استاد عبدالرشید ملکزی یکی از چهرههای برجسته علمی و اکادمیک افغانستان است که سالهای زیادی از عمر خویش را در راه آموزش، پرورش و تربیت نسل جوان کشور سپری کرده است. وی با دانش، تجربه و تلاشهای علمی خود، نقش ارزندهای در رشد فکری و علمی هزاران دانشجو و جوان افغانستان ایفا نموده است.
زندگینامه و محل تولد
استاد عبدالرشید ملکزی فرزند عبدالمجید ملکزی و نواسهٔ عبدالوکيل ملکزی میباشد که در سال ۱۳۴۱ هجری خورشیدی در قریهٔ قلعتک ولسوالی کوزکنر ولایت ننگرهار چشم به جهان گشود. او در خانوادهای فرهنگی و علمدوست پرورش یافت و از همان دوران کودکی به علم و آموزش علاقهمند بود.
تحصیلات
استاد عبدالرشید ملکزی آموزشهای ابتدایی خویش را در مکتب عبدالوکيل آغاز کرد. سپس دورهٔ متوسطه را در مکتب سید جمالالدین افغان ادامه داد و بعداً از لیسهٔ ننگرهار فارغ گردید.
وی در سال ۱۳۶۰ هجری خورشیدی جهت ادامهٔ تحصیلات عالی به خارج از کشور رفت و در رشتهٔ علوم تربیتی تا مقطع لیسانس و ماستری به تحصیل پرداخت. او در جریان تحصیل، در بخشهای روانشناسی، تعلیم و تربیه و تحقیقات علمی تخصص و مهارت بهدست آورد.
سوابق کاری
استاد عبدالرشید ملکزی در سال ۱۳۶۶ هجری خورشیدی به حیث کارمند در شورای وزیران آغاز به کار نمود. سپس در سال ۱۳۶۷ در بخش اخبار خارجی روزنامهٔ هیواد وظیفه اجرا کرد.
در سال ۱۳۶۸ به عنوان استاد در انستیتوت پیداگوژی ننگرهار مقرر شد و به تدریس و تربیت صدها دانشجو پرداخت.
وی در سال ۱۳۸۰ هجری خورشیدی به عنوان استاد در پوهنځی تعلیم و تربیهٔ پوهنتون ننگرهار مقرر گردید و تا اکنون نیز در همین نهاد علمی به خدمت مصروف میباشد.
فعالیتهای علمی و پژوهشی
استاد عبدالرشید ملکزی در عرصهٔ تألیف، تحقیق و نگارش آثار علمی فعالیتهای گستردهای انجام داده است. او حدود ۱۲ جلد کتاب درسی و چندین مقالهٔ علمی نگاشته و دهها لکچر نوت درسی را برای محصلان آماده ساخته است.
همچنین در دهها سیمینار و کنفرانس علمی ملی و بینالمللی اشتراک کرده و مقالات و تحقیقات علمی خویش را ارائه نموده است.
آثار منتشرشده
از جمله آثار علمی و کتابهای استاد عبدالرشید ملکزی میتوان به موارد ذیل اشاره کرد:
عوامل مؤثر در رشد شخصیت
روانشناسی انکشافی
روانشناسی تربیتی
روانشناسی اجتماعی
روانشناسی مدیریت
پیداگوژی سنی
همچنین مقالات علمی متعددی از وی به نشر رسیده است، از جمله:
بررسی عوامل خشونت میان دانشآموزان در شهر جلالآباد
فواید و زیانهای مذاکرات
فواید و زیانهای تحمل و بردباری
عوامل تخلفات جنسی در دورهٔ جوانی
نقش حافظه در یادگیری
تأثیر وراثت در رشد کودک
تأثیر محیط در رشد کودک
تقدیرنامهها و افتخارات
استاد عبدالرشید ملکزی در جریان سالهای خدمت علمی و آموزشی خویش، موفق به دریافت دهها تقدیرنامه، ستاینلیک و اسناد افتخار گردیده است. شخصیت علمی، اخلاق نیکو و شیوهٔ تدریس وی همواره مورد ستایش دانشجویان و همکارانش قرار داشته است.
زبانها و سفرهای علمی
استاد عبدالرشید ملکزی به زبانهای پشتو، دری، پشهای، روسی و انگلیسی تسلط داشته و توانایی خواندن و نوشتن به این زبانها را دارا میباشد.
وی سفرهای علمی و فرهنگی متعددی به کشورهای روسیه، تاجیکستان، ازبکستان، ترکمنستان، اوکراین، آمریکا، جاپان، پاکستان و دوبی انجام داده است.
نتیجهگیری
استاد عبدالرشید ملکزی از جمله شخصیتهای علمی و فرهنگی افغانستان است که عمر خویش را وقف خدمت به علم، آموزش و پرورش نموده است. آثار علمی، تحقیقات و خدمات آموزشی وی، سرمایهای ارزشمند برای جامعهٔ علمی کشور محسوب میشود و نام او به عنوان یک استاد دلسوز، پژوهشگر توانمند و شخصیت علمی فرهیخته، در حافظهٔ علمی افغانستان ماندگار خواهد بود.