـښتــون وه
لــه ډهـلـی تــراصـفهانــه چـی بـاداروُه

تـاخُــویُـونـه دپښتـون دی بــیـان کــړی
پـــه رښتیـاچـی پـښتانـه ډیــروفــاداروُه

دوی دږبـی خــد متــونــه هـلتــه کــړی
چی یوه خـواکی بـه تـوره بل خواداروُه

مـګرولی خـپل خـُویـونه ورنـه هـیردی
بیرتـه پاتی لکـه ږونـدکی چـی دغـاروُه

پشتانـه کـه پـه پښتوبـاندی راټـول شـول
واربی راشی لکـه څنګه چـی یی واروُه

سـتـا ارواتـه پــه پښتودوعــا درلـــیـږم
پـــه پـښـتـود ډیـــرمیـن زړه نـاقــراروُه

نن هـغه پـوهان ښکاریږی پښتونخواکی
چی(صافی)به ورته تل سترګی په لاروُه 

 

 مخکې فیسبوک څخـه پـټ ووټـول اسرار
په ورځپاڼـوکـې بـه انځـوروودې واکـدار

کـه نادرست به دې لیدل خوله به وې پټه
او کــه نــه یـا بــه بـنـدي وې یـا پــه دار

دې هــیـوادوقـام وږبې غــم پــه زړه کې
بـیریــدې بــه کــه یــې وســپړې تــریـار

ځای به نه ووچې دې حق اوازکې پـورته
په هـرځای کې بـه جـاسـوس وویـااغــیار

درنه خپل حق به په ظلم وزوردې بل شو
چابه نه ویل چې ته څوک یې څه دې کار

دې خـیا نـت خـبـربې هیچا تـه خـپورنشو
کــه تـجــار کــه مـخــورووکــه مــالــدار


چـې بــه لاړل مســافــر پــتـه بــه نــه وه
چې مـزدوربـا نــدې بــه څـه کـوي بـادار

دې ټــولــنې پــه مــالـوبــه تـالارجـوړوو
یــوه خــواکـې بـه اشـراربـل خـوا سردار

ټول وګړي به دې دوی په خیانت پوه وو
خــوویـــلـوتــه بــه څــوک نــه ووتـــیار

ترهغې پورې چې فیسبوک راښکاره شو
پــه هـرځـای نـیـوک نـیـونکې شـووبیدار

خـوځـیدل وښـوریدل شووپه ږوندون کې
کـوم چـې مخکي ورنـه خـلـک ووبـیـزار

نـن ظالم خـا ئن پـه خـلکوکـې رسوا شي
پـه اعجاب تعلیق دې فیسبوک وارپـه وار

پــه اړیـکـوکـې نـړۍ یـې کــړه یــوکـلـی
پــکــښـې غــټـه وړه ټـــولــه دار پــه دار

تــه بــه وایـې چـې چـاود نه وه تـیاروکې
دې انــســان دې ازادی لارکــــې انـــوار

نـن مجرم خـا ئن فیسبوک کې نه پوټیږي
کړي رسوایې که کمزوری وي که خوار

لـه الله ورســـته دې فـیسـبوک بـرکت وو
چـې دې عــربــوانـقــلابـونـه شـول بـهار

پـه کـورونـوکې فیسبوک دی نن هـنداره
پـکـشـې ویـنې ښـه اخـلاق ښـکلي اخـیار

کــه پـخـپلـه تـه خپل ځان پکشې بـدویـنې
پـکشې زنا پـکشې شراب پـکـشې اشـرار

دې فیسبوک بازارکې ښـه وبـد خرڅیږي
ښــه رانـیسـه (عـلي خـا نـه) پــه تــلـوار


یـــوه ورځ ګــیـد ړخــوړوپــوسـې روان شـو
هیڅ پـه لاس نـه ورتلل ډیـریې فکروران شو

یــونـاڅـاپــه یـې یـوچــرګ پــه ډیــران ولـید
ویل یې زړه کې چې پوره یې ټول ارمان شو

ځـان یـې ټیټ په پټېدو سترګې یې چرګ کې
شـوچـمـتـو پـه خــېـز وهـــلـو تـرډ ېـران شو

خودې چرګ بخت ډېر بېدار وو چې یې ولید
دې ګـیـډړمکر وپــریــب ته سخت حیران شو

زر پــه مــنـډه بـانـدې لــوړه بـانــدې وخـوت
تـرخپو لانـدې یې ګیډړ سترګې په اسمان شو

ګـیـډړپـوه شـو چې خـپل وار ورنـه خطا شو
ورنـږدې دې لـوړ ولاړ چـرګ تـرمکان شـو

دامهال مـاښـام نــږدې وه اسـمـان وریـځ وو
نــــری بــــادهــــواســـړه نـــرم بـــاران شـو

ګـــیــدړ ولــیــدل چـې چــرګ نــشي نـیـولی
پـه پـریـتـونـوکې مسکی پـه زړه پریشان شو

ویـل یې چـرګــه وروره تـابـانـدې ســلام شَه
مــوږ دوسـتان یـو دې یـوالي پـه داسـتان شو

چــرګ ویـل ګـیـدړه وروره ديـر ښـه راغلې
ماته هـم یـاد کې دې ښـې دوستـۍ دوران شو

خو دریغه چې دوستي کې دوستان خرڅ شي
ګـوره څـنـګه پـښتـونـخـوا کې پـاکـستان شو؟

ځـکه زمـوږ دود تـه قـانـون دې ځـنګل وایې
چـې کـمزوري بـانــدې بــرقـوي حـیـوان شو


هـره ورځ وي کلـي وران خـلک مـړه کیږي
خـبـر نــه اورو چـې فـلانـی کلــی ودان شـو

پــریــــده داخــبــرې ډیـــرې دي غــمــجـنې
نــن دا تـاغـونـدې څـاروی ښـه تر انسان شو

کــه اودس نـــلـــرې لاړ شــــه اودس وکــړه
نــورپـه چـل وپـریب نـړي کې تـیرزمان شو

دا یـــې وویـــل ګــیــدړ تــه او بــیـا ورســته
دې وزروتـــرپـــړپــَـه ولــــو پــــه اذان شـو

خــو ګــیـدړ کــم عــقـل بیا هـم ښـه پـوه نشو
پـه وفـا کې پـه سـتایــنو دې خــپـل ځـان شو

چرګ اذان کې کـړې نارې دې کلي سـپو ته
چې راځۍ ښکاره دښمن زموږ پـه بیابان شو


غپ وغـوپ کې سپـیو مـنډې کړې تـرچرګه
ګـیـدړپـوه شـو چې هـدف یې پـه طوفـان شو

غـلی غـلی شـو پــه ډارکې بــیـرتــه شـاه تـه
چرګ ویـل لمونځ بـه کـوولاړمو شیطان شو

ګـيـډـر وی زمـا اودس مـات شــوزما دوسته
لـمـونځ بـه وکړو بیا یـوځای که په جهان شو

پـه نـاولــیــو زړوکــي کــلــه شې یــــوالـــی
پـاکـــوزړوتـه انـتـظارکې (عـلي خــان) شـو


هـرځای کې خبرې کـړه پـه ګرانه پښتو
مــــه وایــــه ولاړه کــــه روانــــه پښتو

ویــښ کړه پـښـتانـه یې ټــول چوپـړ لره
تــاج بــه شــي د ږبـو دا روښـا نه پښتو

هـرمـهـال  پـښـتون ورنـه بې غـوره وُه
ځـکـه خـــواروزاره وه مـســتا نـه پښتو

مـړې ږبې پـه نیټ کې راږونـدی شولې
نن په موږ واجب دی جوړه ورانه پښتو

ګوره (علی خانه )ګاونډ یانوده وږلې تل
لــوی څـښـتـن ساتــلې ده پریشا نه پښتو


ستا ښا یسته پښوکې چې ګونګـړې دې ګډ یـداوي
مخکې دې سوجدوکې لمونځ کونکي دې بوداوي

دوی ستاپه ښکلا ستاپه ماناکې خپل مرام غواړي
زما ستادې ښایست لوی جوړه ونکي ته سوداوي

ولـې ورتـه پـریـب ورکوي تـه پرې ښه پوهیږي
کـله دې خالـق بـه دې مخلوق کـړوکې رضا وي

ستاپـه مناجـات کې دنـاروغـه زړه درمـل نـشـتـه
سـتا دې جـوړونـکي مــنـا جـــا تـــوکـــې دواوي

بــس دی نــورزمـوږپـه عـواطـفـولـوبـې مـه کوه
خـپـل سـا زواوازبـا نــدې خـنـداوي کـــه ږړاوي

نوربه ستا لـید ل پـه معبد وکې (علي خان) نکوي
ســـــرنــنــه وتــوکـې تــروتــوزړه پـــه درزاوي 

دروم قیصرلـه (معاویه) څخه پُـوښـتــني وکـړې

چـې راتـه داسې سـړی ښـیه مخکـې کـور نلري؟

 

بیا راته درې شیان په ګوته کړه چې الله پیداکړل

چـې دږونــدون لـپاره هـیـڅ رحــم د مــور نلري؟

 

بـیا بـه هـغه څوک وي چې قبـرتـه پخپله ورځي

قبـر دې هغه عـذ ا بـَـوَلــوکـې کـــوم زور نلري؟

 

هغه بـه څـوک وي چې بې پـلاره تردنـیا راغلی

تلـلی نـړی نــه تـرَی تـم دی خــورو ورورنلري؟

 

هغه بـه کـوم ځای وی پـه ځمکه چې قیبله نلري

قـرآن کې وایـې چې کـرونـده وبـڼ سمسورنلري؟

 

وایـه پوره شی نیم پوره شی نا پوره شی څه دي

خـپلو منځــونــوکې تـریــو بــل نــه پـیغـورنلري؟

 

 

پـه دې (بوټل)کـې د نـړی خا تمه ټوله ځای کړه

چـې ورنـه ورسته  د نـړی ږونـد شـروشـورنلر؟

 

قیصرتـه ګـوره (عـلي خا نـه ) حـقـیقـت لــټـوي

دسـوال پـه لاره کـې پـیـاده لـښکر وسپـورنلري

 

هـیـڅ لـړم ګـړی کې بـیرتـه شاتـه نـه تاویـږي

خدای ګو که داکاروشي قیامت به پورته کیږي

 

پـریده په پرون پوسې هیڅکله افسوس مه کوه

مه شه سباون تـه پـه سیوچ چې څـه بـه کیږي

 

ځکه پـرون تیر کاردی راتلل یې بیرتـه ونشي

اما سباون راتلونکی کارخـدای پـرې پـوهیږي

 

خپل ږونـد په مزه مزه ددواړو منځ کې تیرکړه

ناست دږونـد بیړی کې یې څپې وهي ډوبیږي

 

ټـولې نیکارۍ وبــدکارۍ بـه دې پـه پـاڼــه کې

ستا تــرســاه خــتلو پــه دنـیاکــې لیکل کـیږي

 

نــه دې اولادونــه نــه مالـونــه پـه ښـه درشي

تــه بــه تـرې روان یې دوی به تاڅخه پاتيږي

 

هیڅوک درتــه لاس دمـرستې نـشي درکــولی

کــله چـې ستاکــټ دبــل اوږوبانـدې سپریږي

 

هریوچې له موږنه توروخاورولاندې پاتي شي

هلته بـه په خپل کار یاخـفــه یاخــوشحا لیـږې

 

ږونـد کې نیکاري ودینداري کـوه (علي خانه)

ورسته بـیا تـر مـرګه پیښمانۍ نـه پوره کیږي

 


کلـکه پـښـتــنه وه چـې لانـجـه ورسـره ډیــره شوه
زړونه په درزاشول راپه یاد چې دمرګ بیره شوه

فـکـربـه کـیده چـې دیــورپ غـونـدې نجلۍ به وي
کلـه چې سـتـنه شوه خپل دیدن څخه چې تیره شوه

لـوســت دپـتـمـنی وه راکـړه درکـړه دخــبــروکـې
چـا نـه کـه نیک کاره اوبـد کاره نـړی هـیره شوه

زه (علي خان) پرې وُه ویاړیدم څومره ادبناکه وه
نجـونـو دِ دنیاکې په هغې با ندې مې غِـېره شوه(1)
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1/ غِېره : ننګ، ویاړنه


سپیڅلې وینې دپښتون څـوچې رګـونوکې وي
دوطـن میـنه انـګازې یې پـه غـوږونوکې وي

که څلورخوایې په نړۍ کې اخترونه جوړشي
غـمجن اخـتریې دهـیواد دزړه داغـونوکې وي

که ستا اخـتروي په هالینډ زما لیبیاکې وروره
چې وطن نـه وي څه مزه به اخترونوکې وي

مـه خـفـه کـیږه دانـاخـوالې بـه اخـر ختمیږي
لال وګوهرترسیلو ورسته په خوړونوکې وي

دوطن بوټي علی خان چې په وینو رنګ شي
دجـنـت سـره ګـلان پـه سپیـنوکـفـنونوکې وي


چـي (دستوري )انځـورګـورم (میروخان) راتــه رایادشي
پـــه (پولنډ) پـــه (جرمني )کي هــرپــټان راتــه رایادشي
 
دیــورپ پــه ځمکه بانــدي کــه رایـــاده (میروخان) شي
پــه اسمان کی یي تل (ستوري)ښکي شان  راته رایادشي
 
پــه پــردیــو وطــنوکـي دپــښتــو ودپــښــــتون غـــم کـي
دهــغــوي پــتــمــن مــلـګـري هــرافـغان راتــه رایادشي
 
دپـښــتون بـي اتـفـاقـي نــه خوشـحال خان خټک خـفه وه
دِ دوی غـــم ودرد پــه زړوکــي مــشران راتــه رایادشي
 
زه روغبړ بي دِانځورکړم راته خیال کي ږوندي ښکاري
خــوچــي لاس پــه انـځـور کید م قبرستان راتـه رایادشي
 
 
زه دِ دوی دبــستــان ګل وم پـــه شـبـنم بــه یــي تـازه وم
نــن چــي ســترګـي اړه ومــــه وچ ګـلان راتــه رایادشي
 
زه (علي خان) بـیـړه لرمـه چي پـه دوی پسي زر ورشم(1)
هــره ورځ دِ دوی پــه یـادکـی ګـورستان راتــه رایادشي
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1/ بیړه : چټکتیا ، تلوار ، زرزر.


نـوي پـيړۍ  هــغـه  زاړه  شـيـطــانـان
جـګـوشـمـلـو  ســره ټــکـري مـاتــوي
هـغـه  زهـري  هـغـه اوه سـری ښـامـار
خيالي  ګلـونـه  مـو کـمکـي مـاتـوي
هـآ حـيـله ګـر هـآ شيـطــانـي چـلـونـه
نن لـه شپيلو سـره شپـونکي ماتـوي
هـلته  کــوډګــرې  پـيـريـانـي غـلبـلې
نن ارمانــونـه  مو تــنـکــي مـاتــوي
بـيا يـې پـه  سـر  ورتـه نـيـولـي تــوره
بـيا مو کوپړۍ دلـوی سـړي ماتوي
دوطن مــور خــپــلــو بـچـــو دلاســه
لاسونه مات  اوس يې لېنګي ماتوي
چــېـريم کلـکـې اوسـپـنـيـزي پنجــې؟
دبـچــو خــپـلــو مــزغـي  مـــاتــــوي
دجــنـتــونــو  تـجـــاران   قـــا تــــلان
دچــا تــقــديــر  دچـا تـنـدي مـاتـوي
پــه لـپـو لـپـو وو  ډک شـوي منګـي
نن پــه اوږو هــغـه  مـنـګـي مــاتــوي
پـه مـېنـه   مـينـه  چـې مي ډزي کـوي
سپينه روپـۍ پـه تـور پيکي مـاتوي
چې لـه  سـپـرلـو  نـه تـرېــدلـي  تـللـي
لا مې پـه سترګــوکې ازغـي مـاتـوي
نن دشپــونـکــو خــوږو شـپــليـو ژړا
اوس مې دلـويـو غـرو زړکـي ماتـوي
مات  مات هغه بګېل  بګېل ټپوسان
خـړسترګي  مـا نن په پـردي مـاتـوي
دخـدای قـار نه دی نـو څه  يـې بـولی
روغ  رمټ  زړونـه  هم زخمي ماتوي
زمــوږ  پـه لاره څـــــه بــلاوي راځــي
چې دړنــدو دلاس لــرګـي مــاتـــوي
عبدالسلام اندړ
۲۴/۱۲/۲۰۱۰


چـی پښتوبــانــدی مــــیـن وُه
           نن هـــــــغه مــینان چیـری
 
چـی پښتوبــــه یـی ساتـــــــله
           نن هــــــغه اتـــلان چیری
 
دپښتـون سربـی چـی لـوړکـه
           نن هـــــغه مشران چـیـری
 
چی په نوم بانـدی یـی ویـاړو
           نن هـــــغه بابـاګان چیـری
 
چـی دښمـن ورتـه حیـران وُه
           نن هــــغه بـادوران چیری
 
دډهلی په تخـت بـه کښیناست
          نن هغه توریالیـان چـیـری
 
چـی تـهـران ورتــه تـابـع وه
           نـن هـغه جنګیالیان چیـری
 
دپښتـون سربـی چـی لـوړکـه
           زموږدبرم ځوانـان چیـری
 
چی پښتوتـه بـی خـدمـت کـړ
           نـن هـغـه مالداران چـیـری
 
ګـــوډې و مـاتې بـې تــړلــې
          نـن هـغـه بوډاګـان چـیـری
 
چی وطن به یی زرغون کـه
              نـن هـــغه بـزګـران چـیری
 
چـی تاریخ یی خیانـت لیکـی
               نن هـــغـه خایـنـان چـیـری
 
           چـی پښتـو بـه یـی ایمـان  وه  

  نـن هـــغـه افغـانـان چـیری
           چی پښتون به یی راویښ که
                نـن هـغـه شـاعـران چـیری

ځـلیـدل بـــــه لـکـه ستــوری
              نــن هـــغه ادیبـان چــیـری
 
کبـــــیر ســــتوری دپـښتـووُه
          نـــن دانـورداسمـان چـیـری
 
چی پښتو یی ږوند ومرګ وه
          نــن هـــغـه پـټانـان چـیـری
 
مـوږمــړه یـوپـــه ږونـدوکـی
          کـوره نـورانسـانـان چـیری
 
زه یــــــوازی پـــه نــارویـــم
                  وروڼه نورد(علیخان)چیری


دسپوږمي لـه سپینه مـخـه مـي زړه تــوروي
چــي رایــاد یــي پــه کــتلـو پـلار ومـوروي

کــه اســمـان پــه ښـکلوسـتوروښــایـښته وي
خــوپــه ځمکه کلی کـور مـونګه تـه اوروي

کـه موڅوک ژوندون ته پریـدي موږرضایو
کـه شپني کـه چـوپـاني کـه لاس کی لـوروي

خـوافسوس چي موکـورونه په سروران شي
دِ دښمن پــه لاس وطـن بــه څـه سمسوروي

پـه کـوم ځاي کي بـه ښيګڼي څوک پیداکړي
چه په ظلم وزورپه خپل کورکي بي کـوروي

چـي نـــه کـار ونــه ډوډي ورتــه پــیــداشـي
شـی روان دغــم په لارکي بل خـواسپوروي

بــل پــردی وطــن تــه لاړشـي مــسافــرشي
شـاتـه یــادیي وږي تــږي خـورو وروروي

بیګانـه بــه یي پــه ځـای وطـن کي کارکړي
دَی بــه درومي پـه رضاوي که پـه زوروي

بـي پـاسـپورتـه بـي ویـزي وي مـجبوري ده
تـرمجهول دوزخ روان وي سوي سکوروي

پــه پــردي وطـن کـي ګــرځــي بـي هـویـته
چـي راګیرشي پري جوړشوي شروشوروي

هــره خــوا لکه هــوسي پــه کـش کـیـدووي
دوحــشي سپیو تـــرمــنځ سـریي سـرتوروي

څــوک یي نــوي چي کومک ورسره وکړي
تـوروخـاوروبـانـدي سپین مخ یي نسکوروي

نــه یــي کـورونــه یـي قــام نـه حـکومت یي
پـــه داهــسي بــد بـخـتـیوکــي غــمخـور وي

پـــه خـــلاف دبــــشري حــقــوقـــومــړ شـي
نــه پــري څوک خـبراونه یي خبر خپوروي

ولــي زمـونـــګـه افـغـانـان داسـي تــبـاه وي
مســئولــیت دِ دوی دچـاپــه غـــاړه پـوروي؟

دغـــم پــیــټـــي مــودرانــه دي(عـلي خـانـه)
د(نـــاټـــو) وژل رټـــل دپـــاســـه نــــوروي


یـویورپ بـل امریکا ته ورتلل غواړي
خـوزما ورتګ تـرلـوې پـښتونـخـوا ده

داسې نـده چې نـړۍ مې نـه خـوښیږي
مـګر دازمـا فـطرت دالـلـــــه رضــاده

پــکښې پــۍ دپـښـتـنې مـې دي رودلي
پـــه رګــونــوکې مې مینه یـې هـوا ده

خـدای ده ښکلې پیداکړې خمکه بانـدې
خـودښـمن تـل اخـته کـړې پــه بــلا ده

ښکلي غرونه وځنګلونه یې چه کورې
تــه بــه وایـې چـې جـنـت ددې دنـیـاده

خوافسوس ښکلې شکلابې شې بدرنګه
چې پښتون ورنـه بې غوره بې پرواده

پښتونـخـوازمـوږه کـور زموږه ګورده
زمـوږ دپــلارنــیکه خـتلې پکښې ساده

راته قبرمې یې جګوغروکې جوړکړی
(علي خان صافي)ته ګرانـه ترهرچاده


اِی زمــوږه ښـکلي پـښـتونـخـوا زړه مـي درزیــږي
تـابـانــدي لـه هـرلـوردې دښـمن ډزي چــي کــیـږي

ویـره مـي راځـی چـي ستا پـښـتو بـه رانـه لاړه شي
داحـال کـه زمــوږ وي هـرپـښتـون پـه دې ویـریږي

سترګي مو په لاري چي به کله ستا زامن ويـښ شي
کـــلـه بـــه د تــا د ســبا ســـتوری پـــري راخــیـږي

تـــه خـو غــیرتي وې ستا زامن هـم غیرتمن وه ټول
ولــي نــن پــه تــاکــي بــي غــیرت ډیـر لیدل کیږي

تا باندي چي ویاړي په خپل قام کي لوی عـزت لري
ستا په ننګ چي ننګ نکړي پاګل غوندې ښکاریږي

ستا د مینې یــاد کی یي چي تخــت د ډهـلي هیرکـړو
نــن ولــي پــه تـابـانــدې زامــن ســتا نــه نــازیــږي

څـومـره بـي نـنګي ده چي زامـن ستا واکـداران شي
ســـتا ژبــــه کــي هــیره ګا ونــډی بانـدي ویاړیـږي

ســتا فـطرت صفا ده لـه پـاکي څخـه جـوړ شـوی ده
سـتا زامـن هـم پـاک دي پــه پــاکي بـانـدې لـویـیږي

څـوک چي نـنګ وعــار ستا پـه لوړا بانـدي ونکړي
مـه وایـه سـتا ځـوی ده چـي پـه تـابـانــدي شـرمیږي

څـنګه بـه بیا ځـان تـه موږ ږونـدي وایـو(علي خـانه)
ژبــــه،پـښـتونـخـواو پـښــتونـولي رانه مـــړه کـیږي


ماتـــه وعــظ ونـصحـت نــن پــه کـارنده
لـه غــفـلت نــه چــه پـښـتون رابـیـدارنده

مـیـخــانـــو وتــرانــو لـــره بـــه ورشــي
کــه پـښتـون تــه دپـښــتـو وژل عـار نده

زړه کي مینه ومحبت بــه دواړه مړه شي
چـه مـیـن تــر خــپل مـحـبوب وفـادارنده

څوبه خپل ځان څوک پخپله غولول کړي
ځــان بــاداربــولـي غـلام وي واکـدارنده

بــیا بــه څـنګه ورتــه وایـي چـه مـین ده
چــه پـښـتویـي شـي لیلی تــریـني زارنده


که یي ژبه هـره  ورځ له منځ نه درومي
بـیا پـښـتون څخـه بل قام چیرته خوارنده

ســـادګــي کـی یـی تـباه کـړو(علي خـانه)
پـه وطن کی مـو دښـمن چـه شي یار نده


اِي لـویـه افغانستا نـه اختر دمبارک شه
اِي ډیـرپه موږه ګرانه اختردمبارک شه
٭٭٭
زموږه به ته کوریي تـرڅوچه دادنیاوي
پښتوبه د وي ږبه زموږبه پري ویناوي
شملي دپـښتـنوبــه کلـتورستا دښکلا وي
زمـوږعــزت وشـانـه اخـتردمبارک شه
اِي لــویــه افغانستانــه اختردمبارک شه
٭٭٭
لمړي یي لیکل شـوي تـه لست دملتوکي
ویــاړنــه دافغان یي تاریـخ دزمانــوکي
دښمن تـه مقـبره یـی ددهـرپـه جنګوکي
زمـــوږه ګلــستانــــه اخـتردمبارک شـه
اي لــویـه افغانستانه اخــتردمبارک شـه
٭٭٭

ستامـینه لکـه ویـنه زموږځان ورګوکي
پــه کلیووګــودرونـوپه غـرونوودروکي
ګــلانـــود بــید یاکي غــوټـیودبـاغـوکي
پــه تـا تیریـو له ځـانه اختردمبارک شه
اي لـویـه افغانستانــه اخـتردمبارک شـه
٭٭٭

اختربـه درته راشي که نن ده که سبا ده
تـه کــنزدشتمني یي جـوتـه داپـه دنیا ده
(صافِي)چه اوريدلي هغه ټوله رښتییا ده
دمـوږدږونــد اسـمانـه اختردمبارک شه
اي لــویــه افغانستانـه اخـتردمبارک شه


لـه بـي علمۍ نـه مو کلتورژبـه دودونـه لاړل
وایوشرمیږوبي شرمي کی مـوکـورونـه لاړل

وایـو وفـا ایمانـداري وغـیرت زمـوږګـاڼـه ده
دې ښـوخـویونـوکي له موږ نه اولادونه لاړل

له ښـوخـویونـوسره ښه عـقـل انسان ته کنزده
اوکه نه ډیرونه په ژوند کي ښه خویونه لاړل

ځان ته اوښیاروایوخونـوروته ساده ښکاریږو
ولي خپل ځان نـه پـیږنـوچي مو ځانونه لاړل

موږ دایمان پـه لارکي ډیـري سرښندني کړي
لـه نوروزموږ پـه دښمني کي ایمانـونـه لاړل

داتورغـوبل چي نن په موږه ده ګناه موڅه ده
جګړه دنوروکي زموږسرخپي لاسـونه لاړل

زړه سـوی دهـیچا پـه مـظلـومـو پښتنو ونشي
که خپله ویښ نشوو(علی خانه)ارمانونه لاړل


فـلسفي تـه کـه مـي لاس کـړ پـو بـه نـشي
ژونـد پـه چـرګـه پیل شوي که پـه أګۍ ده؟

خپلې شونډي چي له ډیرخوږوالې وُخري
راتـه وایـه چـا ورکـړې ښــه خـولـګۍ ده؟

چې نـه ساه وَه نـه موجودوُه خو وجود وُه
تـرمـالــویــه خـو تــرکـون نــه وړکـۍ ده

چې یـوبـل بـه سـره وُخـري په اسمان کې
نس دستوري به وي ګورکه دسپوږمۍ ده؟

چې پـه ویـنـولـمبـیـدلـې مـخ یـي پـټ وي
څـه پـوهـیږې مـړپـه بـم کـه پـه ګـولۍ ده؟

دخـالـق خـالـق بـه څـوک وې راتـه وایـه
کـه مخلـوق ټـول ترخالق لکه سپرغۍ ده؟

علـم وایي کـون بـه خـتم شي(عـلي خـانـه)
بیا دکوم قـدرت په لاس ورستي سلګۍ ده؟
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 

ګـناه ګارنـوردي لاس دتـاتـړلي

 

دبـــل لــپاره دوهــل خــوړلــي

 

ګنادِ داده چه پښتون یي وروره

 

څڼي وبریتونه درنه ټـول ختلي

 

پـه پتمنی کی یی بـي پته کړلي

 

ستا ټول روا دوي نارواخوړلي


 

 

 

تاغـونـدې لاس تـړلي ډیـرلاړلو

 

قـبـرتـه زړوکي ارمانـونه  وړي

 

پاتي پښتون تـه بـه ته څه وُوایي

 

څـوبـه پښتون وي پښتانـه وژلي

 

که یي ځانونـه سره یونـشو نـور

 

صافیه ګوره موږنه هـرڅه تللي

 


غـم چي پـه کـوروکي وي اخـتربـه چیرته وي؟
لـوڅ چي پـه جاموکي وي اخـتربـه چیرته وي

وران چي شي ټاټـوبي مهاجریي څښتـنان شي
پـيـټي پـه اوږوکـي وي اخـتربــه چـیرتــه وي

ښکلي پښتونـخـواکي پـښتـنوبـانـدي ډزونـه دي 
هــرلـورجـنازوکـي وي اخـتر بـه چـیرتـه وي

علم نه بي برخي ماشومان زموږپه غرونوکي
کلـیــووبـــانـــډوکـي وي اخـتربـه چـیرتـه وي

څــنګـه بــه ســریــزه دشعـرونـوغــزل ولیکم
خلک چي اندیښنوکي وي اختربـه چیرتـه وي

ورکـه موپـښـتوســفـارتـونــودافغان کـی شـوه
خــواره دفـــتروکـي وي اخـتربـه چـیرتـه وي

هـیربـه ماشـومان دپـښتـنوپـښتـونـولـي کانـدي
لوست یي بي پښتوکی وي اختربـه چیرته وي


زړونه چي تازه وي اخترهم ډیرمزه ناکه وي
غـم چي مړاوُ زړوکي وي اختربه چیرته وي

خـدايـه د(علي خان) اخترخواخوږوسره وُکوه 
منـځ چـي دپــردوکي وي اختربـه چیرتـه وي

ټـوپک لاس کي یم پتمن پـه خپل قانون یم

سرمي ټـیـټ نشي هـیچاتـه زه پـښـتون یم

دخپل ږونــد پــه ازادي بـانــدي مفتون یم

زمــا لـــوړه ویــاړه داده چــي پـښتون یم

 

کــه هـــرڅــومـــره رهــبـرانـویــم رټلـي

یـــا بــــي رحــمــه دلالانـــو ځــورولـــي

یـــابـــي پــتـــه غــا صــبانــویـم خـوړلـي

خــوبیا هــم نـن زه سرلــوړي ترپرون یم

زمـا لــــوړه ویـــاړه داده چـي پـښـتون یم

 

دښمنان مي کړي بي کورخوزه په کوریم

زه زمري غوندي مغروره په خپل زوریم

لــه ازلــه زه پــه غـیـږ کـي مي دمـوریم

تـــل تــرتــلــه دلــوړا پـــه پــــلـــټـون یم

زمــا لــوړه ویــاړه داده چـي پـښـتـون یم

 

کـــه هـــرڅــوبــي اتـفـا قـیـوکـي تـیـتیـږم

دخــپل وارپــه اخــســتوکــي را ټــولـیـږم

دظــالــم ویــــرغــمــل مـخکـي دریـــــږم

تـــاوانــونـه بـه تـري اخلم زه مضمون یم

زمـــا لـــوړه ویــاړه داده چـي پـشتـون یم

 

دنـیـا ډیـــره بـــي وفـــــا زه وفـــــا داریم

پـــه بـاطن بـانـدي بـډای که ظاهرخواریم

شرق وغرب نه ځوبل شوي وارپه واریم

دحــق لاره کــي پـه سروویـنـوګلګـون یم

زمــا لــوړه ویـــاړه داده چــي پـښـتون یم

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

        دعلي خان صافي شعر

 

ـــــــــــ ﴿  نه هیردل ـــــــــــــــ

 

 

 

دوطن مینه چه شی زړه کی هیردل به څـه وی                              چه خپل اخترشی ورنه ورک بل تـه کتل به څه وی؟

 

چــه په زګـونـوکیلومـتروفاصلـی شــــی ترمـنځ       کــه نـا اشنا مخــونه ډیرشــی شکلـو ل به  څـه وی؟

 

د زره تازه ګلان چه مړاوی دبیـلتون به بادشـی           &کـه د ګلانو بـا غچی ډیری شـی ور تلـل به څه وی؟

 

چه دوصال زاری مونه پری پوره کیږی چا ته                                       کـه اوښکـی وینـی شی دوینـو څـڅید ل بـه څـه وی؟

 

زړه می له ګرانوسره رازونیازدمـینی غوواړی                         بـی د هــمد ردو له دیـدن نــه اوسیــدل بـه څـه وی؟

 

د چـا د صبرکا سه پـړمخـی نسکـوره چـه شـی                                  نسکورو لوښــیو کــی د صــبر درید ل بـه څـه وی؟

 

څوک چه قا ضی دعدالت ته ورشی امن مومی                         که عدل نه وی په خپل حق کی ویـریدل به څـه وی؟

 

د عدالت په وړاندی حق دهرانسان محفوظ وی        دبــی انصاف قاضی په حــکم زو ریدل به څـه وی؟

 

جنایت کار وایی چه خدای ورته دنـیا ور کـوی                          داتـــش نســونـه پـه ډوډی نــه مړیــد ل بـه څـه وی؟

 

جوړتري خانان وتجاران شول د الـله پــه نا مـــه                       خلک یی ځان څخه قربـان کړل داوږل  بـه څـه وی؟

 

لږ خو له خدایه او له رسوله څخه وشــر میږی                            خدای دښمن سره په څـنګ کی دریدل به څــه وی؟

 

چـه دوطن په ضد کافـرسره کافـرغـونـدی شی            &دی داسی پست انسان تاریخ سـره ستایل به څـه وی؟

 

دخــدای رسـول کتاب تـه شاکـی د د نـیا لپــاره          وایه (علی خانه ) بیا د بل کتاب لوسـتل به څـه وی؟

 

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 

 

 

 

 


نــاست یـو بي بریښنا موږ انـتظار د سباون کوو
سـترګـي دسـبا تـــه پـــه اوفـقـو کـي کــتون کوو

تـیل وغـوړي خـتم شوډیوي موټولي مړي شولي
یـو بل چي نـه ویـنو څـه ګیلي بـه لـه بیلتون کوو

یوخوا رنځوران په سپیره غولي ماشومان ژاړي
نــه خواړه درمل شته نـه امید موږدږوندون کوو

واخـلو قـلمونـه چــي انـځـوردږوندون رسم کړو
لـږخـوږي خـبري نـوري ټــولي جګـرخون کوو

هـرشاعـرلیکوال دِانـځـوري زموږ دږونـدوکړي
څــوپــوري کیسـي بــه دلــیلي اودمـجـــنون کوو

راشي بـازیـنګـروفـنانـانوچي ویښ فـن جوړکړو
ډول بــه ډنـګـول کــول دیــروکـي دپـښـتون کوو



شایـد شي بـیـداربـی اتـفـاقي ته خـتمـیدل ورکړي
بــرم دنـیـکـوتــه بـــه پــه ګـډه بــیا ورتـلون کوو

وایـه (علي خانه) زمـا د ژبي ورڼـو پـورتـه شي
څوپـوري بـه جهل ونـاپـوهي کي دازغملون کوو


رڼــا فـکـرورنـځـورانــوتــه بــرهــم ده(1)
دپـــوهنــي ســوالـګــرانـوتـه درهــم ده

دافغان پــه ننګ خــوشحال توره تړلي(2)
مـالــوړکــړي دافغان پــه نـنـګ قـلـم ده

دوهـیـواد چـوپــړمـوخـه دافغان ننګ ده
په دی لارکي زماشریک ورسره غم ده

مــلګـرتیا بـه مـي تـرقـبـره ورسره وي
دپـتـمـن پـښتـون پــه خـوی زمـاقـسم ده

دافغان پـه ننګ شملي زمـوږدي لـوړي
پښتونخواکي که میوند ده که تـورخم ده

مـوږه ظلـم وزورتـیـري پـه هیچا نکړو
تل جوړ کړي په موږ نورو تورماتم ده


پـه تاریخ کي مـوږه پـاک یـوتـرهنداري
مګرګوره چه پښتون په هرځاي ګرم ده

دافغان په ننګ سرلوړي (علي خان) ده
دانـسـان لــه پـيـدایـښت نـه تـردې دم ده
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1 / برهم : درمل ، دواء .
2 /  خوشحال خټک دپښتنو نا متو اتل .


مـینه چي وږمـه شـي دزړګي پـه دالیزونوکي
هـرڅه سره ګـډوډکړي په عـقل و فکرونوکي

واړه ظاهري حواس به تاسره همراه ښکاري
پټ عقل کي تللي وي دخپل یارپـه خیالونوکي

ته بــه ورتـه ګـډیي پـه خبرو دَی ښه ښه وايي
ځـان ښکاره کوي درسره ګډ ده په کارونوکي

مګردې ده عـقل فکرټـول په خپل اشناکي وي
تــاسره ګلشن کـي معـنویات یي پـه ګلـونوکي

لږ که ورته ځیرشي پری به پوشي طبعي نده
ښکاري تغیرات یي د بـد ن  ټـولـو رګونوکي

رنګ وشونډی دواړه بدل شوي وي تروُروي
ښکاري تـأ ثیرات یي په غوبورو د مخونوکي

خوله کي یی دږوند خبری زړه کي يی دمیني
نښي ځـا ید لي دا وهـغـه د زړه پـه خـونوکي

وایي که له خلکو نه ګوښه شي نوارام به شي
سترګي به کړي پټي یاربـه وُوَیني خوبونوکي

څـومره عـجـیبه نـړي دمـینـي و مـیـنـانـو وي
بي له(علي خا ن)څخه بل نغواړي رازونوکي
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

ـــــــــــ ﴿  نه هیردل ـــــــــــــــ

 

 

 

دوطن مینه چه شی زړه کی هیردل به څـه وی                              چه خپل اخترشی ورنه ورک بل تـه کتل به څه وی؟

 

چــه په زګـونـوکیلومـتروفاصلـی شــــی ترمـنځ       کــه نـا اشنا مخــونه ډیرشــی شکلـو ل به  څـه وی؟

 

د زره تازه ګلان چه مړاوی دبیـلتون به بادشـی           &کـه د ګلانو بـا غچی ډیری شـی ور تلـل به څه وی؟

 

چه دوصال زاری مونه پری پوره کیږی چا ته                                       کـه اوښکـی وینـی شی دوینـو څـڅید ل بـه څـه وی؟

 

زړه می له ګرانوسره رازونیازدمـینی غوواړی                         بـی د هــمد ردو له دیـدن نــه اوسیــدل بـه څـه وی؟

 

د چـا د صبرکا سه پـړمخـی نسکـوره چـه شـی                                  نسکورو لوښــیو کــی د صــبر درید ل بـه څـه وی؟

 

څوک چه قا ضی دعدالت ته ورشی امن مومی                         که عدل نه وی په خپل حق کی ویـریدل به څـه وی؟

 

د عدالت په وړاندی حق دهرانسان محفوظ وی        دبــی انصاف قاضی په حــکم زو ریدل به څـه وی؟

 

جنایت کار وایی چه خدای ورته دنـیا ور کـوی                          داتـــش نســونـه پـه ډوډی نــه مړیــد ل بـه څـه وی؟

 

جوړتري خانان وتجاران شول د الـله پــه نا مـــه                       خلک یی ځان څخه قربـان کړل داوږل  بـه څـه وی؟

 

لږ خو له خدایه او له رسوله څخه وشــر میږی                            خدای دښمن سره په څـنګ کی دریدل به څــه وی؟

 

چـه دوطن په ضد کافـرسره کافـرغـونـدی شی            &دی داسی پست انسان تاریخ سـره ستایل به څـه وی؟

 

دخــدای رسـول کتاب تـه شاکـی د د نـیا لپــاره          وایه (علی خانه ) بیا د بل کتاب لوسـتل به څـه وی؟

 

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 

 

 

 

 


هــروطــن کــي تــیــتـه ده ټــولــنـه دغــجــر
نــه لـري ځـانـګړي وطـن دوی لـکـه دیـګـر

دوی لکه یهود غوندي غمخوارپه دنیانه لري
ځـکـه دڼـړي ســـبا پــه دوي وي مـازدیـګـر

ظلم وبي قدريوپه هرځاي کي وي رټلي دوی
هـرهـیـواد کـي دوی به وي ترنـورونه کمتر

نه لـه احترام نه انسانیت نه بـرخورداره وي
دوي بانـدي تـپلی وي هـرځـاي کـي بـد خبر

دوي پوره حقوق دانسانیت ختیځ کي نه لري
بیا هـم ږونـد کـوي خـوپه لویدیځ کي بـد بتر

ډیریي کنډوالووډیرانوکي خپل ژوندون کوي
نــشي د شــــتمــنـوکـــــبُرجـــنـوپــری نـظـر

دوي په هروطن کي په رزونوکلوږوند کوي
جـوړي که قومۍ شوې بیا دوي هم لري ټبر

ګوره (فرانسه) چي ځان مثال دانسانیت ګڼي
بـاسـي مـاشـومـان دغـجـر لـروي او کـه بـر

هره خوا چي چغي وهي موږ دِ دې وطن یو
بـل چـیـرتـه نه وینو موږ له هـغه څخه بهتر

مـوږه پـه هــغـه کـي ځـیـږیـدلي لـوبیدلي یو
دلـــته مــومـلګـري ودوســتان دږونـــد ثـمـر

کــله عــواطـف دانـسا نیت ددوی اوازاوري
لاس کـي دســپاهـی وي پیټي شاکي لکه خر

داانځورلیدل به ټول شیان نوردرنه هیرکاندي
وایـي بـه چـي مـوږه حیوانـات یـو کـه بشر؟

ټول ځایونه وګوره دګردي ځمکي مخ باندي
خـیرلـه لـویـد یـځ نـه بـه نـه مومې بي ضرر

نـشي عنصري وبــد بـیني دکـرامــت مـثـا ل
علـــم وعـــدالـــت ددې نــړي دواړه زیـــور

موږ که نیکبختي دبشریت غواړو(علي خانه)
نـــشـــته تــرقــانـون دالـهي نــه ښــه رهـبـر
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ


ټول ویبونه می هـرکلې ته انـتظار دې  * خـوزماورتګ ترلـوې پښتونخواده
داسې نه ده چې دانورمی نه خوښیږې  * مګردازمافطرت د خـد اې رضاده
که هستي ومستي مي لاړشې پروانشه  ٭ رانـه مه اخلې پښتوچې زما سـاده
چی پښـتـووپښـتـنوته درنــا وې کـړې  ٭ علې خان صافې ملګرې دهرچاده

       
ستوري تــه مي ویلې فکروخیال په پښتونخـواکي یم(1)
مــاتــه لــه خــتیــځ نــه راځــلیږه زه افــریقا کي یم

څوک به پـښتانه له درانه خوب څخه راویښ کاندي
تــه پــه جـــرمني کي ورورپولنډ زه پـه لیبیا کي یم؟

هــغــه راتــه وُوَیَل چي نن پـښـتون ويـښ شـوي ده
مــاورتــه ویــل چي زه شـکمن پــه دې ویـنا کي یم

ویــل بــه یي تـاریـخ جغـرافــییه دپــشتــون وُګـوره
ویــل بــه مــي دا دُواړه کــتابـونـه تـل په خواکی یم

ویـل بـه یـي نــخچـي دپښتونخـواته چي زه ګــورمه
جــوړه بــه یووخت شي زه بـه مړ په دې دنیاکی یم

مــاورتــه ویــل خــداي دِ زمـوږهـد ف پوره کاندي
څـوپـوري تروُربـه زه پـه درُوغـووپـه رښـتیاکی یم

غـواړوچي دخـپـلوغـرونـوپـاکـه هـوا بُوی کړوموږ
څـوپـوري بـه لاس پـه خـولـه نیولي بـنده سا کی یم

ګـوره نـه نـني نـړي کي هـره ورځ بـدلـون ښکاري
ولــي نـن ولاړ زه پـټ دټــولــي نــړي شـــا کـی یم

ویـل بـه یـي کـه هـرپښتون پتمن پـه پـښتونوالې شی
جـوړه بـه پـښـتوزه قــدرمـن بــه هــره خــوا کي یم

مــاورتــه ویــل څــنګـه بــه مــوږه پــه ارامــه شـو
شــپـه ورځ دپـښـتودِجــوړیــدلــو پــه ســـوداکـی یم؟

ویــل بــه یـي تـکړه قـلم که هـرپښتون راپـورته کړ
تــه اوزه لــه ټـــولــولـــیکــوالانــو بــه رضا کی یم

   څوپـوري ږوندي چـی(میروخان وستوري)دواړه وُه(2)
زه بـه یي لـه کـړو وړوسره هـروخت په خنداکي یم

وګـوره تـقـدیـرچي دوی روان شول زه یي پريښودم
زه علي خان پردیس به تل په دوی پوسي ږړاکی یم
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1/ ارواښاد ډاکټر کبیرستوری په پښتومین دپښتنولوی لیکوال اوټکړه شاعر..
2/ ارواښاد انجینر جنرال میروخان صافي دپښتونوالي دلاري شهید..

               علي خان صافي  


وایــي څــو مـوږکـو لـږ څـه کـوچ پـنیـر پیداکړلو(2)
دوي خــومـروروه مصلحت ســره پــخـــلاکــړلـو

خواپه خوا روان شول کوچ پنیریي په خولګیوکي
غـارته ورنږدی شول مـوږکان یي پـه خـنـداکړلـو

جوړي واسطي شوي هريو ځـان نږدي کول کاوه
پس له چاپـلوسیونه یــوشمیر دوي ورترخـواکـړلو

کوم چی صادقان ومخلصان دِ دوي په منځ کي وه
لــین دپـتـمنـوکــي یــــوخــواتــه يــي جــداکــړلــو

کــوم چي خا ئنان وچاپـلوسان وه بـله خوایي کـړو
څه حرام یي ورکړودوی یي ټول غلي ورضاکړلو

دوي شولو خوشحال هرخوا ناري دزنده باد شولي
پـاتـي بـي وزلان یــي پــه شــړلــو پـه ژړا کـړلو

لاړل مخلصان بیـچـاره ګـان وطـن یـي پریـښودو
خــیر وشــریــي مــنځ دِ خـائـنانــوکي تـرچـاکړلو


ځـینـو خـائـنانـوتـوره شپه کـي لـږ پـنیـر پټ کړو
جـوړه محکمه شـوه دوي یـو بـل سره رسـواکړلو

ګـڼه ګــوڼـه ډیـره شـوه دحـق وباطـل چیغي شوي
مَـنـِي شـول حـلال مـګر حـرام یـي ټول رواکړلو

دروغ پــور وپاګــن شـو يوپه بل یي تهـمتونه شو
حــق ویـل ریښیا ویـل یي خـولــو کي نـارواکړلو

جـوړه یي پـه منځ کي بدبختي شـوه نيکبختي لاړه
هیـڅـوک بـریالي یي نـه پـه حـل نـه پـه دوا کړلو

لوي موږک راپاڅیده چي جوړه یي ترمنځ وکړي
وِوَیل پـنـیرکـوچ مـوله کـوم ځـاي نـه په غلاکړلو؟

کـومـو چـي پنیر کوچ وه راوړي راحضورشـولو
وِوَیل صـاحـبه دا یــو لـــوي خــان را اهـــداکړلو

مـشر دلـــوي خان پـه اوریدو باندي ځان غلي کړ
وِوَ یل ځـانــونــه مــو اخــته نــن پــه بــــلا کـړلو

اوس په قضاوت دتاسومنځ کي هم لوي خان کوي
تـول بــه عــدالت کـړم کـه مـي پیل پـه قضاکـړلو

کــوچ یــي پـــه یــوه پــله دِ تــلې پـنـیر بــلـه کـي
هــره خــوا درنــه دِ تـــلې کـم يـي پـه خـوړاکړلو

تــول دعــدالت کــي کــوچ پـنـیرقـاضي تمام کړو
دوه خـــوا وي  دتـــلې بـرابـري یـي هـــواکــړلـو

ټـول مخالـفین پـه غـلا ولجـوبـانـدي پیښمانه شول
راغلل رټـل شوي مخلصان ږونـد یي ریشتیا کړلو

پت، وکرامت، وطن، و دین ، پری تُـوکـول کوي
چـاچـي(عـلی خـانـه) دیـن بـدل پـه دي دنـیاکـړلو
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1 / موږک اوموګک چي ټولول یي موږکان او موګکان دي هغه نجس مردار
                                          حیوان ده چي دطاعون رنځ ورڅخه راپیداکیږي.
2/ ا – کوچ له تروو نه لاس ته راځی  بیا ورسته غوړي ورڅخه جوړیږي.
ب -  پنیر چي خایدک هم ورته وایي له ورانو شُدو څخه جودیږي.


دالـــلْـه لـــه فـــرائـــضـو یــو روږه ده
بیان کــړي یي قـران کي پـه ښکاره ده

هـم رسول(ص)یي دي ښیګڼي بیان کړي
پـیل کړي یي پــه هغي لمړي خطبه ده

ټـولـه ورځ پکښي څښل وخـوړل نشته
کـه دخـداي لــپاره وي بیانـو خـوږه ده

کـه ریـا وي یـا دخـلکـو غـولـــول وي
پــه دنـیا وآخــرت زړوکي بــرچــه ده

بدبینۍ کـه نیکبختۍ شـولي پـه زړوکي
بـیا پــه دیــن دنـیادهــرمؤمن پــرده ده

کــه اوبــه خـواړه روا نــورنـاروا شي
بي فایـده ده کـه روژه ده کــه بـوزه ده

پاک الـلْه یـوازي زړونـوتــه نظرکړي
نـه نورڅه تـه ستا چپه ده که راسته ده
کـه هـنداره دِ زړګی شي پـه روژه کي
نـور پـه هـره لارشي سمه کـه کـږه ده

نیکاري بانــدي جنت تـه بـه داخل شي
اوکـــه پـــه مـــخ دې بـــنـده دروازه ده

هــرښــه کـارثـمـر دښکلي ونـي بـولـه
بـــد کاري ده وچـه ونـه یـا ورســته ده

لـه غیبت وجـاسـوسي څخـه ځان ساته
اوکـه نـه ږبـه دې تا دې ځـان تـیشه ده

که بل چا درتـه پـه بده خوله کړه وازه
هـرګــذارلــره سـنـدان دې تـاسـیــنه ده

هـرانسان سره پــه ښـه رویه رفتارکړه
دامـه وایـــه چـي داسـپورده داپـیـاده ده

پـه ښـکاره وپـه پټه مرسته کـول وُکړه
دامــه وایـه چي داورځ ده او داشـپه ده

پسرلـی غـونـدي پـه هـرچا وُرحـمـیږه
دواړه یوکـړه کـه بیدیاده کــه باغچه ده
چټلي نه دِ کـه زړه پاک شي روژه کي
لانـجـه هـیره کـړه کـه نــوې اوزړه ده

خوش بویي به دجنت احساس کول شي
لکه بوی دې ګل بدن کي دې وژمه ده

پـه قـانون دپـاک څښتن کي(علي خانه)
لارښکاره ده که خوږه ده که تـرخه ده


چـه خـداي رسـول مـویـوده نوبیاولي موږجـد ایو
یـوالي ضـروري کـه دخــداي امــرنــه رضـا یو

قــرآن مـودیوالي خـواته هـرځاي کي راغـواړي
هغه مـوپه مخ خلاص ده موږه ولي ورتـرشـا یو؟

کــه مــوږه دالـــلـه اود رســول پــیـروي وُکــړو
هـغـه وخت مـؤمـنان ومسلمان موږ په ریښتیا یو

اســـلام کــي دهــرډول نا روغـي درمل پیدا شي
خـوافسوس چـه موږه ټول مغفلان لـه دې دوا یو

کــه مــوږ دازادي وانسانیت پــه لارکي مـړه شو
نـــړي کـي پــه نامــداره آخرت کي ښـاد اروا یو

کـه ټــولـه نیکمرغي وسعادت زمـوږپه لاس وي
بـیا ولـي خواروزارنړي کی هـرځای پـه ژړا ی؟

دخدای کتاب یوه لاس دِرسول سنت بل لاس کي
دنـیا وآخــرت کــي بــه خــوشـحال وپـه خـندا یو

چـــه سیره دلــویـانــو دتــاریــخ زمــوږه ګــورو
یــــوالي دِ ایـــمــان مــــوږ رســولي تر سـمـا یو

پــه کــاردانــسانــیت کــي دِرحـمـت وعــواطـفـو
دهــرکتاب پــه مخکي بــه سرلیک موږ دِ وفا یو

قــرآن کـي پـه یــوالي مؤمنان ټـول سره وروڼـه
لــه وخت دِ مـهاجرو ودِ انـصارو خوا تـرخوا یو

کـــیســو وکــنـیسـو وفــلسفــو ونــظـریـــو ټـــول
وحـــشت تـــوره تــیاره کي دیـورپ موږه رڼا یو

دحــق وعــدالــت ودوطــــن ودیـــن پـــه لارکـي
ســرونــه پــه لاســوکــي دخــداي امـر نـه فـدا یو

بـــیـرغ دکـــــرامــــت ودیـــوالــي ودایــمـان مـو
لاســونــوکـي رپــیږي څــوږونـدي چه په دنیا یو

اخــلاق ومــبادي مــوټــول کــیـان دانـسا نیت دي
مــوږکــله دانـسان لــه  کــرامت سره بـد خـوا یو

کــه چـاراته لاسـونه دوروري سولې اوږده کړل
دخــیر پــه میدان کي ګړنـدي مـوږ تـر بریښنا یو
دحــق پــه لارکــي یـودانـه غــنم نـه نـه کـوزیږو
دښــمــن ســره  دښــمـن یـو له پخلا سره پخلا یو

په خپل ټولنیږ دودکي که دیني وي که عرفي وي
پــتــمـن سـره پـتـمـن یـو لـه رسـوا سره رسوا یو

قـانــون مــو دالـلـه او درســول عـظـیم کـتاب ده
سـرلــوړي(علی خـانـه) پـه نړي کي ترهـرچا یو


دوه لــورانــي راتــه پــاک الـله راکـړللې(1)
دســپـرغی غـونـدي بـه کـورکي تاویـدلي

کــه غـمـوبــه رڼـاورځ راتــه تیاره کــړه
دوی امـــیـد بـه مـوپه مخ کي  ښکاریدلي

ښــونــځۍ تــه بــه روانــي هــرســبا وې
دلــمر وړانــګي بــي مــخــوکـي ځـلیدلي

دښـــکلا او داخـــلاق ســاری یـي کـم وه
پـــه ادب او پـــه حـــیاء کـــي لـــویـدلـي

پـــه لــوســتلواو لیــکلـوکـي بــه اول وې
پــــه ممتاز تقدیـــر بـــه تـــل کامیابــیدلي

پـــه الفت بـــه یـي مجـلس زمـوږه تودوه
دهـــجــران دشـــپوډیـــوې وې بـــلیــدلي

کـــه خــفــګان یاناروغي بـه راتـه راغله
تـــل تــرتــل بــه پــه خد مت کي دریدلي


دخـــپل ښـــکلي مستــقبل پــه جوړیدوکي
ډیــرډیــروخـــت بـه پـه لـوستلوبوختیدلي

پــه ســـاتـــلـــوداخـــلاق وکــرامـت کــي
لاس تـــرلاس غــاړه تــرغـاړه ګرځیدلي

کــه هــرڅـومره به سختي دبیلتون راغله
وې بـــه یـــوځـــاي پــه اسانی نه بیلیدلي

دیـنداري عـزت نفس یي لوی صفات دي
مــور وپــلار بـــه ورتــه تـل دوعا کولي

پـــوهــنـتون یـي سـرتـه ورســا وه دواړو
شـــوې ډاکــټــره وانــجــینــیره خــندیدلي

ډیروخلکو بــه لـوراني خداي نـه غوښتې
لکــه دوي غـونـدي چه دوي به یي لیدلي

هـرقــد م کـی بـه یي دین وقار ښکاره وه
پــه هــرځــاي کـي بــه کـه تللي اوراتللي

 

دِ دوی دواړودغوښتوغوښتونکي ډیرشول
دوی بــه هـیلی خــپل اللـه تـه ورسـپارلې

ښــي کــارانــي وي نـسـیـب دښـوکـارانـو
نــه بـدکار نـه بـــدکارۍ یـــي خـوښـیدلي

دوی تـه پـاک اللـه دینداره ځوانان ورکړل
لکـه څنګه چـه دِ دوی بــه وي غــوښتني

کـه واده کـول دِ ږونـد قانـون کي نه وای
مــابــه کلــه دوی له خپل کور نه ویستلي

دوی واده شــولــي اللـه دِکـړي خوشحاله
مـوږتــه ښکلي خــا طـري یي پریښودلي

زه(علی خان)به په وصال دِ دوی رضاوم
د بــیــلـــتون لــحـظي مـي کلـه خـوښولي
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1/ دوه لوراني : لمړۍ -  ډآکټره حنا ن. دوهمه – انجینیره  مروته .


بــي هــدفه خـوځـیدل پـه کـون کي نشته
هـرڅه خـدای دي پیداکړي ږوند وکارته

هـرمخلوق دخپل هدف لـورته روان وي
بي هدفه ځان هدف کړي خولې دِ مارته

تـرهدف درسـیدو ســتونــزي دي ډیري
رســـوي ســړي هدف تــه او یـا دارتــه

کـه دشاتــو مــوچــۍ هــرسـبا وګــوري
وی روانـــي څــړ دګلـــو لالـــه زارتــه

کـه هـدف موپـه ږوندون کي نظام نواي
هــیــڅ ټــولــنه بــه محتاج نــوه قـرارته

بــي هـدفه انسان مـړیـو کي حساب وي
لاس یــي اوږدوي هـربډای وهرخوارته

لکه کــوڼ غــونـدي تاوان وي پـه ټولنه
غــوږوُ نـه نیسي نـه دیـن ونـه حـوارتـه

 

کـه څوک غـواړي رسیدل تـرخپل هدفه
کړي دې غوږتراوښیارانواوخپل پلارته

دهـــدف لاره اوږده ده دږونـــد لـــــنـډه
موږپه د ې لارکي محتاج یو ډیرتلوارته

کـه هـدف دې وي څـرګنده بي غموضه
(عـلي خـانــه)مــه ستـنـیږه مـستـشارتـه
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ


ستاپـه سلامــوګي ګـدرونـه راپـه یاد شوبیا
پیغلي ښکلي پزي پیزوانونه راپه یادشو بیا

دنګي دنګي ونـي بـد نــونـه راپـه یادشوبیا
ایښي پـه اوږومنګي زیــونـه راپـه یاشوبیا(1)

غــاړودګـدرکي سپین مخـونـه راپـه یاشوبیا
زلفي یی په غاړوکي مارونه راپـه یادشوبیا

سربـانـدي جالـداري اوربـلونه راپـه یاشوبیا
لاسـوکي بـنګړي وامیـلـونـه راپــه یادشوبیا

یــوخـوا د مـنګـیو قــطارونــه راپـه یاشوبیا
بـل خــواکي دپـیغـلو آتـڼــونـه راپـه یاشوبیا

تــلل یي لکـه زرکي قـد مونه راپه یادشوبیا
چـتراوربـلـونـه وســره ګلـونه راپـه یاشوبیا

زیـړمـازدیګري کی دیـد نـونه راپـه یاشوبیا
لـري لــه غمازویــل رازونـه راپـه یادشوبیا

 

دښــتوکي کـیږدی اوروُدودونه راپه یاشوبیا
زړوکـي پـښتـني مینه خویونه راپه یادشوبیا

نـن کي دپــرون ښکلي حالـونه راپه یاشوبیا
لري پردیسي کي خوارکورونه راپه یاشوبیا

ډک په خوشحالۍ پرون شالونه راپه یاشوبیا
نن په وینورنګ سپین کفنونه راپـه یادشوبیا

مـرګ وژل شړل ډیـرآفـتونـه راپه یادشوبیا
زړه د(علي خان)ډک ارمانونه راپه یاشوبیا
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1/  زیونه : دزی ټوله – جمع – ده، چي دمیږو او اُزوله پوستکیو
څخه جوړیږي،چی داوبوپه استعمال کي ورته –زَی – وایي،
اودې تَرْوُو په استعمال کي ورته ـ غړک – وایي.


ګـورم عـبادت یي پـه ګــډاوپـه رقـصـونــوکـي
ذکــر د الله کـوي ځـان ویـنـي اسـمـانـونــوکـي

دومره وي بیخوده پـه چړوباندي که ځان وهي
مرګ ورتـه ږوندون وي دالله په حکمتونوکـي

ټولـه لمړي برخه یي دشپي وی ذکـروفکرکـي
نیمي شپي نـه ورسته شي الله سره رازونوکـي

ټوله شپه ولاړوي ګوندي خپل مرام به وُمومي
خـداي نه کړي پـوښتنه په سوجدووپه لمـونځـونوکـي

ټنډوکی یـي داغ دخداي پـه مخکي په سـوجـدوکـي وي
ګـوتوکي تسبیح مطلب یي خدای ته پـه لاسونوکـي وي

جـوښ وجـذباتـوکي اوازیـي دومـره پورتـه وي
   فـکربـه کـوې چي پیشتل غـولي زلـزالــونـوکي)1)

 

مینه الهـي چـی شي غورزنګ په اوازونـوکـي
زړه وي پـه ټوپووینـي څپـي وهـي رګـونوکـي

ګوره چي محبوب لره تعظیم کی وُدریږي ټول
بـي له الهي جذ بي نـورهیڅ نوي رنګـونـوکـي

څوک چی محبت دِالهي عرش ته روان کانـدي
عقـل وتـد بیروتفـکـیرورک شی دمـاغـونـوکـي

غـرق پـه صفایـي وشفـافـي وپـاکوالـي کي شي
ذکــر دالله یـي وي الـهام ښکـلـو شعــرونـوکـي

لاړل تـــرمـریـخـه انــسانـان پــه انسانـي علـم
دوي وي رسیدلي تـرهغه دوه دري قامونوکـي

غــم یــي تــبسـم وي تـبسـم بــدل ژړاوِې شـي
اوښکي یي باران غوندي توییږي ګریوانونوکي

 سـوال مـي ورنـه وکـړلارښـوونـه راتـه وُکـوي
مړیوغـوندي وچ ولاړوي ستـرګي اسمانونوکـي

 

ځان بدن یي ګوره دِمادې غوندي پـه ځمکه کي
خیال ومعنـوي نـړي کـي ورک وي جنتونوکـي

څـومـره عجـیبـه ښکلـي دنـیا دې تصـوف ده دا
نـه یـي لـیدل کـیږي حـق تـفسیـرپـه کتابونوکـي

زه (علي خان) ورغلم چي رازونـیازیي وګورم
عشق دِالهي مـي شوپـه سترګووپـه غوږونوکـي
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1/ پیشتل : دخونی یاکوټی پورتنۍ برخه، غولی : دخوني کښتنۍ برخه.


داهـــلال ده کــه پــیـزوان دپــښتـــني ده
چـي پــه اسـمان دافریقاکي راښکاره شـو
دِ دنــیــا مسلــمانــا نــــو وپـــښـتــنـوتـــه
مبارک شــه پښـتـونخواکي راښکاره شـو
روژه ټــولـه خـوشحالي ده پـه نـړي کـي
په موږغم وي په امریکاکي راښکاره شو
غـم وهلي پـښتانـه به لـږپري خـوښ شي
که رحمت په زړو دچاکي راښـکاره شـو
پـــښتانــه بــه رابــیـدارشي(علي خـا نـه)
کــه هــلال یـي پـه رڼـاکي راښکاره شـو
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ


کـه تیـري نـه وای نـه ظلمونه
ولــي بــه روخ وُه داجـنګـونه

وژل وراني هرځای کـه نوای
ولـي بـه ډیـروه زمـوږغـمونه

کــه چــیري بـاد دِ دوبي نوای
ولــي بــــه تـــوي وُه ګلــونــه

کــه چــیري عشق دبـورانوای
ولــي بــه ګل کــي وه داغـونه

که ځان ځاني هرخواکي نواي
ولــي بــه ورک وه وحـدتــونه

کــه هــرچـا ځـان پـاو نه بللی(1)
ولـــي بـه ورک وُ احترامـونه

کــه عـدالت وکه انصاف وای
هــرچــابـــه اخــستل حـقــونـه

کــــــه ازادي وای دخــــبـــرو
هــــرچـابــه ویلـي وُه رازونـه

کـه انسانیت وای په انسان کي
پـــه بـل بـي نـکړل یـرغـلـونه

کـه انسانۍ اخلاق موجود وای
نــه بــه وُه داټــول بـدحـالـونـه

کـه حـقـائق چیری ښکاره شي
ورک بــه شي ټـول جها لتونـه

دخـیر وشـرتـرمـنځ انـسان تـه
الـلــــه ټــاکلــي دوه ځــایــونه

پــه لار دخــیـر کــه روان شو
مــخکي راځــی یـي جـنـتـونـه

دشـرپــه لاري کــه روان شـو
ورتــه پــه مـخکي دوزخــونه

زمــوږشـــعارخــیــرکـول دي
بــیا ولــي مـوږ کړوبـدکارونه
حلال حرام هـرڅه ښکاره دي
بـیا ولي خــوروحــرام مالـونه

دنـیـا ده پُــــل دعـقــبالـــورتـه
بــایــد پـه ډیـرحـذرپري ځونه

نـن بـشر ټــول خیر هـیرکړي
پــه رنکـارنـګ ویـنو شـرونه

دظلـم وزورمـقـامت فرض ده
وایـي اسـمـانـي ټـول کتابـونـه

خدای خبرکله به وخت را شي
چــي پــکښي وُویـنـو خیرونـه

زه (علي خان) پـه دې امید یم
چـي وطن هـرخواشي عدلونه
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1/  پـا و : دوزن په مقیاس کي دیوه – مَنْ –
پنځمه بر خه ده.


څـه باوربــه مي پــري وُشي چي یاران وي
لـــه دښمن سـره زما چـي دوی دوستان وي

دې دښمن خــطرتــه تــل ســړي بــیـداروي
پـه خیانت کي دِ چي وږني هغه خپلوان وي

راته ځان کي وطنوال وطن مـوخـرڅ کـړي
دې لستوڼی مـارنـه کله څـوک پـه امان شي

د وطن ازادي ږمـوږ پــه ویـنـو رنــګ وي
دڅـوکی پـه وخت کي دوی بـه با داران وي

نیکمرغي وخـوشحالي  کې ځان کي وروڼه
وطن پـریــدي ږمـوږ وطن تـه راروان وي

دوي دښـی ورځــي یـاران پـه ډیـریــدو وي
بـــدي ورځــي تـه مـجـبورپـاتـي پـــټان وي

پــه هستي کـي بــه زموږ په مال سخا کړي
پـه نیستي کي بـه په موږ سخت بخیلان وي


پـه پـښتـوپـه کـړي خـبري چـي مجبور شي
دې دوزخ ږبـه یي بـولي چـي پـه امـان وي

دوی دخـپـلـو هـد فــونــو پــه تـحـقـیـق کـي
هــمـیشـه زمـوږدې لــیـډ روچـوپـړیـان وي

دوي پـــه خـپـلـو چـاپـلـوســیـواوپـستـــیــــو
غــــولـــولــي دپـښتـون ډیـــر لیـــډران وي

نـن دې دوی لــه لاســه مــوږه درپـه دریـو
بــي وزولان وکــوډومــات کــه یـتیمان وي

دوی لــه عـلـم وښـونـځـیـوبــرخــورداروي
جـهــا لـت کي پـاتي زمـوږه مـاشـومان وي

دکـابـل پــــه دفــتــروکــي پــښــتـو وزنـــي
تــه بــه وایــي چــي پــه اصل ایـرنیان وي

دادي دِ لــــپــاره دوي بــــــه اٌیـــــــنده کـي
عــا لــمــان او پـــښـــتانـه بـه جـاهلان وي

دوی پــوهیږي چي بـه حکم ورنـه لاړ شي
ځکـه غــواړي چي وطن کی خارجیان وي

بـــدنــــامــي وبـــدمـــرغــي لـه خـارجیانـو
پــه دنــیاکــي پــړه پـه سردپـاک افغان وي

خـیـرداسي وخـت بــه راشـي (علی خـانـه)
چـي تــاریــخ بــه حـقـیـقـت بـیان عیان وي


غــمازان راســره کـــورکي کــه زمـوږ نوای
زمــوږبـــه ولـي امــید ونــه ټــول بــربا د وه

دشــمال ســــیلــیــو یـــــووړل درمـــند ونــــه
ټول غمجن نن چي پررون خوشحال وښاد وه

غـــیرتــمنه مــوریـی خــرڅه پــه د ښمن کړه
نــــه پــــوهــیـږم چــي دکــوم دَ وُس اولاد وه

دې د ښــمن د لکي شـــاپــوسي کـــاروان دي
کـــړو تــباه یــي دافــغان چـي کـوم امجا د وه

نـــه لـــه خــداي نــه لـه وطن څخه شـرمیږي
پــړي بــه اچــوي پــه خـداي چـي دایي دادوه

کـه زمـوږ وطن کـی دوي نــواي لـوي شوي
دتــاریــخ پــاڼــی بــه ولــي مــخ پــربــا د وه

بیــا دهــغــو وخـت راتلـونکي ده (علي خانه)
چي دِ تـوري شـرنګ دښمن تـه یي تل یاد وه
        
            اوښیاران
 
زمـوږ د تـــوری او دعــقــل خــــلـک لاړل
نـن بی تــوری او کم عــقلو مــــوږ تباه کړو
پــه هــډ وکـي بانـدي جنګ نن پـه څوکی ده
    خدای دخوارکړی په نړی کی یی رسـواکـړو


میــــنه دوطــن چـــي زړه کـــي اورغــــونـــدي بــلیږي
جـــوړي تــر ي سپرغۍ شـي دزړه  ســربانـدي تاویږي

خــــولي څـــخه اوسیلي دزړه لــــه اورنـــه چي راوُزي
شونډی په چاودون شي سري سپرغۍ تري پورته کیږي

غوړسکه غوړسکه تـوردودونـه زړه نه چي راپورته شي
منـــځ کي یـــی سپرغي وي لکه ســـتوري وي ځـلـیږي

مخکي چــي اورونه دهـــجران پــه تـــوروشپــوکي وي
هـــــره خـــوا سپرغۍ وي دهــجران غــم پري هیریږي

شپي دپــردیســانـــو وبیمــارانــو تـــل اوږدي ښـــکاري
هــــرخــــــوا الـــوتلــــود سپرغـیـوکـــــــی لنـــــډیـــږي

ږونـــــد دپښتنوکــــي هــــره شـــپه سپرغۍ ملګري وي
لاړه شــــي ویــــده شـــي ســـــباون چـــی پري راخیږي

بـــــیرتـــه راتــه راشي چــی اورونــه دمـاښــام بــل شي
لــــوڅــي پـــوځــي کانــدي پــه هــواکی ښــه ښکاریږي

زمــــوږهـــــرکلــــي لـــره لـــه اور څـخـه راپورته شي
اورپــــریــــږدي فضاکـــي مـــوږتـــه یــخه راکـوزیـږي

پـــــــورتـــه لکه کاڼــــي دبُـــــرکان شـي ترلَوَړا پوري(1)
مـــــوږلـــره شـي میــنه ومـــحبت وي چــي رالــوزیږي

زړه یــــي رانــــــه وړي ده زمــــاوړي سپرغي مــــانـه
غـــــواړم چـــي یي وُنیسم خــوافــسوس نـه نــیول کیږي

مـنـډه پُسي وُکـــړمـــه لاســونــه پــوســـي پـورتــه کـړم
مــــخ نــــه مـــي سپرغۍ دســــترګــورپ کي فنا کیږي

مالــــره سپرغۍ وُبـــــــریښناخـــونـدي غـونـدي ښکاري
داد ځـــمکي اورنـــه هـــغه داســـمان اورنــه جــوړیـږي

لاړه شــــــي زه مــــړي ایــــري داورورپــــوســي اړوم
ستــــرګـــي پـــه انتظار چــي سپرغۍ بیاراپــورته کیږي

نـــــه پــــوهـیږم ولـــي زه سپرغۍ بــانـــدي مین شــولم
هــــره اورکــــي یـــی غــــواړم چــي ښلایــي رایادیږي

هـــــرچیرتــــه چـــي اوروي هــرڅـه پریړمه وردانګمه
زړه مـــي پـــه سپرغۍ پـــوسي روان نـــه سټړي کیږي

هــــرځـــاي چــي سپرغۍ وي پــه لوړاکي پورته کـیږي
زمــا د شعردهــرتــــورکــــي پـــه ســربانــدي سـپریږي

ښکلي سپرغي غـــــروکــــي شاعـرانوته منظرجوړکړي
زه لازم ګــــم چـــی دسپرغۍ تـــــــل ســـــتایــــل کیږي

زه بـــــه دپښـــتو پـــه شــاعــرانــوکــي اول(لمړي) یمه
شــعــر مـــي د وړي سپرغۍ مـــقـام تــــه ډالـــۍ کـیږي

یــــوخـــوا کـــــه سپرغۍ مـــادي صفت باندي سمباله ده
بـــــل خــــوا مـعنوي ښــکلا یــي هـیڅ وخت نه پو ټیږي

ګـــــوره دسپرغۍ پـــــه الـــوتــــــــلوکــــی پنـــد ونه دي
هـــــرڅــــومـــره چـــي بــل اوســي چراغ آخرګل کیږي

زه(علي خان)په کړو وړو دسپرغۍ کی لوي عبرت وینم
یــــــوګا نته کـــی ږوند بــــله ګا نټه کـی خا وري کیږي
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1/ لَــوَ ړا : اسمان او پورتنۍ فضا .


دزړه لـــه کــومـی ســلا مـــونــه وایــم

 

محــترم پــلارتـــه اکــرامـونـــه وایـم

 

پـــه ډ یـره مینـه می پر (میند و)ســـلام

 

شــریـنوتـروتـه احـــــترامـونـه وایــم

 

بـیامهربان ورورادم خــان تـــه ســــلام

 

ډیــرباهــمد رده مــیروخان تـه سـلام

 

ګــران داودجـان وظـاهـرجـان ته سـلام

 

واړه تـراب ونواب جــان تـــه ســلام

 

دتـــرورزامـنوتــه ســــــلام وا یمـــــــه

 

لـــری ونــــږدوتــه احـــترام وایـمــه

 

دږونـــد مـلګری ګلا جـان تــه ســـــلام

 

ډیـرصـبرناک محـمداجـان تــه سـلام

 

بــی بـی حـلیمواواجـــیروتــه ســـــــلام

 

لـــه حیا ډ کـه خـور(بدرو)تـــه سـلام

 

ګــــرانی عمـــری وجـبارو تـه ســــلام

 

ښـکلی رحــمتی اورحـیلــو تــه سلام

 

 

 

وړی نـــازوته مــی پــه نـازکی ســـلام

 

بـی بی هــواخـوروخـوځـــوتــه سلام

 

ښــایسته مــلالی وزرغــونـی تـه سـلام

 

پــه ټـولــوګــرانـی جـمیلـی تـــه سلام

 

دروح تســل زمـامـریمـی تــه ســــــلام

 

ورســته وریـښمینی ومـینی تــه سلام

 

ورستــه ســـلام پـه وریـندارګــانو وایـم

 

بـیا پـــه خـــواخـوږوتیندارګـانـوسلام

 

دمــورپــه خـــپلواودوســـانو ســــــــلام

 

اوپــه بـاقـــی خپـــلوخپــلوانــوســـلام

 

چــاراتـه یـوځـــل چــــه ســـلام لـیږلـی

 

زمــا پــه هــریــوه سلـګونـه ســـــلام

 

لا زم ګــڼم چـــه یــوځــــل بیا ووایـــــم

 

چـه مــوروپلارباندی زرګـونه سـلام

 

وایـم زه ستــاسو دصحـت پـه  ارزویــم

 

دخـوشحال ږونداوعـافیت په آرزویـم

 

و خـتونه تـیرشــوستـاسوحــال نـه راځی

 

دیوه ښـکلـی لـیک راتګ پـه ارزویـم

 

ډیـــــره بـا هـــمد رده مــیروخــانـه لالا

 

د زړه هـــــمرازه مـــــهربانــــــه لالا

 

 

 

د زړه هنـــداره کـــی دی مــاوکـــــوره

 

پــــه اورد وسو م لــه هـجــرانـه لالا

 

وروره کــه نــورڅوک بیلتون نه پیږنی

 

دتــاپه زړه خــویـی داغـــــونه ایښـی

 

بـــی لــه خــواخــوږونـه بـل چـاپه دنـیا

 

د مــړه پـه سـترګـوخپل لاسونه ایښی

 

زړه مــی لــه تاســره رازونــه غـواړی

 

افـسوس چــه هــغه درته لـیکلی نشـم

 

 دپښتــونخـوا په یاد می اوښکی راځی

 

کـاغـــذ قلـــــم لــــــره کتـــلی نشــــم

 

هیـــله چـــه ټــول راته حـقیقت ولــیکی

 

بـــی عـــواطـفـو واقـــعت ولیـــــکی

 

ز مــابه نـا ارامــه روح ارام باندی شی

 

کـه راتــه هــرچـه عـــافیـت ولیــکی

 

پـه پای کی سـتاسوخـوشحالـی غواړمـه

 

دتـاسوخــورا سـورخ رویـی غواړمه

 

مـا (علی خـان)  لــه دوعــا هیـرنکـړی

 

نـــورمولـه خـدایــه درنـاوی غواړمه

 

 


لاردازادي کي ډیرځوانان مات شـول زنګـون
وَردازادي وی تـــــل پـــه ویـــنـوکـي ګلګـون

څـوک چـه دازادي ودایمان په لارکي مـړشي
خـپورپـه نـوم داتـل شي پـه لندن وپـه رنګون

جوړی پري ستایني دنړي ږورنالستان کانـدي
هرچاته محبوب لکه موسی وروریي هــارون

خداي به یي دښمن څخه بچیانـوتــه وارواخلي
جـوړکـه تـري فـرعـون دِزمانـي شي یاقارون

هــرځــاي کي بـیرغ دِعـدالت پـه رپیدوبـه وه
لــوړکــه پــه ملتان وه یـاسیحون وه یاجیحون

مــوږ ه دقــرآن اخـلاق ډهلي تـه رسـولي دي
غـرونــودقـــفــقازتــه تیریـدو بـه وه پـه آمون

کلـــه مــوږه ښـــځي ماشـومان وبـــوډاګان به
بــي ګـــناه وږل وتـــــمبــــول لکــــه شـارون

نــــه دي مـــوږ دِ دین پـه نامه خلک غـولولي
لکه هاشمي ګورني وران چــه کړلــو اوردون

څوک چه ازادي وعدالت وحق غوښتل وکړي
وایـــي نــفــساني رنــځوده ورکړي څه لیمون

سترګي یي پری وټړي چه نورپري کتل نَکوي
یایـــي کــړي غـــوږونـــوکـی چاودنې دبالون

څــوچـه دبشردحـقـوق غونډی ته خبر ورڅی
مــــړ وي تـړل شوي په شړي تاوپـري لیلـون

نــن دیــوشتم قــرن انسان پــه بـي رحـمـیوکي
هــرڅـــه خراب شــوي پـه لیــدوکي تـرپرون

کړووړودبشرزموږځمکه اسمان خراب کړلـو
ولــــي مــوږ پـــه خــپله دښمنان یودِ ږوندون

مــــوږلـــه حیواتــونـــه تـمیز پـه کرامت لـرو
نــشـته (علــی خـا نـه) پـــه انـسان دچالمسون

 


راخــتلــو تـــه ډ یـــر پـــه انتــظاروُه
                          ښـه راغلاست لره دهـرپښتون تیاروُه

تل بـه ویښ وی دپښتون راویـښیدوته
                        خو پښتون په ناپوهی کی تارپه تاروُه

د پښـتواوپښتـنوغـم کی بــه ډ وب وی
                        دسیګرت لوګی به ستاګوتوکی ماروُه

پــه جــرګوومحفـلوکی بـه حـضوروی
                        ځکه ستادریدل هرځای کی په کاروُه

          داحساس راپــارول بــه وُه سـتاغــږکی
                                هرپښتون به په هرځای کی تانه زاروُه

غورزنګونه به هرځای کی را پیداشول
                       چی اوازبـه دراخـپورپـه کلـی وښاروُه

ستاراتګ ته به هـرځای کی سلامی وُه
                        که واړه وه کـه زاړه که خـواروزاروُه

پــه خپل غـږدپښتوږبـه راږونـدی کړه
                          چی خـبری او لیکلی بـه پری عاروُه

ددوزخ دږبی نوم به یی پری کیښود
                         ګزارونه له هرخواپری وراپه وراوُه

چی پشتون به شوپاشاه پښتوبه لاړه
                        چی لګیابــه تــل پــه ږبــه ددربـاروُه

ددربـارږبـه پـښتوبـه په پښتون وه 
                       لــه ډهـلـی تــراصفهانـه چی بـاداروُه

تاخـویـونـه دپښتون دی بیان کړی 
                        پـــه رښتیاچی پـښتانـه ډیـروفـاداروُه

دوی دږبی خـدمتونــه هــلته کړی
                      چی یوه خواکی به توره بل خواداروُه

مګرولی خپل خویونه ورنه هیردی
                        بیرتـه پاتی لکه ږونـدکی چی دغاروُه

           پشتانه که په پښتوباندی راټول شول
                                 واربی راشی لکه څنګه چی یی واروُه

سـتاارواتــه پــه پښتودوعـا درلـــیږم
                          پـــه پـښتود ډیـــرمین زړه ناقــراروُه

نن هغه پوهان ښکاریږی پښتونخواکی
                  چی(علی خان)به ورته تل سترګی په لاروُه

 


یــوه ګــوتـه دې خلکوتـه ده دري کوتي دې ځان ته
بیابـــه څنګه وایي چــه تــه ګرم نـــه یي تـــرنـورو

بس ده د خــپل ځــان پـــه سمــید وکي فــکروکــړه
څــوپـــوري بــه خــلک یا دوي پــه سپکـو سپورو

دِ فکرکی مه شه چه اخلاق به څوک ډالي درکړي
خــپل قـضـا وت وُکـړه تـیري مـه کړه په کمزورو

مــال ومــالــداري وکــوردې خــپله بــانـدی وساته
خـــلک یـــا دوه هــیمــښ پـــه سپینو نــه پــه تورو

راشـــه ځــان طبیب کـړه پـه نامه دِ انسانیت باندي
کـــیــږده دِ زخــمــو پــټي پــه زړونــوسیوسکورو

راشـــه دِ انسان د رنــځــو پيټي ســره پــورته کړو
څــو بـه وِیل پـه وِیل وي دِ سروشونډوسترګـوتورو

جــام د صبرډ ک مــوپــه تکرارتکرارغـزلـونوشو
نـــوربــه صبر نـــوي ګلاســونـــوکــــي نسکــورو
بــس ده نــن مــادي صفت دښــځــو مــانـا نه لـري
ګــوره دِ بــشرســپوږمي مــریــخ کــي شروشورو

راشــه چــه دِ وران هــیـواد ستا یــنه ســره وُکــړو
واچَـــوُ نــظریــي پــه ښــا یـــســته وپـــه سمسورو

وایـــه مـــوږه هــم پــه دي دنیا دِ ږوندون حق لرو
ولــي مــــرســـــتي نــــه رســي زموږترکَروکورو

ســپک بــه شــي ډاکــوو دښـمن دواړه (علي خانه)
کلــــه چـــــه تـاریـــخ دانــسانـیـت دنــــړي ګــورو

 


داسـي وخت بـه راشي چه قرآن یوازي نوم به وي
ډیــربـه ایمانـداروي خـوایمان یوازي نـوم بــه وي

غــوښي بــه دیـوبـل سره خـوري په غـیـبـتونـوکي
ځــان بــه عــاقل بـولي عـاقلان یوازي نوم بـه وي

غــم بـه یـي دِ ګــیډی وي دښمن دانسانیت بــه وي
وي بــه دینداران خــو دینداران یوازي نوم بـه وي

ښـځـوته سُـجــدي لکه هــنـد وان چـه دِ بـودا کـوي
وی بــه شاه جهان خوشاه جهان یوازي نوم به وي

شابــه کـړي دخـدای رسول کتاب تـه پـه حلالوکي
وی بــه مسلمان خــو مسلمان یـوازي نـوم بــه وي

نـه کـړي قناعت که مال یي لږوي پري مړیږي نه
هرڅومره که خان شي خوخانان یوازي نوم به وي

هــرڅــومره چه ډیره یي دنیا شي پری مړیږي نه
ځـان تـه عالم وایـي خـوعالمان یوازي نـوم به وي

مــــال وبـــشري قـــوت بــه ټــول دِ مسلمانــو وي
وی بــه قهرمان خـو قهرمــان یـوازي نـوم بـه وي

ویــره دخـدای هـیره کړي دښمن څخه ویـریږي به
ځــان بـه امیربـولي خـوامیران یـوازي نوم به وي

خــا وره دِ اسلام کي بـه دښمن دوی یوپـربل وهي
وایــي بــه اتــل یــم خــواتـلان یـوازي نـوم به وي

لاړبـه ورنــه دیـن وننګ عـارپـه بد کاري کي شي
وي بــه ننګیالی خـوننګیالــیان یـوازي نـوم بـه وي

ثــقــه واعـتـبار بـه نـه په ځان نـه په بل چاکی وي
وایـي بــه صادق یــم صا د قـان یوازي نوم به وي

مــینه ومحبت بــه دِخـواخـوږومنځ کي ډیرکـم وي
وایي بـه دوستان یـوخودوستان یوازی نوم به وي

دازمـوږواړه کلـي بــــدل بــه پــه ښــارونـــو شـي
خلک به وي نورزما(علي خان)یوازي نوم به وي

 


ښکـــارپُـسي زمـــري لـیوه ګــیډرخــوهـم روان شو
هــــریـــودهــــد ف تـــررســـیدوسا زوســامــان شو

ګـــڼ ځنکل کي ښکلي هــوسي ونـیولـه شین زمري
غلی غلی غــره کـي لــیوه مـیږبانـدي له اسمان شـو

کلـــي کــي ګـــیډ ر هـــم چــرګــه وُنیولـه غــدرکي
غف وغوف دسپیوشـو سپین جـرګ هـم پـه اذان شو

پــورتـه شـودکـورخاونـد لـه خـوبـه سترګې ډکي وه
چـيغـي یـی دِ ورکـي چـرګي ډیـر دِ زړه ارمـان شو

دوی دري واړه راغلل هریوښکارخوله کی نیولي وه
خولي غـوښـونـه ډکي سترګي هریوخوښ خندان شو

کښیناسته مجلس کي خپل ښکارهـریومخکي کيښوده
یــوتــربــل نــه لانــدي اونــه بانـــدي تر احسان شو


هــریـــوه پــه خپله بــرخــه ســرو پُــښي کـیـښودي
دمـــه یـــي چــه جـوړه شوه زمری ورته ګویان شو

څوک به داراوړې شیان زموږمنځ کي تقسیم کاندي؟
پــورتــه شــو شـرمشرتــرزمـــري داسي لــسان شو

اِي لــیــډره تــا دې خـــدای لـه هــري بـــلا وسـاتي
هـرڅوک دې هغه واخلي چـه هغه پُسي ستومان شو

تــاهـــــوســي راوړي ده دې تــاده زمـا مـــیـــږه ده
چــرګـــــه دې ګــیـــډړ ده داتقسیم ده ډیــر اسان شو

وُ خـــوَزاوُه ســـرزمري غــوسـه باندي راپورته شو
وُیـي نــیـوه شـرمشرسـریي پري زخمي یي ځان شو

سـریـي دزمري به خوله کي ځان یي نورپه وینوکي
دامـنـظرچـه ولــید ګـــیـډ ړحــق ورتــه حـیـران شـو

پـــټه خــولــه سـرځـوړنــد ورخـطا ولاړکـتل به یی
وُویــــل زمـــري ګـــیــډ ړه ســــتا وار ودوران شـو

وریــد ګــیــډ ړ خــولــه لـه دروغجني خندا ډکـه وه
اِي لــیــډ ره مــاتــه ســـتا غـــوښتل پـوره عـیان شو
داپـــسته کي چـــرګـــه بـــه دې تــاســبانـــاری وي
داښکــلــي هـــوسي دې دِ غــرمــې پـــلَو ونــان شـو

شـــپه بانــدي چه کله اشتیامن شي درنږدي به کړي
دامــــیـږه چــه ســریـی دخـاونـد تـریـني قـربـان شو

فــکرکــوم داتـقـسیم زمـابـــه دِ لــیـډ رخـــوښ شــي
ډیــربــه شــم خـوشحال کــه مـوافـق زماپه پلان شو

وُوَ یــــل زمـــري اِي مــنا فــــــقــه زه پــوهــیـږمه
څـــــنګــه دا تـقـسیم درتــه پــه دي ډول بـــیـان شو؟

وُویـــل ګـیډ ړ دادِ شــرمــشر لـــه مـــوقـــف څـخـه
کـــله چـــه تـقـسیم بــانــدي خــفــه ورنـه سلطان شو

هــرموقف دږونـد نه هرږوندی مخلوق عبرت اخلي
ږوند چه ښوونځۍ شوزده کونکی یی(علي خان)شو

 


1/ اِې ملګرې:
مــه وایـــه چـه زه یـم زوره ورهــرڅـه کـولـی شم
هــرمسکین بي وزلـه لـه دي ملک څـه شـړلـی شم

مـال واولادونــه مي تـرهــرچـاڅـخـه ډیـرښکـاري
مـاســره ســیالي کــونکي لــوبــي نــه ویـسـتلی شم

نــه لــه چــانــه ویــره نــه شــرمــیږم پـه ویلـوکي
دروغ ورښتیا دواړه زه پـه هـرځـای کي ویلـی شم

دابـیـچاره ګـان وبــزګــران ودرویـــشـان خـــلــک
خــاص وعــام ځـایــوکـي په هــرڅــه غــولولی شم

تـوپ وتـوپخاني بمونـه ټـول زما پـه لاس کـي دي
هــرڅوک چــه وُغـواړم پـه خپل امـریي وږلی شم

کـوم بـزګروشــپون کـه دارایـي ومـالــداري لــري
زه یــي پــه وهــلـو ټکـولــو تــري اخــســتلــی شم


لـورده کـه مـاشـوم دهـرجاهل لکه څاروَی غوندي
بـي دپـلارومـور لـه مـشوري یـي خــرڅــولـی شم

ســرپـورتـه کـول اوازادي غـوښتل پـه خوله باندي
سـروږبــه دواړه دِ غـــوښـتونـکي پـري کـولی شم

نــاست وي ښوونځیوجـوماتـونـواوپـه کـورونـوکي
بـي پـیلــوټ جـازویـي پـه سـرو ور ورانـولـی شم

زه ودوطـن دښـمـن تـرڅـو چـه لاس تـرلاســه یـو
نــه مـاوطـنوال  مَني نــه زه هــغــه زغــملــی شم

ویــنه مـي سـړه وجـدان مـي مـړده بـي احساسه یم
ایـا پــه غـفـلـت کـي ویــده ځـان راویــښــولــی شم؟
2/ اِې ملګرې:
مــه وهـــه داټـــولـــي لافـــي هـــسي دِ ډارنـــودي
زه دحـق څښتن یـم ستا کارونــه ټــول غــندلـی شم

تــوره دِ عدالت له تیغ نه لوڅه چه په لاس کي وي
سـردِ دښمن هــرګــوټ دِ وطـن کـي غـوڅـولی شم

مــه وایــه چـه موږه بـي وزلان وناپُـوهان یـوټـول
مـوږکـي مـشران عـا لمـان ډیــر دي تا پُـښـتلی شم
مــوږه مـا لــداران وبــزګــران کـه سـره یـوشـولـو
شپــه وي کـه رڼـاوی ستا څــوکـۍ تـه رسیدلی شم

نـن زور پـه وسـلووپـه بمـوکـي خـلک نـه غـواړي
نـن دخـولـې وعقل په زورخپل حقوق غوښتلی شم

نـن دیـموکـراسي ده ځـان ساتل په دښمن نه کیږي
حق که راښکاره شو دښمن هروخت کي شړلی شم

هرڅوک چه له خدای وله وطن سره خیانت وکړي
تـل یـي پـه تـاریخ کي دِ بــدنام پــه نـوم لـیکلی شم

نــه یـــي درنـاوي پــه دِ دنـــیـا نــه آخــرت وُشــي
نــه یـی پــه تاریـخ دې اتـلانــوکــی شــمـیرلـی شم

پــریــده پــه دښـمن دِ ځـان ســاتـنه دوام نـــه لـري
زه درتــه تـاریـــــخ نـــه دامــوقــف ثـا بـتولـی شم

راشــه مـوږ پـه وینه او احساس کـي سره یویوټول
ځــان وطــنوالــي کــی تــرهــرچــا شـریکولی شم

بـس ده بـي قـدري وبي وزلی ووراني دیري شوې
اَیــا وطــنـوال وزه(عـلـي خــان) داهــیـرولــی شم؟

 


اِي دپـــښـــتونــخــوا ګـلانــوزه دتاســو بــڼ یــمه
اِي دپــــښــتـــنوزامــنــوزه سـتاســـو وطــن یــمه

مــاکـــي زیــږیــدلــي دي دِتاســوسترنیکونـه ټول
زه سـتاســو ټــاټــوبي یــم زانګــومـودِ ارین یــمه

وګـــوري تـاریخ ماستاسوبــرم وشــان ساتلــي ده
ستاســودِ دښــمن تــرپښــولانــدي اورخـوګلن یمه

مـاتاســوعبرت کــړي پــه تاریخ کـي دښمنانــوته
زه دهــرشهید خــوشبُوی مــزارګلګـون کـفن یـمه

پاڼـودِ تاریخ کـي دِ غـیرت نــومــونــه کـم نـه دي
زه تــرهــریــونــوم نـه تاریخـونـوکي روشن یـمه

مــاوفــا داري وپــه نـامـوس سـرورکــول درکړو
سـتاســوشـهامت بـانــدي نړي کي لوي پتمن یــمه

سـتاسـوازادي وسـرلـوړي بانــدي سـردنـګ یــمه
ستاسـوبــي علمي وځان ځاني نـه ډیرغمجن یــمه
زړونــه ســره یوکړي لروبـرسره راټول شي ټول
زه ستاسـو یـوالي تـه پـه هــرغـره کي پیشن یــمه

زه ستاسـودښمن لــره هیڅ وخـت هـرکلی نـه کوم
ستاسـو اتــلانــوتــه پــه هـرځــاي کـی چمن یــمه

ماکي دِ دښمن په لاس خـښ شوي کلان شنه نَشي
زه دِ افــــغـانــانــو دِ ګـلانــــولــــوی ګـلـشن یــمه

زمــا زامــنو خـپلوکـي لاسونه لاس ترغاړي شي
بل موپه دوستي کي خرڅوي زه پري شکمن یـمه

کله چه سختَی وي ټـول ځـانونـه درته ورڼـه کړي
وخت چه دِ منصب څوکۍ وي زه تري ګیلمن یمه

زه دِزمـاني ناخـوالـوهـروخت کي وران کړي یـم
جـوړمی کړي زه ستاسودږوندیوومړومسکن یـمه

ورشـــه (علي خانه) دپښتون غوږوکي چیغي کړه
څــو بــه زه دتـاســو پَـمـنـتـوب بانـدي پَـمـن یــمه

 


کــورنــه ســړی وُوُت پــړي ګوډي پـه لاسونــوکــي
لاربــانــدي روان وه پــه سلګــونــوسِــوچـــونـوکــي

ورســیده رودغــاړي تـه کښیناسته چه ساه واخـــلــي
ګــوري ګــډي وډي اوبــه مخــکي پــه لـټونــوکـــــي

لاس یی کړترګـوډي چه په خپله خوله یی ډک کاندي
بـادکې پُــوکـوي ګـوتي یـی ایــښي پـه غــوږونـوکـي

ډیـرسړي ستـومان شوتـرهغي چه ګوډي ډک کانـدي
ږریــی خــوله وروتــړله پرلــه پُسي ولـــونــوکــــي

خولـه دګـوډي وتړل شــوه ډک دخــولي په باد باندي
نــوردي تــه تیاروه چــه لاهــوښــي پـه مـوجونوکي

ګوډي باندي سپورشوچي بل کلي ته ورپُـوري وزي
ښــه ټیک یی تـړلـي وه دخپل ځان پــه ورونـونوکي

ګــډ شـو پــه مـزه مـزه اوبـوبـاندي خوشحال وُه ډیـر
فــکریی کاوه پـــه مــــزدورۍ وپـــه  مــالــونــوکـي


ویل بــه یـی چي خورامـال به راوړمـه خپل کورلره
کــوم چي یــی لـیــد لي نــه وه ټول عمر خوبـونوکې

جــوړي بــه ماڼي کړم رنګارنګ به یی رنګونه وي
کــور بــي ساري نــه لري دټــول کلي کـورونــوکې

هـــلته یـو بـزګروه دې ده ټــول کــړه وړه یی ولیدل
ویل یـــی بــیچاره ډوب سـرتــرپای ده پـه غمونوکې

دی لارســـید لــي دې دریـــاب تــرنــیمایــی نـــه وه
خـولــه دګـوډی خلاصه شــوه باد وُوُت په بادونوکي

واخــســته اوبـــوپـــه هسکــید و وډوبــیـد وکــي دی
چیغــي یـــی دمرستي وې لـه خولي نــه اوازونوکي

غــږیی کــړه بــزګرتــه وروره زرکـوه کومک کوه
زه یــــمه ډوبــیـږم پــــه اوبــو او پــه کـــړونــوکـي

وویل بــزګروروره ستاخــولې ډک کــړي ګـوډي ده
مـه شـریکــوه څــوک ته دې خپلي خولي کارونوکي

خــولــه دې ګــوډي تا خپلو لاســو بانــدي تـړلـي ده
اوس لـــټوه مـــرسته تــه پــه خــپلــو مــړوندونوکي
خــولــې دې پُـوکـول کــول لاســونــودې تـړل کـول
اوس تــه دې خـپل کارنتیجه ګــوره پــه رودونــوکي

څــومــره بــی وزلان دي(علی خـانـه)تباه کیږي تل
ولـــي انساني انــګیزي مـړې شــولې په زړونـوکي؟

 


دهــــرچــــا پـــه خـــپله ږبـــه ودان کـــورده
دپــښــتـوپـــالل پــه مــوږه بــانــدې پـــور ده

دفــــترونــــوڅــخــه مـــــوږه ده ویـســتـلـــي
تــــه بـــه وایی چــه لیکل پــه هغي پیغــورده

پــاچــایــان زمـــوږه ټـــول ددې زامــــن دي
نه پري ویل نه پري لیکل کړي کاریی نورده

وړکــــتـوب نـــه مــو پــه مــخ دماشـــومـانـو
دپــښـــتوپــه بــدل بــل کـــتاب ده خـــپــورده

مــوږپـــه خــپله بــانــدي ګــرم ومـلا مت یـو
چــه پــښــتو زمــوږ لــه لاسـه سوي سکورده

کـــه پــښــتون پـــه خــپله ږبــه ننګ ونکړي
بـــیا نــړي بــانــدي مــو څــله شــروشـــورده؟

پـــه نـــامـــه بــانــدي پــښــتو ګـاډی روان ده
خــو پــه منځ کی یی پښتون بی پښتو سپورده

پـــښــتــنه وي خــوپـښـتوشــي ورنــه هــــیره
ځــکه لــوی واکــمن پــښــتون دهغي ورورده

چــه بـهـر لــه پــښــتونــخــواشي ورتـه ګوره
نـــه پـښـــتو نـــه ورپـــه یــاده پـــلارومـورده

پــــه واکـــمنـو دقـــومـــوږبــي ږونــــدی وي
دپــښتــوزامــن پــــه لاس کـــي لـــوولـــورده

چـــه خــپل اصل ږبـه پریږدي بل خوالاړشي
بـــیا مـــه وایـــه چـه پـښـتون ده زمـاورورده

مـــوږپـــه خـپله بـانـدي خپل ځان کړوبي پته
لــه بــل چــانــه ګــیله نــشــته چـی غمخورده

بــي پـښـتون څخـه (علی خانــه) پـښـتونـشـته
چـــالــــید لــي بـــی مـلــیاره بــڼ ســمسورده؟

 


لاړلـــه ګــــودرتـــه پـــه خــندا زلــفي خـــپـرې
بیرتــــه راستنه شــوه لکه ګونګه سترګي سرې

ډیــــره ګـــړنـــدۍ کــورتـه روانـه لکـه زرکــه
مــخ بــانـــدي پـــوړنــی نــه ســلام نــه اشارې

نــنوتـــه کــورتــه دتکبیر نـاره یـي پـورتـه کړه
ډکـــي ګاونـــډیــانـــوکــړي کــړکــي ودروازې

سوال مي چانه وکړلوچه څه ټکه راکـوزه شـوه؟
ولــي ښځي ټــولــي دي پــه ســـرخاوري ایرې؟

هـرڅــوک دیــوالـوسره ولاړ پــه انـتظارکي وو
ګیـرو کي پـه مړي مړي اوښکي هرخواتوییدې

راغـــللو استازي لــه بــل کلـــي یـی خبرراوړو
کلـــي کـــي واده وه هـــرخـــواجــــوړي مــیلې

یـــونـــاڅــاپـــه غــږدالــوتــکو شواسمان  څخه
ســري ګــولي بــاران غـوندې په خلکورالویدې

ورځ دخـوښحالي په ورځ دغـم باندې بدله شـوه
څــوک شــو ګــود ومـات دچـــا رواني جـنازې

وروردپـــورتـــنې پــښـتـنې هـم له شهـیدانـو وه
ځکــه یی نـــه چیغي او نــه اوښــکــي دریــدې

ګڼي ګــوني ډیـــري شــوي دخلکوپـه کـوڅوکي
تابــه ویــل لــه اسمانــه ورتـه راغـلي پــریښتې

پـــــورتــه شــول کــټونــه پــه اوږودقبرولورته
خــولــه دخـورومــورکی هــره خـواسوي نارې

وسپارل شـــول خاوروتــه دکلیو شهیدان زمــوږ
پاتـي شـــو تحقیق چـه اوس به سوال له چاکوي؟

کلــه چــــه دښمن وي هــم مجرم او هـم قاضي
څنګه بــه دعــدل وعـدالت  حُــکـُـم مـــــومـــې؟

چالــره به وُوایو چـه زموږحق له دښمن واخلي
هـــرڅــه چــه بــا طل وي چیرته حـق به لټوې؟

ظلم وزورپه خپلو سترکو ځان باندي چه وُوینې
څنګه بــــه دزړه زخـــمونـــه تـــه  ټکوره وې؟
ویــــني چـــه  څڅيږي لـه زخــمونو دزړګـیونه
څنګه بـــه دښمن سـره پـــه یــو میز کي کښینې؟

نــور دانسانیت پــه لحاظ زموږه وږل بـس کـړه
اي تـــــورپُستې څــوبــه زموږوطن ته روانوې؟

پـریـده افغانان چه خپل وطن په خپله جوړکـړي
ولــــي د(علي خـــان)دزړه غـــمون زیـــا تـوې

 


دیــــرس کا لـه دتا سپيره کـورونـه راتـه یاد شي
ایا څه بدلون درکي راځي چه زړه پري ښاد شي؟

زه فکرکـومـه چــه تــرنـــن ورځــــي پــه تـاکي
علـــم وتقـــد م دنـــاپـــوهـــي مــخ کي پُــربادشي

څنکه بــه ځــوانانوکی د تا احساس راپورته شي؟
ږبــه دماشوم چـه تریني واخــلې نــور بـربادشي

هــلته اوسیـد ونـکي بــه پــه تــاکـــي منـــورشي
کله چــه لوست لیک ورتـه پـه خپله ږبـه آبادشي

ستادمــاشــومــانــوږبــــه نشــــته ښـــونځــیوکي
مخکي مـو پښتومَرِي ورته کــوروزړه ناښادشي

مـــوږدنــوروږبــو درنــاوي کـــووهـرځاي کـي
ولي زموږ دږبي پرمختیا هــــر وخت بربادشـي؟

ډيري بي وزلي ولـــوڅ تني مـي درکـي ولیــدي
ورکي بدمرغي دي که نورهـم لا مخ پـه زادشي؟
څــه ښکلي نــومـونــه دپـښتو لکه ګل خان تاکي
ګـــورم چــه هغه هـم اوس بدل به په ګل دادشي

أیاتـــالـــه نـــوی ږونـــد وعــلم دره غـــلــي دي
اوکـــه جـــومــاتــوکی ستا جدل په سین صادشی؟

مـــه دریـــږه نــن ګـاډي دعــــلم ګــړندی ده ډیر
مــه وایه چه پریده ترهغي څو چـه خدای دادشي

نــن  دشین خــالــی وشیربـانــوخــبري کمـي دي
مـــه ضا یع کــوه عـــمر دریاده که شمشا د شي

نن کیسي دعلـــم وتیکنولوجیا هــــرخــواکـي دي
پـري به ږدي مجلس که یاد شیرینه اوفـرها دشي

ویـښ شــه زمــاکلي نــړي ډیره مــخکي تللي ده
نن بــي عــلمه خلک پـه هـرځاي سرپه فریادشي

ستازوی(علي خان) د رته له خدایه ترقي غواړي
کـلـه بـه پـوره پــه پـرمختګ ستا زمــا مراد شي؟

 


شهید عمر المختار
ورتـــــه وایــی د افـــریقا لــویــه کــړکۍ
پـــــه لـــویـــوالي کی هـــم نــه ده وړکۍ

سمــــند رکـــي یـــی رڼــــاوي دبـــیړیــو
پـــــه بـــیدیا کي یی خپري وري سپرغۍ

اوږد ساحــل یی له تونس څخه تر مصره
لکه غــــاړه کــــي دپـیغـلــــي غـــا ړکۍ

دګـــهیځ لــمریـی جبین باندي شغلي کړي
لکه ســــــربـــانـــــدي جالــــداره دنـجـلۍ

دازانــګـــوداتـــلانـــــو داســــــــــــلام ده
پـښتـونـخـواغــونــدي هـرڅه کي ګـړندۍ

دلــیډر پـــه ســریی رمــزدبرم وشان وي
پــه تــورسربانــدي چی کیدي سره خولۍ

افـــریـــقاکانــــدي راتـــولـــه تــریـــوالي
چی منبربــاندي شي سپور ول ول پګړۍ

داســــلام وعــــدالـــت اوازکــي پـــورتـه
نـــه ویــــریږي لـــکه نــور سپــینه ماڼۍ

ایطالیایی کړه مجبوره چی پورپري کړي
معـــتذ ره لاس یی ښکل کـي پـه خـولګۍ

کـــــه اســلام ورپـــوسی ودریــد بـاورده
لـــه امـــریکــا به تاوان واخلي په ځـولۍ

کـــه اتــل عـمرالمختارګــوري تاریځ کي
پـــه اوږه کــي یی ټــوپک ځان کي شړۍ

ددښمن پـه مقا ومت کي بـه چی کښیناست
پـــه یـــوه لاس کــی خُــرما بل کي ګولۍ

ګرنیسیاني تـه یی هـرځـاي ماتي ورکړې
تـــرتـوپــونــــوتـــرجـازونــو تــــرګادۍ

د شین غــــرلــه لـویـوکــندوپـه دښمن بـه
شــــو راکـــوز لــه هـــري خوا لکه سیلۍ


پــــه دښمن بانــــدي بـه تل تـوره تیاره وُه
خـــوغـــازیانـــوتـه بـه وُه سپینه سپوږمۍ

پـــه تش نس بـــه د جهاد پـه لارروان وُه
قــناعــت بـــي وُه یـــــوه ټــوټــــه ډوډ ۍ

چی غازیان بـه پـري راتاوشولوچـارپیره
لــــه هــــر یـــو سـره بي نیمه کړه مـړۍ

دښمن ونـیوه لـه آس نه چي را پـری وت
ږرتــرږرشو ور تـرلاس لاس کــي کړۍ

تــــرظالــمي عسکري مـحکمي ورســـته
زنــــځیرونـــه شـــو ګـردن ګي غاړه کۍ

تابـــه ویلـــې چــي جــنت لــــره روان ده
دیــــن وطــن یــی دواړه غـاړه کي اوږۍ

دالــلـــه ودوطـــن لاره کــي فــــداء شـــو
پــــه رښتیا ســره چــي ځـوی وه دزمرۍ

پــــه جـــنوب د بنغازي لـــویــه بــیدیاکي
ورتــــه ځـــوړنــده پــه دارکــي وَه رسۍ

شـــها دت دمــبارک شــه زمــوږشـهـــیده
چــی دوړاندي غــرغــري تــه کـړه مرۍ

نــــندارتــــــون کی بـــه دتاوســله وساتــو
ســتا هـــندارې لیبیایـــی سپـــــــینه تــکۍ

زه(علی خــان)بـــه ستاپــه قبرباندي کیدم
ســــلامـــي دې رنــګارنــګ ګلــو ډولـۍ

 


زموږ پلارسره جنت کي خداي کور درکړو
هـــره خـــوا ګل وګــلزار پـکښي رضا وي

خـــداي کـــړي مَنِي دغـــنمو لـــه دانـي نه
بیا نــــو ولي لــــه شیــطان ســره همرا وي

نیکمرغــي به دي ترخپولاندي جـــاري وي
نــــعمتونــــوکي بــــه ډوبـــه په هر خواوي

شپه وُ ورځ بـــــه مــــوټول مینه ومحبت وُه
هــــره خــوا کي ښایسته مخ کي به رڼا وي

پــــه باغـــــونـــــوپــــه ګلــونــوکی په تللي
خــــیرامــــانــــه لاس نــــیولي بـه ترشاوي

دږونــــدون لحظي دي ټولي نیکمرغي وي
نـــــــه خبره پــــــه خفګان نـــه پـه ږړاوي

زمـــــوږلــــه پلارسره پـــه ډیــرو نعمتونو
دالــلــه رحمت تـــــه تـــــل بـــه پـه سناوی


چی دریم دي تاســـو دواړو منځ کـي نه وُه
ځکه تــــه خلقت کـــي لـوی رمز د وفا وي(1)

خـــــدا پــــیدا کــــړي لــــه آدم څخه آدم ته
تـــــه هــــغه لــه خوشحالي ومینه وخنداوي

تاســـو دواړه پــــه جنت کـي سره یـــو وَی
خــــو دالله امـــرکــي تــه تــریني جــدا وي

چــــــي خـــــــبره دشیـــــطان دي وُمــنلــه
پـــا ک الله ومـــلا ئـــکــــوتــه  رســوا وي

دښـــــمني دي دشیـــــطان وَه هــیره کــړي
چــــی غلطه یـــی دي دروغـــوپه ویـنا وي

چـــی دخـــداي بــرخلافي درنه صادرشـوه
ځـــکه تـــه دي خــــداي دحکم پــه سزاوي

نــــورنـوستا له  لپاره ځاي جنت کي نـه وُه
پــــــه وتــــلــوکــــی چټکه تــــر بریښناوي

خـــــوشحالي ونعمــــتونـــــه ټـول شو پاتي
رالـــویدونکي لـــه اسمـــان نه په بید یا وي

خـــدای خبرده چـي اصلي موطن موچیري
کـــوم اسمان کي کوم کوکب کـی دفضاوي؟

ستا زامــن ستا په اصلي کورپوسي ګـرځی
اوســـــید ونکي تــــه دکـــومـــي ثــریا وي؟

داتـقـد یروُه چـــی تـــد بـــیر ورلـــه نــشته
پــــه دی ټـــولـــوکي تـه پــاکه لــه ګـنا وي

پیښماني وبـــد مـــرغـي شـوي درپــه غاړه
زیږیـــدوکــی بــه پــه عــذاب وپــه شـقاوي

چــی تــر خـپو لانـدي جنت پاک الله درکړو
مـانـا داچـي تــه تــر ټــــول بشـــر اعلاوي

تــــربیت دې هـــروخـت لطف و محبت وُه
انسانـــي مینه پــه زړوکــی بـه هاي ها وي

صفتونــــه دې محــسوس هـــر چـــا لیکلي
خــــوزمــا  د شعــرصـفت کــی تـه ماناوي


مـــورې ستامــــورنـــي مبـنه انـســانیت ده
ځکه زما(علي خان )روح یی هم یی سا وي
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1/ کله کله  دشعر د تول او برابري لپاره دځینو املائی
تورکو لویلد ل شعري ضرورت ګڼل کیږي لکه :
وفاء = وفا   او  ګناه = ګنا  اوداسی نور تورکي