لاجــــورد ارزانه او بې جنجاله لاره!

لاجــــورد ارزانه او بې جنجاله لاره!

محمدروښان ښاد

د سیاسي خپلواکۍ تر څنګ اقتصادي خپلواکي هم مهمه ده، ځکه تر هغو چې یو هیواد له اقتصادي پلوه پر ځان بسیا او خپلواک نه وي، نو د افغانستان په څېر به له ګڼو ستونزو او ناخوالو ځورېږي.

زموږ له دغه مجبوریت څخه تر ټولو ډېره او بده استفاده زموږ ګاونډي پاکستان وکړه، ځکه په وچه کې د ایسار هیواد په توګه موږ د پاکستان له لارې بحر ته د ځان رسولو لپاره مجبور وو چې د پاکستان هر ناز او نادوده وزغمو، مګر د دې باوجود هم پاکستان زموږ دغه مجبوریت تل پر موږ د فشار په توګه کاراوه، زموږ د سوداګرو مالونه به یې په اونیو او میاشتو ودرول او نورې ډول ډول ستونزې یې خلق کولې او دا ټول کارونه یې د خپلو شومو سیاسي موخو لپاره کول.

مګر له نېکه مرغه د ملي یووالي حکومت په راتګ سره ولسمشر غني ټینګ هوډ همدا وو چې زموږ دغه مجبوریت نور له پاکستان پرته باید رفع کړي او دغه د فشار وسیله د پاکستان له لاسه واخلي، که څه هم په لومړیو کې خلکو ته د ولسمشر غني دغه هڅه عملي نه ښکارېده، مګر په تېرو څلورو کالو کې د اقینې، چاه بهار او اوس اوس د لاجورد لارې په پرانیستې سره عملاً دا ثابته کړه چې ولسمشر غني چې موږ خپل موقعیت له مشقت څخه په فرصت بدلولی شو او په لنډ وخت کې یې موږ د پاکستان له دایمي احتیاج څخه بېغمه کړو.

ولسمشر غني نن هرات ته تللی او د سفر موخه یې هم د لاجوردو لارې پرانیسته ده. د افغانستان، ترکمنستان، آذربایجان، ګرجستان او ترکیې ترمنځ، د لاجوردو لار د ترانزیټی، سوداګریز او ترانسپورټی همکاریو او د ترانزیټی خنډونو د له منځه وړلو او د یادو هېوادونو ترمنځ د ګډو ګمرکی فعالیتونو د ودې په موخه، او  سمندری بندرونو ته د لاسرسی د بدیل په توګه جوړېږی.

له لاجورد لارې لومړنۍ ازمایښتي صادراتي کارګو چې ۸۳ ټنه د پنبې تار، ۲۴ ټنه ممیز، ۴۶ ټنه د هندواڼې تخم او ۲۴ ټنه کونځلې په کې شاملې دي، د افغانستان پلېټ لرونکي ۹ موټر یې د TIR سیستم په چوکاټ کې همدا نن  ترکیې ته لېږدوي.

د لاجوردو لاره له  آقینې او تورغنډۍ بندرونو پیلېږي، د ترکمنستان د ترکمن باشي بندر او خزر بحیرې وروسته د آذربایجان پلازمینی باکو او وروسته له هغه د ګرجستان پلازمینی تفلیس او د تورې بحیرې تر پوتي او باتومي بندرونو پورې رسېږي. همدارنګه د قارص له بندر څخه د ترکیې هېواد د استانبول بندرونو ته او په پایله کې اروپا سره نښلي، نو دغه لاره د افغانستان لپاره د صادراتو او وارداتو په برخه کې داسې اسانتیاوې برابروي چې د پاکستان کراچۍ بندر په پرتله د افغانستان لپاره هم ارزانه دي، هم اسانه دي، هم بې جنجاله او اقتصادي دي.

د پاکستان د کراچۍ بندر په پرتله د لاجورد لارې ښېګڼه د افغانستان لپاره دا هم ده چې دغه لاره به یوازې ترانزیتي او سوداګریزه لاره وي، دا لاره به د کراچۍ بندر په توګه هیڅ وخت نیمه سیاسي اقتصادي بڼه اخیتار نه کړي او نه به هم د شومو موخو د ترلاسه کولو لپاره د فشار د وسیلې په توګه وکارول شي. دغه لاره افغانستان ته د دې فرصت ورکوي چې کرار کرار خپلې اقتصادي خودکفایۍ ته ځان ور نږدې کړي او خپل کرنیز محصولات او نور اضافي توکي بهرنیو هیوادونو ته ولېږدي.

 

 

لوستل شوی 263 ځله

خپل نظر وليکئ

ټولې کړکۍ چې د ستوري (*)نښه لري ډکول يې ضروري دي