په اسلامي شريعت کې د ښځو حقوق

ليکوال: نذيراحمد نصرت

اسلام يو بشپړ الهي دين دی چې د بشريت د نېکمرغۍ لپاره نازل شوی او د ژوند ټول اړخونه يې د عدل، رحمت او انساني کرامت پر بنسټ تنظيم کړي دي.

د اسلام له راڅرګندېدو سره ښځو هغه حقوق ترلاسه کړل، چې له دې وړاندې ترې بې‌ برخې وې. اسلامي شريعت ښځې ته د انسان په توګه بشپړ عزت، مقام او قانوني حقوق ورکړي دي.

۱. د انساني کرامت حق

اسلام ښځه د نارينه په څېر بشپړ انسان ګڼي. الله تعالی فرمايي:

﴿وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ﴾

يعنې: “موږ د آدم اولاد ته عزت ورکړی دی.”

دا عزت ښځه او نارينه دواړه رانغاړي، او هېڅ يو د جنسيت له امله کم ارزښته نه ګڼل کېږي.

۲. د ژوند او امنيت حق

اسلام د ښځو ژوند ته ځانګړی ارزښت ورکړی دی. د جاهليت په زمانه کې د لوڼو ژوندی ښخول کېده، خو اسلام دا ظالمانه دود په کلکه منع کړ او ښځه يې د ژوند له فطري حق څخه برخمنه کړه.

۳. د تعليم او زده‌ کړې حق

اسلام ښځو ته د زده‌کړې حق ورکړی دی. رسول الله ﷺ فرمايي:

«طَلَبُ الْعِلْمِ فَرِيضَةٌ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ»

چې ښځې هم پکې شاملې دي. په اسلامي تاريخ کې ګڼې ښځې د حديث، فقه او نورو علومو لوړې پوهانې وې.

۴. د ملکيت او مالي استقلال حق

اسلام ښځې ته اجازه ورکړې چې شخصي مال ولري، تجارت وکړي او خپل مال په خپله خوښه ولګوي. ښځه اړ نه ده چې خپل مال مېړه يا بل چا ته وسپاري. دا حق د نفقې له حق سره يو ځای د ښځې مالي امنيت تضمينوي.

۵. د نکاح او انتخاب حق

اسلام ښځې ته د واده په اړه د رضا حق ورکړی دی. نکاح د ښځې له رضا پرته شرعاً صحيح نه ده. ښځه کولای شي مهر وټاکي او دا مهر د هغې شخصي حق دی.

۶. د ميراث حق

اسلام ښځې ته د ميراث حق ورکړی دی، هغه که مور وي، لور وي، خور وي يا مېرمن. که څه هم د نارينه او ښځې سهم په ځينو حالاتو کې توپير لري، خو دا توپير د مسئوليتونو پر بنسټ دی، نه د ارزښت پر بنسټ.

۷. د ښه چلند او احترام حق

اسلام نارينو ته امر کوي چې له ښځو سره په نېکۍ، محبت او انصاف چلند وکړي. رسول الله ﷺ فرمايي:

«خَيْرُكُمْ خَيْرُكُمْ لِأَهْلِهِ»

يعنې: “ستاسو تر ټولو غوره هغه دی چې له خپلې کورنۍ سره ښه وي.”

۸. د عدالت او ساتنې حق

اسلام ښځې ته د ظلم پر وړاندې د ساتنې حق ورکړی دی. که پر ښځه ظلم وشي، اسلام هغې ته د شکايت او حق غوښتنې اجازه ورکړې ده.

په پای کې اسلام ښځې ته داسې حقوق ورکړي، چې د هغې عزت، امنيت، علمي وده او ټولنيز مقام تضمين کړي. د ښځو د حقوقو په اړه اسلامي شريعت يو متوازن، عادلانه او فطري نظام وړاندې کوي، چې که په سمه توګه عملي شي، نو ښځه به په ټولنه کې له بشپړ عزت او کرامت سره ژوند وکړي.