کانادا‎

کانادا‎

عزیزی غزنوی

آثار به ‌دست‌آمده از زندگی نخستین بومیان کانادایی که در بخشی از این کشور به مدت طولانی ‏ساکن بودند و نیز بررسی‌های باستان‌شناسی در شمالی‌ترین بخش کشور، یوکان نشان می‌دهد که زندگی ‏در این جا به ۲۶۵۰۰ سال پیش و در جنوبی‌ترین بخش به ۹۵۰۰ سال پیش برمی‌گردد

‎.

کانادا به انگلیسی و فرانسوی‎  Canada ‎کشوری پهناور در شمال قارۀ امریکا است که از ده ایالت ‏و سه قلمرو تشکیل شده‌است. این کشور از شرق تا اقیانوس اطلس، از غرب تا اقیانوس آرام و از ‏شمال تا اقیانوس منجمد شمالی گسترده‌ است و از جنوب با امریکا همسایه است. کانادا با مساحت ‏‏۹٫۹۸ میلیون کیلومتر مربع، دومین کشور پهناور جهان از نظر مجموع مساحت و چهارمین کشور ‏پهناور جهان از نظر مساحت خشکی است، مرز مشترک کانادا با امریکا بلندترین مرز زمینی در ‏جهان است‎.

پایتخت کانادا اتاوا و تورنتو بزرگترین شهر این کشور است، بخش زیادی از خاک کانادا به دلیل ‏سردی هوا و نزدیکی به قطب شمال، خالی از سکنه است، دولت کانادا دموکراسی پارلمانی فدرال و ‏پادشاهی مشروطه است که در حال حاضر ملکه الیزابت رئیس کشور است، ساختار حکومت کانادا از ‏پادشاه یا ملکۀ بریتانیا، دولت فدرال، دو مجلس سنا و عوام، دولت‌های ایالتی و فرماندار کل ‏که به عنوان نمایندۀ ملکه الیزابت ایفای نقش می‌کند، تشکیل شده‌است، رأی دهندگان کانادا و ‏شهروندان نیز در قاعدۀ این هرم قرار می‌گیرند، این کشور توسط دولت‌های مستقل از هم اداره ‏می‌شود که در مجموع زیر پوشش دولت فدرال قرار گرفته‌اند، الیزابت ملکۀ بریتانیا، ملکۀ کشور ‏کانادا نیز هست و قانون به امضاء و به نام او رسمیت و ضمانت اجرایی پیدا می‌کند‎.

هرچند کانادا پس از روسیه بزرگ‌ترین کشور جهان است، اما جمعیت آن تنها، حدود یک‌پنجم جمعیت ‏روسیه است، نزدیک به ۹۰ درصد از جمعیت این کشور در امتداد مرز جنوبی آن، تا فاصله ۲۰۰ ‏کیلومتری آمریکا زندگی می‌کنند، پرجمعیت‌ترین شهرهای کانادا به ترتیب تورنتو، و ونکوور هستند‎
نزدیکی جغرافیایی این کشور به آمریکا سبب شده تا روابط اقتصادی کانادا و آمریکا بسیار ‏گسترده باشد به گونۀ که آمریکا و کانادا بزرگتر‌ین رابطۀ اقتصادی را در جهان دارند، با این ‏حال این رابطه اقتصادی قوی زیان‌هایی هم برای کانادا در پی داشته‌است آلودگی به اثر فعالیت ‏کارخانه‌های آمریکایی در نزدیکی مرز دو کشور یکی از این زیان‌هاست‎.

کانادا منابع طبیعی فراوانی دارد، آب و هوای آن سرد و در بیشتر نقاط قطبی است البته آب و ‏هوا در بخش جنوب غربی جایی که شهر ونکوور در آن قرار دارد، معتدل است، آبشار نیاگارا، ‏پهناورترین آبشار جهان هم در مرز این کشور با امریکا قرار دارد‎.
این کشور تا سال ۱۷۱۳ مستعمرۀ فرانسه بود، در اینسال انگلیس کنترل آن را در دست گرفت در ‏یکم جولای ۱۸۶۷ کانادا استقلال یافت، این کشور عضوکشور های (مشترک‌المنافع) است، کنفدراسیون ‏کانادا زیر تشریفات سلطنت مشروطه مرتبط با پادشاهی متحده اداره می‌شود‎.

پایتخت سیاسی کانادا شهر اتاوا است، محلی که در آن مجلس فدرال کشور و خانهٔ فرماندار کل ‏قرار دارد، فرماندار کل  یک کانادایی است که به صورت تشریفاتی رئیس مملکت است و به عنوان ‏نمایندهٔ ملکه الیزابت در کانادا خدمت می‌کند، هرچند فرماندار کل تمام امور را در دست ندارد ‏اما در امور اجرایی به‌طور غیر مستقیم و در امور قضایی به‌طور مستقیم نقش دارد و مؤثر است، ‏فرماندار کل توسط پادشاه و به توصیهٔ صدر اعظم منصوب می‌شود‎.

در سال ۱۴۹۷جان کابوت پس از رسیدن به سواحل نیوفندلند، یک مستعمرهٔ بریتانیایی ایجاد کرد ‏حدود ۴۰ سال بعد ژاک کارتیه به دهانه رود سن لوران در نزدیکی شهر مونتریال قدم گذاشت و ‏مستعمرۀ فرانسوی بنا نهاد، از آن پس مهاجران بریتانیایی بیشتر در سواحل دریا و خلیج هادسن ‏مستقر شدند، در حالی که فرانسویان بیشتر در مناطق داخلی کانادا جایگزین شدند، در سال ‏‏۱۷۸۳بریتانیا کنترل بخش فرانسوی‌نشین کانادا ایالت کبک کنونی را نیز در اختیار گرفت‎.

کانادا با افزودن لایحهٔ الحاقی قانون اساسی که در روز اول جولای سال ۱۸۶۷ به تصویب رسید، ‏استقلالش را از بریتانیا اعلام کرد، این روز به نام روز کانادا ثبت شد، نوع حکومت کانادا ‏پادشاهی قراردادی (مشروطه) فدرال همراه با نظام پارلمانی است، این کشور از ده ایالت و سه ‏قلمرو جداگانه تشکیل شده که مردم آن چند فرهنگی هستند، در سطح فدرال زبان‌های رسمی کانادا ‏انگلیسی و فرا نسوی در سطح یکسان است‎.

تمامی قضات در سطح عالی و استینافی (ایالتی) توسط فرماندار به پیشنهاد صدر اعظم و وزیر ‏عدلیه بعد از مشوره با سازمان‌های قانونی غیردولتی منصوب می‌شوند، اعضای کابینهٔ فدرال ‏دادگاه‌های عالی در سطح ایالتی و کشوری انتخاب می‌کنند، پست‌های قضایی در سطح ایالتی و کشوری ‏توسط دیگر دولتمردان انتخاب می‌شوند‎.

قوانین مربوط به جرم و جنایت منحصراً در اختیار مسئولین فدرال است و در سرتاسر کانادا یکی ‏است سازمان‌های اجرای قوانین مثل دادگاه‌های جنایی در هر ایالت به عهده یک فرد است اما در ‏مناطق روستایی نظارت برعهدهٔ پلیس سواره نظام سلطنتی کانادا‎ (RCMP) ‎است‎.

کانادا به ۱۰ ایالت و ۳ ناحیه یا قلمرو تقسیم شده‌است ایالت ها در مجموع استقلال زیادی از ‏دولت مرکزی دارند اما درجهٔ این آزادی عمل در نزد قلمروها کمتر است مهم‌ترین ایالت از لحاظ ‏اقتصادی و سیاسی ایالت اونتاریو می‌باشد که شهرهای تورنتو و اتاوا در آن قرار دارند، کِبـِک، ‏آلبرتا، بریتیش کلمبیا، منیتوبا، نیوبرانزویک، نیوفندلند و لابرادور، نوواسکوشیا، اونتاریو، ‏جزیرهٔ پرینس ادوارد آیلند و سسکچون ایالت های این کشور هستند ۳ قلمرو آن نوناووت، قلمروهای ‏شمال غرب و یوکان است، نوع حکومت در ایالت‌ها فدرالیسم با درجهٔ خودمختاری بیشتر از دولت ‏فدرال است که این خودمختاری در نوع حکومت قلمروها کمتر به چشم می‌خورد هرکدام از این دو بخش ‏یعنی ایالت ها و قلمروها دارای فهرستی از سمبل‌های منحصر به خود هستند‎.
ایالت ‌ها مسئول اکثر برنامه‌های اجتماعی مثل مراقبت‌های صحی، تعلیم و تربیه و رفاه عمومی ‏‏(کمک‌های مالی) هستند و با هم بیشتر درآمد را از دولت فدرال دریافت می‌کنند که این اصل ‏تقریباً در میان ساختار حکومتی کشورهای متحد در جهان وجود دارد، دولت فدرال با اعمال قدرت ‏خود می‌تواند سیاست‌های ملی را در مناطق ایالتی نیز به اجرا بگذارد مثل لایحهٔ الحاقی صحی ‏کانادا که البته مسئولین ایالتی می‌توانند آن‌ها را نادیده بگیرند اما این مسئله در عمل به ‏ندرت اتفاق می‌افتد برابرسازی پرداختی‌ها (حقوق) توسط دولت فدرال صورت می گیرد تا به مردم ‏اطمینان ببخشد که ستندردهای برابری در مورد ارائۀ خدمات و اخذ مالیات در میان ایالت های ‏فقیر و غنی ارائه می‌شود‎
تمام ایالت‌های این کشور اعضای قوهٔ مقننه که از سرتاسر ایالات انتخاب می‌شوند و ریاست آن به ‏عهدهٔ صدر اعظم است را انتخاب می‌کنند به همان روشی که خود صدر اعظم انتخاب می‌شود، هر ایالت ‏همچنین دارای یک بخش است که نمایندۀ ملکه الیزابت است همانند استاندار کانادا که به ‏پیشنهاد صدر اعظم کانادا به این سمت منصوب می‌شود که درسال‌های اخیر در اینباره با دولت‌های ‏ایالتی نیز مشورت می‌شود‎

ایالت ها عهده‌دار چرخاندن برنامه‌های اجتماعی کشور هستند و همراه دولت فدرال به جمع‌آوری ‏مالیات می‌پردازند، هم‌زمان دولت فدرال می‌تواند برنامه‌های ملی خود را به سرتاسر کشور معرفی ‏کند ولی اختیار شرکت در این برنامه‌ها با خود ایالت‌هاست، دولت فدرال عهده‌دار میزان کردن ‏ثروت میان ایالت هاست و برای این منظور همه‌ساله مقداری از درآمدهای ایالت ‌های دارا را میان ‏ایالت‌های نادار تقسیم می‌کند تمامی ایالت‌ها و قلمروها مجلس قانون‌گذاری مخصوص خود را دارند‎.

کانادا دومین کشور بزرگ دنیاست ولی جمعیت نسبتاً کمی دارد با آن‌که گستردگی کانادا از آمریکا ‏بیشتر است جمعیتی برابر ۱۱ درصد جمعیت آمریکا دارد‎.
‎  
کانادا کشوری نوین و دارای فناوری پیشرفته است و توان فراهم کردن انرژی سوختی خود از منابع ‏درون‌مرزی را دارد این کشور دارای منابع گستردهٔ طبیعی است و برخی از ایالت‌های آن وابستگی ‏سنگینی به بهره‌گیری از این منابع دارند‎.

آب و هوای کانادا روی هم رفته سرد و در بیشتر جاها قطبی است البته آب و هوا در بخش جنوب ‏غربی جایی که شهر ونکوور و جزیره ونکوور از ایالت بریتیش کلمبیا در آن قرار دارند معتدل ‏است هوای تورنتو سرد و جنگل‌های تایگا در این کشور دیده می‌شود برج سی ان در تورنتو نخستین ‏برج بلند مخابراتی جهان است‎.

در بیرون از شهر آبشار نیاگارا جای دارد که بزرگ‌ترین آبشار از دید پهنا است و یک شهرک ‏رؤیایی نیز به همین نام (نیاگارا) هست، نزدیک به نیمی از پهنای کانادا را فلات لارنسی ‏می‌سازد، منطقۀ کما بیش هموار پوشیده از سنگ سخت که خلیج هودسون را دربردارد و تا ژرفای ‏سرزمین‌های درونی رخنه می‌کند، پایانی دور از دریای این فلات سراشیب تندی دارد که در شرق در ‏کنار زمین‌های پست پیرامون رود لارنس و دریاچه‌های بزرگ پیدا است، به سوی غرب رشتۀ از ‏دریاچه‌های بیشتر (دارای دریاچهٔ وینیپگ) مرز با جلگه‌های سبزه زار میانی را جدا می‌کند، منطقۀ ‏کوهستانی گستردۀ با بیش از ۸۰۰ کیلومتر پهنا درغرب جلگه‌ها جای دارد، این رشته کوه‌های غربی ‏متشکل است از کوه‌های راکی، مکنزی، کرانی و سنت الایاس که دارای بلندترین قلۀ کاناداست‎.
بیشتر بخش‌های کانادا، تابستان‌های معتدل و زمستان‌های سرد و دراز و منتهای درجات دما را دارد ‏آب و هوای شمال دور قطبی است، در کران اقیانوس آرام میانگین دما در زمستان تنها کمی بالاتر ‏از دمای یخ‌زدگی است در بیشتر بخش‌های بریتیش کلمبیا ریزش باران سنگین است در دیگر جاهای ‏کشور اندازۀ کل بارندگی میانگین یا کم است کمابیش در همه کانادا برف سنگینی در زمستان‌ها ‏می‌بارد‎
جمعیت کانادا بر طبق آخرین گزارش احصائیۀ کانادا بیش از سی و پنج میلیون و پنجاه و شش هزار ‏نفر است‎.

زبان فرانسه زبان مادری حدود ۶٫۶ میلیون کانادایی است بیشتر فرانسوی‌زبانان در استان کبک ‏زندگی می‌کنند اما در حدود ۱ میلیون نفر از آن‌ها در استان‌های دیگر کانادا به سر می‌برند حدود ‏‏۷۶ درصد از فرانسوی‌زبانان در بیرون استان کبک استان‌های انتاریو و نیوبرانزویک زندگی میکنند ‏زبان فرانسوی و انگلیسی دو زبان رسمی در کشور کانادا محسوب می‌شوند‎.

کانادا با تولید ناخالص داخلی  در حدود ۱/۷۹ تریلیون دلار در ردۀ یازدهم بزرگ‌ترین اقتصادهای ‏جهان در سال ۲۰۱۵ قرار گرفت کانادا یکی از کشورهای عضو گروه هشت و سازمان همکاری اقتصادی و ‏توسعه است این کشور دارای منابع معدنی غنی، صنایع پیشرفته همچو ن موتر سازی، صنایع شیمیایی ‏و نفت، صنایع، غذایی، چوب و کاغذ، صنایع معدنی و فلزی و ماهی) و محصولات فراوان کشاورزی (از ‏جمله گندم، دانه‌های روغنی، میوه، سبزیجات و توتون است‎.

این کشور از نظر صنعت و فناوری کشوری پیشرفته‌است که سیستم اقتصادی آن به شدت به خصوص در ‏بخش بازرگانی و داد و ستد به امریکا وابسته است به نحوی که باعث شده این کشور رابطۀ ‏اقتصادی پیچیده و بلندمدتی را با این کشور داشته باشد وابستگی این کشور به بخش منابع طبیعی ‏گران‌بهایش نیز بسیار زیاد است‎.

عزیزی غزنوی‎
تورنتو کانادا

لوستل شوی 112 ځله Last modified on شنبه, 25 عقرب 1398 21:40

خپل نظر وليکئ

ټولې کړکۍ چې د ستوري (*)نښه لري ډکول يې ضروري دي