«قضاوت ‌های دیرهنگام»

زلمی نصرت

بدترین و بهترین، درست و نادرست، مفاهیمی نسبی ‌اند نه مطلق؛ همان‌ گونه که حقیقت را نمی‌ توان در انحصار یک دیدگاه یا یک اظهار نظر دانست.

یکی از چهره ‌های کلیدی «ائتلاف هم ‌صدایی‌ ها» توافق ‌نامهٔ دوحه را یکی از بدترین توافقات تاریخ معاصر افغانستان ارزیابی کرده است؛ آن ‌هم پس از چهار سال.

این در حالی‌ است که همین فرد، در زمانی که روند توافقات دوحه باید زیر نظر او پیش می ‌رفت، نقش مستقیم و تعیین ‌کننده داشت.

این جناب گویا فراموش کرده است که زمینه ‌ساز چنین توافقات «بدتر» چه کسانی بودند؛ از جمله همان کسی که مسئول اصلی امضای توافقات استراتژیک و امنیتی با آمریکا بود و عملاً زمین و فضای افغانستان را زیر پای آمریکا قلبه کرد.

علاوه بر این، از دید من بدترین و پست ‌ترین توافق در تاریخ معاصر افغانستان، توافقات بن بود؛ توافقی که به بهای اشغال و چور افغانستان تمام شد.

تمام این وضعیت، نتیجهٔ اعمال کسانی بود که دالر هاي آمریکایی آن‌ها را کر و کور، شل و شت ساخته بود.

حتا بسیاری از آگاهان آمریکایی بعدها اذعان کردند که تزریق شتاب ‌زدهٔ دالر به افغانستان، سبب شکست پروژهٔ بازسازی و دموکراسی آمریکا شد و در نهایت، زمینهٔ شکست ناتو و خود آمریکا را در افغانستان فراهم کرد.

بدترین و سیاه‌ ترین برگ‌های تاریخ معاصر افغانستان را فراریان فاسد جمهوریت، دزدان و جنگ‌سالاران آن، با فرار ننگین ‌شان ثبت تاریخ کردند و رقم زدند؛ همان ‌هایی که می ‌خواستند دموکراسی را فقط به نمایش بگذارند.

طالبان شاید با هر کسی پشت میز مذاکره بنشینند، اما با کسی که امضاکنندهٔ توافقات استراتژیک ـ امنیتی با آمریکا بوده است، هرگز؛ مگر این‌ که معجزه ‌ای دیگر رخ دهد که من دیگر به آن باور ندارم.

مهم ‌تر از همه این ‌که:

اگر طالبان به فتح خود افتخار می‌کنند و مدعی‌اند که آمریکا و ناتو را شکست داده‌اند، به باور من در این صورت هیچ منطقی وجود ندارد که با چنین «هم‌صدایی»هایی که نه بین‌القومی‌اند و نه در قالب واقعی بین‌الافغانی می ‌گنجند باب مذاکره را باز کنند.

یکی از ده ‌ها دلیلی که دولت وقت در جریان توافقات دوحه عملاً به حاشیه رانده شد، همین مسئله بود؛ زیرا دولت، دست‌ نشانده تلقی می‌شد و خود امضا کنندهٔ معاهدهٔ استراتژیک ـ امنیتی با آمریکا بود.

به همین ترتیب، یکی از ده‌ها دلیلی که جناب حامد کرزی کشور را ترک نکرد، نپذیرفتن مسئولیت مستقیم امضای چنین توافقاتی بود؛ همان کسی که حتا صبغت‌الله خان را در لویه ‌جرگه فرمایشی زمانی که از او خواست توافقات استراتژیک ـ امنیتی با آمریکا را امضا کند ، به ‌صراحت «دوپیسه» کرد که حتا تف هایش هم باد شد.