چرا پاکستان هنوز هم به‌دنبال امضای تازه است؟

انجنیر زلمی نصرت

دنمارک

گپ‌زدن درباره معضل دیورند دوباره گرم شده است.

من در ای مورد که « قومیت با «تابعیت» متفاوت است و یک فرد می‌تواند از نظر قومی بلوچ، پشتون و یا تاجیک باشد و از نظر حقوقی تابعیت یک کشور مشخص ( مثلا ایران، پاکستان و یا افغانستان را داشته باشد و در این مورد که چرا دغدغه سرحدی در شمال و غرب افغانستان  چون دیورند وجود نه دارد، بحث نمی کنم.

در نوشته قبلی‌ام به تاریخ ۲۳ اپریل گفتم که اگر این خط از لحاظ حقوقی میان افغانستان و پاکستان رسمی قبول شده  و حل‌شده است، پس چرا پاکستان از هر زمامدار افغانستان دوباره امضا و شناسایی می‌خواهد و پیهم مراجعه می‌کند؟

آن‌گونه که انتظار می‌رفت، کسی منطق این موضوع را توضیح نداد که چرا پاکستان چنین اصراری دارد.

واقعیت این است که هر زمامداری که در افغانستان یا پاکستان روی کار آمده، حل مساله دیورند از جانب پاکستان با تقاضای امضا و رسمیت شناسی آن پیش کشیده شده است و هرگاه  از جانب افغانستان امضای صورت نگرفته، پاکستان به مداخله، فشار و حتی تجاوز متوسل شده است.

دلیلش روشن است؛ پاکستان می‌داند که خط دیورند در سال ۱۸۹۳ میان عبدالرحمان خان و هند بریتانیوی( دیورند) به‌عنوان یک خط فاصل به توافق  رسیده بود، نه با کشوری به نام پاکستان، پاکستان که ۵۴ سال بعد، از شکم هند بریتانیوی و در نتیجه سیاست‌های استعمار انگلیس به‌وجود آمده است.

از لحاظ حقوقی دیورند خط فاصل میان هند بریتانوی و افغانستان بود، نه با پاکستان .

از زمانیکه پاکستان به وجود امده، بعدآ از حکومت های افغانستان  از اعتمادی گرفته تا موسی شفیق، هاشم میوندوال و سپس  از داود خان پاکستان  امضا و‌ رسمیت شناسی را گدایی کرد.

اما چون این کار انجام نشد، روابط به جنگ و تنش کشید.

  بعد تر  پاکستان در دوران خلق و پرچم روی گروه‌های جهادی سرمایه‌گذاری کرد، با انکه اکثریت شان به شمول‌ربانی و  ‌‌مجددی نوکر بودند،  هم حاضر به امضا  و  رسمیت شناسی نشدند. 

طالبان در دور اول حکومت‌شان هم این سند را امضا نکردند. 

حامد کرزی و داکتر اشرف غنی نیز با وجود کشیدن سیم خاردار، و رفت و‌امد های باجوه  و عمران خان حاضر به شناسایی رسمی  و امضای آن نشدند.

اختلافات امروز پاکستان با طالبان نیز در اصل بر سر همین معضل امضا و‌ رسمیت شناسی  دیورند است.

آقای پدرام می‌گوید این خط ۱۱ بار امضا شده است.

خوب، اما تمام آن امضاها  و توافقات پیش از سال ۱۹۴۷ قبل از پیدایش پاکستان، در چارچوب هند بریتانیوی صورت گرفته  نه با پاکستان . 

پاکستان خودش بهتر از ما خوب می‌داند که با فروپاشی هند بریتانیوی، ارزش حقوقی آن توافقات در مورد خط دیورند به‌عنوان خط فاصل  از بین رفته  و هیچ ارزش حقوقی نه دارد و به همین دلیل تلاش می‌کند دوباره از افغانستان امضا بگیرد. 

این مراجعات پی‌درپی پاکستان نیز ناشی از همین نگرانی و ترس است.

این‌که برخی نمی‌پذیرند، و لجاجت می‌کنند، بحث جداگانه‌ و فاقد ارزش های حقوقی است.

پاکستان می‌خواهد از طریق جرگه، یا شورا های علمای دین و یا پارلمان با حضور نمایندگان پاکستان  موضوع را رسمیت بدهد و از افغانستان امضا و مشروعیت بگیرد.

درد و دیوانگی پاکستان و گماشتگانش هم از همینجا ناشی میشود، که به خواست شان نه گفته میشود.!